mały|Punktowce przy ul. Gałczyńskiego mały|Zabudowa przy ul. Szubińskiej mały|Zabudowa przy ul. Koszarowej mały|Nowa zabudowa mały|Kościół parafialny Chrystusa Króla mały|Zabytkowa, poewangelicka kaplica w części komunalnej cmentarza Trójcy Świętej mały|Kaplica w części parafialnej mały|Zabytkowa część Kujawsko-Pomorskiego Centrum Pulmonologii (1886) mały|Zabytkowy budynek Wydziału Chemicznego Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego (1905) mały|Zespół Szkół nr 7 im. 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich mały|Centrum szkoleniowe NATO mały|Pomnik 16 Pułku Ułanów Wlkp mały|Pomnik Lotników Bydgoskich Błonie – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego południowo-zachodniej części.
Położenie Błonie usytuowane jest w południowo-zachodniej części Bydgoszczy i zaliczane do osiedli tzw. Górnego Tarasu Bydgoszczy. Od północy sąsiaduje z osiedlami: Jary i Wilczak, natomiast od południa z osiedlami Szwederowo, Górzyskowo i Lotniskiem. Wschodni skraj osiedla graniczy z dawnym przedmieściem Poznańskim (Chwytowo), zaś na zachodzie linia kolejowa jest granicą Błonia i zarazem miasta Bydgoszczy.
Pod względem fizyczno-geograficznym osiedle leży w obrębie makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka, w mezoregionie Kotlina Toruńska i mikroregionie Miasto Bydgoszcz Południowe (terasa górna ok. 68–70 m n.p.m.)Środowisko przyrodnicze Bydgoszczy. Praca zbiorowa pod red. Józefa Banaszaka, Wydawnictwo Tanan. Bydgoszcz 1996.
Historycznie do obecnej jednostki urbanistycznej Błonie należy na wschodzie fragment zwany Koszary Ułańskie Błonie (32 ha, obszar między ulicami: Szubińską, 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich, Koszarową, Wysoką i Seminaryjną) włączony do miasta w okresie 1867-1875, południowa część gminy Wilczak włączona do miasta w 1920 roku oraz las przy ul. Szubińskiej (66 ha) wcielony w 1961 rokuLicznerski Alfons: Rozwój terytorialny Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska II
Nazwa Nazwa Błonie wywodzi się od wyrazu błonie, czyli łąka, pastwisko, równinaKuczma Rajmund: Patroni bydgoskich ulic. Cz. 2, Południowe osiedla miasta. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy, Bydgoszcz 1997. i nawiązuje do dawnego placu ćwiczeń ułanów, który w latach 1920–1939 użytkował 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich.
Charakterystyka Błonie jest jednolitym w formie architektonicznej osiedlem mieszkaniowym Bydgoszczy. Południową granicą osiedla jest ulica Szubińska, północną – ulice: Stawowa, Wysoka i Seminaryjna, zaś zachodnią – linia kolejowa nr 131. Centralną część Błonia zajmuje osiedle bloków wielorodzinnych wzniesione w latach 60. XX w. wraz z infrastrukturą towarzyszącą (szkoły, sklepy, targowisko, dom kultury itp.) Podstawowym elementem zabudowy są budynki czteropiętrowe, równocześnie znajduje się tu 16 punktowców 11-piętrowych. Między ulicami Stawową i Jana Ostroroga znajduje się zabudowa jednorodzinna z ogrodami. Na całym terenie, a zwłaszcza między blokami, znajdują się ciągi zieleni i dywany kwietne. Charakterystycznymi budynkami Błonia są tzw. „Falowiec” oraz „Mrówkowiec”. W części wschodniej znajdują się obiekty użyteczności publicznej: Kujawsko-Pomorskie Centrum Pulmonologii, Wydział Chemiczny Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich i Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO. W części zachodniej, w trójkącie ograniczonym ul. Szubińską, ks. Schulza i linią kolejową zlokalizowane są: park leśny z alejkami oraz przedsiębiorstwa prywatne i komunalne. Osiedle przecina droga wojewódzka – ul. Szubińska oraz powiatowa – ul. Władysława Broniewskiego.
Wśród infrastruktury osiedla znajdują się m.in. żłobek, trzy przedszkola, dwie szkoły podstawowe, trzy gimnazja, dwa licea ogólnokształcące oraz szkoły średnie, zawodowe. Akademiki na terenie osiedla posiada Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich. Wśród obiektów kulturalnych wyróżnia się Młodzieżowy Dom Kultury nr 3. W rejonie ul. Seminaryjnej znajduje się Kujawsko-Pomorskie Centrum Pulmonologii – jeden z najstarszych bydgoskich szpitali założony w 1886 roku, który posiada oddział sanatoryjny w Smukale GórnejStudium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy – załącznik nr 1 do uchwały nr L/756/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 15 lipca 2009 r..
Do przedsięwzięć ujętych w „Planie Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009-2014”, a dotyczących Błonia należą m.in.: rozbudowa Centrum Szkolenia Sił Połączonych NATO, rewitalizacja obiektów zabytkowych Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego oraz modernizacja budynku Zespołu Szkół nr 7Plan Rozwoju Bydgoszczy na lata 2009-2015. Miejski Plan Operacyjny. Załącznik do Uchwały XLV/632/09 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2009 roku.
Ludność W 1970 roku Błonie zamieszkiwało 24,4 tys. osób, 20 lat później – 19,0 tys.Rogalski Bogumił: Charakterystyka i niektóre uwagi do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Bydgoszczy. [w:] Kronika Bydgoska XVI W kolejnych latach liczba mieszkańców spadała: w 1998 r. wynosiła 18,0 tys. osób, w 2004 – 16,0 tys., a w 2010 roku – 15,6 tys., jednak w 2012 r. wzrosła do 16,7 tys. mieszkańcówLokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007-2015.
Rekreacja Na terenie Błonia znajduje się ok. 14 ha terenów zieleni urządzonej i 7 ha zieleni nieurządzonejTereny wypoczynku i rekreacji w Bydgoszczy - diagnoza stanu istniejącego i kierunku rozwoju. Miejska Pracownia Urbanistyczna w Bydgoszczy. Załącznik do Uchwały nr XXXV/731/12 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2012 roku. Głównym obszarem rekreacyjnym dla Błonia jest park leśny o powierzchni 6 ha, położony na zachodnich rubieżach osiedla, skąd po przejściu przez linię kolejową można udać się do Puszczy Bydgoskiej (Lasu Miedzyńskiego). Pętla autobusowa przy ul. Szubińskiej jest początkiem dwóch pieszych szlaków turystycznych zaliczanych do grupy „szlaków Noteci": szlaku Powstania Kościuszkowskiego wiodącego do Łabiszyna trasą przemarszu wojsk powstańczych gen. Henryka Dąbrowskiego w 1794 r. oraz szlaku im. red. W. Rzeźniackiego wiodącego lasami do wsi Tur.
Pomniki W 1921 r. wzniesiono na Błoniu obelisk ku czci poległych żołnierzy 16 Pułku Ułanów Wielkopolskich. Monument zniszczyły w 1939 r. okupacyjne władze niemieckie. Pomnik odbudowano w 1973 r., zaś w 1996 r. przebudowanoGliwiński Eugeniusz: Pomnik pamięci 16 pułku ułanów wielkopolskich na Błoniu. [w:] Kalendarz Bydgoski 2002. Monument zyskał nową formę 29 lipca 2005 r. Na osiedlu znajduje się także obelisk Lotników Bydgoskich, a 27 kwietnia 2017 w parku 2 Korpusui Obrony Powietrznej odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą bydgoskim jednostkom lotniczymGaleria: Uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej w parku 2. KOP na bydgoskim Błoniu – 27.04.2017 r..
W połowie lipca 2020 przy Wojskowych Zakładach Lotniczych nr 2 przy ulicy Szubińskiej 107 postawiono jako pomnik samolot Su-22M4 o numerze taktycznym 2028Su-22 w barwach Bydgoszczy. Doskonale widać go z ul. Szubińskiej.
Historia Pole Ułańskie Teren, na którym powstało Błonie położony między Szwederowem, Jarami i Wilczakiem nazywany był Polem UłańskimWkrótce 120 lat Bydgoskiej Spółdzielni Mieszkaniowej: Jubileusze Błonia i Wzgórza Wolności. [w:] Kalendarz Bydgoski 2009. Był to duży, liczący 70 ha ziemi płaski teren porośnięty trawą, położony między ulicami: Szubińską i św. Jerzego (obecnie ul. Jana Ostroroga), torem kolejowym do Inowrocławia i zabudowaniami koszar ułańskich, wzniesionych w połowie XIX wieku. Nadawał się do przeprowadzana ćwiczeń, prób, podjazdów i szarż. W II połowie XIX wieku pruskie władze wojskowe w rejonie ul. Seminaryjnej urządziły plac ćwiczeń 3 Pułku DragonówGordon Wincenty: Bydgoskie dzielnice: Wilczak (Wielki). [w:] Kalendarz Bydgoski 1971. Wobec zwiększenia liczby wojsk teren okazał się za mały. W tej sytuacji w 1882 r. władze wojskowe zakupiły od folwarku Wilczak Wielki kolejną partię terenu. Wkrótce teren Koszar Ułańskich Błonie (od ul. Dolina do ul. 16 Pułku Ułanów Wlkp) o łącznej powierzchni 32 ha włączono w obszar administracyjny Bydgoszczy.
W 1913 roku władze wojskowe w uzgodnieniu z magistratem Bydgoszczy przeznaczyły pole ćwiczeń dla celów lotnictwa wojskowego. Próby założenia na tym terenie lotniska oraz budowę hangaru przerwał wybuch I wojny światowej. Do planów władze niemieckie powróciły w 1916 roku Tym razem jednak pod lotnisko wybrano teren po południowej stronie ul. Szubińskiej (tzw. Müllershof – polskie Biedaszkowo), zaś pole ułańskie na Błoniu zachowało swoją dotychczasową funkcjęKaliński Arkadiusz. Bydgoskie lotnisko w latach 1916-1939 cz. 1. [w.] Kronika Bydgoska XIX.
W kwietniu 1920 roku do miasta Bydgoszczy wcielono gminę Wilczak Wielki, której południowy fragment (między ul. 16 Pułku Ułanów Wlkp, ul. ks. Schulza i ul. Szubińską) stanowi obecnie część Błonia. W dwudziestoleciu międzywojennym pole ćwiczeń na Błoniu użytkował m.in. stacjonujący w Bydgoszczy 16 Pułk Ułanów Wielkopolskich dywizji Gustawa Orlicz-Dreszera. Plac ćwiczeń stopniowo zmniejszano. W 1933 roku wojsko przekazało 4 ha ziemi na cmentarz parafialny Św. Trójcy, a 6 ha przeznaczono pod budowę domków jednorodzinnych. Dla wojska pozostał teren o wielkości 60 ha, nadal służąc jako pole ćwiczeń ułańskich, a także zabawom młodzieży z Wilczaka, Górzyskowa i Szwederowa. Jak pisze Wincenty Gordon, w pogodne dnie górowały tu latawce. W opinii mieszkańców Szwederowa była to „piaszczysta pustynia, przez którą przejść pieszo do dzielnicy Jary było bardzo trudno”Weimann Salomea: Wspomnienia o dawnym Szwederowie. [w:] Kalendarz Bydgoski 1986.
Osiedle Błonie Po II wojnie światowej w planach zagospodarowania przestrzennego miasto podzielono na nowe jednostki urbanistyczne. Z Wilczaka Wielkiego wydzielono osiedla Jary i Błonie. W 1957 r. rozpisano konkurs architektoniczno-urbanistyczny dotyczący koncepcji zagospodarowania osiedla Błonie, który wygrał rok później zespół architektów z WarszawyBałachowska Maria, Gołębiewski Janusz: Rozwój gospodarczy i przestrzenny Bydgoszcz w latach 1945-1970. [w:] Kronika Bydgoska IV. Koncepcja zagospodarowania przestrzennego osiedla Błonie wyróżniała je spośród innych osiedli w Bydgoszczy poprzez uwzględnienie zieleni rekreacyjnej oraz ośrodków usługowychWargin Renata: Gospodarka mieszkaniowa w Bydgoszczy w okresie powojennym. [w:] Kronika Bydgoska VI.
Budowę osiedla rozpoczęto w 1960 r. na terenie całkowicie wolnym od zabudowy, uzbrojonym zawczasu w wodociąg, kanalizację, gaz, ciepłociąg i ciepłą wodę. Inwestycje realizowały spółdzielnie mieszkaniowe, w tym przede wszystkim Bydgoska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Program i granice osiedla ulegały kilkakrotnym zmianom w toku projektowania, a również w realizacji. Pierwotnie zespół mieszkaniowy projektowano dla 15 tys. mieszkańców, zaś po kolejnych korektach planów zagospodarowania zrealizowany został dla 20 tys. osób. W lutym 1963 roku oddano do użytku zespół 24 szeregowych budynków jednorodzinnych przy ul. Ludwika Waryńskiego 3-49 (te 3-4 pokojowe budynki zaczęto zasiedlać już latem 1962). Następnie plany zweryfikowano na rzecz budowy budynków wyższych. Najpierw trzypiętrowe budynki powstały przy obecnej ul. Romana Abrahama. Potem realizowano także bloki czteropiętrowe. 22 marca 1963 roku na sesji Miejskiej Rady Narodowej nadano nazwy pierwszym ulicom na Błoniu: Bojowników PPR, Marcelego Nowotki i Ludwika Waryńskiego.
Błonie było pierwszym w Bydgoszczy placem budowy mieszkań, na który wkroczyły uprzemysłowione technologie budowy. Budynki o wysokości 5 i 11 kondygnacji były montowane z prefabrykowanych płyt ściennych i stropowych, a także posiadały pełną prefabrykację pozostałych elementów. Elementy te były dostarczone na plac budowy z odległych o ok. 3 km Zakładów Prefabrykacji w Białych Błotach. Podczas realizacji kierowano się obowiązującą wówczas zasadą tzw. budownictwa oszczędnościowego, narzucającego skromne standardy jakościowe dotyczące powierzchni i wyposażenia mieszkań.