mały|Grób prof. Stefana Morawskiego na cmentarzu Wojskowym na Powązkach Stefan Tadeusz Morawski [Stefan Rosenbaum - do dnia 21 czerwca 1948] (ur. 20 października 1921 roku w Krakowie, zm. 2 grudnia 2004) – filozof, historyk estetyki, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, honorowy przewodniczący Międzynarodowego Stowarzyszenia Estetyków, uczeń Władysława Tatarkiewicza.
Życiorys Polski filozof i historyk estetyki pochodzenia żydowskiego. Ojcem jego był Akiwa Rosenbaum (kupiec), matką - Frimcza z d. Spira (po zmianie imion dnia 18.10.1952 r. – Karol i Franciszka). Stefan miał o dwa i pół roku młodszego brata, Jerzego. Około 1934 cała rodzina przeniosła się do Łodzi i tam Stefan Rosenbaum w 1939 uzyskał świadectwo dojrzałości w ówczesnym Państwowym Gimnazjum Męskim nr.38 im. Stefana ŻeromskiegoPiotr J. Przybysz: Stefana Morawskiego droga do uprawiania estetyki/filozofii sztuki. Podstawowe ustalenia (Cz. 1.) , Colloquium 2(42)2021, s. 123-136, wyd. WNHiS Gdynia, ISSN 2081-3813.
W tym samym roku dostał się na studia medyczne, których nie zdążył rozpocząć ze względu na wybuch II wojny światowej. Rozpoczął nauczać na tajnych kursach gimnazjalnych w Krakowie, Częstochowie i Piotrkowie Trybunalskim. Tutaj dostał się do getta skąd niedługo udało mu się uciec do Warszawyhttps://getto.pl/en/Sources/Wywiad-USC-25750-Stefan-Morawski. W 1942 podjął pracę w Instytucie Farmaceutycznym jako robotnik, jednocześnie studiując filozofię na tajnych kompletach Uniwersytetu Warszawskiego oraz medycynę (z której potem zrezygnował) w Prywatnej Szkole Zawodowej dla Pomocniczego Personelu Sanitarnego. Filozofię studiował początkowo pod opieką wybitnych profesorów – Tadeusza Kotarbińskiego i Władysława Tatarkiewicza a także Władysława Witwickiego, Juliana Krzyżanowskiego i Nelli Samotyhowej. Absolutorium uzyskał tuż przed wybuchem Powstania Warszawskiego. Wziął udział w Powstaniu Warszawskim (obwód I, rejon I) będąc w szeregach Armii Krajowej. Był rannyhttps://encyklopedia.slw.uw.edu.pl/articles/morawski-stefan-tadeusz/. Po upadku Powstania do kwietnia 1945 pracował w Zakopanem jako posługacz domowyhttps://lustronauki.wordpress.com/2009/01/23/stefan-morawski/.
Po zakończeniu wojny związał się na siedem lat z rodzinnym Krakowem. Dnia 11.09.1945 uzyskał tytuł magistra nadany uchwałą Rady Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Warszawskiego po obronie pracy magisterskiej p.t. "Intuicja a intelekt u Bergsona i Russela", której promotorem był prof. W. Tatarkiewicz. W roku akademickim 1945/46 podjął obowiązki asystenta przy Katedrze Historii Filozofii na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Równocześnie – z powodu wyjazdu prof. Tatarkiewicza - prowadził zajęcia z zakresu estetyki na Uniwersytecie Warszawskim. Od października 1946 do czerwca 1947 był stypendystą Ministra Oświaty oraz British Council kończąc na Uniwersytecie w Sheffield studia anglistyczne rozpoczęte na Uniwersytecie Jagiellońskim. Tutaj też napisał prawie w całości pracę doktorską p.t. "O koncepcji Edmunda Burke'a na tle XVIII-wiecznej estetyki angielskiej" przyjętą po powrocie do kraju przez prof. Tatarkiewicza. Promocja doktorska po obronie tej pracy odbyła się 18.02.1948 na Wydziale Humanistycznym UW.
Urząd Wojewódzki Krakowski aktem z dnia 22.06.1948 r. zezwolił Stefanowi Rosenbaumowi na zmianę rodowego nazwiska i imienia na nazwisko i imiona "Morawski Stefan Tadeusz".
W latach 1948 – 1950 pracował w Wyższej Szkole Nauk Społecznych w Krakowie gdzie wykładał materializm dialektyczny i historyczny a od 1948 – 1952 wykładał ten sam przedmiot na UJ prowadząc tam równocześnie zajęcia na Międzyuczelnianym Studium Nauki o Polsce i Świecie Współczesnym oraz od 1950 - 1952 w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej, Akademii Sztuk Plastycznych i w Państwowej Wyższej Szkole Pedagogicznej. W 1951 r. Morawski został mianowany adiunktem w Katedrze Podstaw Marksizmu-Leninizmu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od roku 1952 do1958 pracował jako samodzielny pracownik nauki w Państwowym Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Od roku 1954 rozpoczął ponownie pracować na UW. Stopień docenta uzyskał w 1955 za zbiór szkiców o estetyce marksistowskiej publikowanych oddzielnie. Od chwili powstania Katedry Estetyki w 1957 pracował w niej jako docent, a po przejściu prof. Tatarkiewicza na emeryturę w 1960 - jako jej kierownik. W latach 1958-60 piastował funkcję prodziekana, a w latach 1965-67 – dziekana Wydziału Społeczno-Filozoficznego UW.
W latach 1944-1947 należał do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, w latach 1945-1948 do Polskiej Partii Socjalistycznej, w okresie 1948–1968 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Był członkiem Komitetu Uczelnianego PZPR na UW.
19 stycznia 1955 na wniosek Ministra Kultury i Sztuki został odznaczony Medalem 10-lecia Polski Ludowej - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki..
W latach 1960–1964 był twórcą i naczelnym redaktorem rocznika „Estetyka” przekształconego później w „Studia Estetyczne”.
Do 1968 pełnił funkcję kierownika katedry estetyki Uniwersytetu Warszawskiego. Został usunięty po wydarzeniach marcowych. Po usunięciu z UW pracował krótko jako kustosz w Muzeum Narodowym w Warszawie. Od 1971 współpracował z Instytutem Sztuki PAN, w którym od 1979 wydawał w językach angielskim i francuskim rocznik „Polish Art Studies”. W latach siedemdziesiątych, gdy nie mógł nauczać w kraju – wyjeżdżał na zaproszenie za granicę na zajęcia dydaktyczne do kilku ośrodków naukowych: w 1971 - do Bostonu, Seattle i Berkeley, w 1973 – do Princeton i Amsterdamu, w 1977 – do Monachium, w 1980 – do Frankfurtu nad Menem. W roku 1980 po powrocie z RFN wstąpił do NSZZ "Solidarność". W 1985 był w Chapel Hill jako gość National Humanities Center. Jesienią 1985 przyznano Morawskiemu profesurę zwyczajną. W latach 80. prowadził seminaria na Uniwersytecie Łódzkim. Pod koniec lat 80. powrócił również na Uniwersytet Warszawski, w którym kierował katedrą filozofii kultury.
Przez cały czas swojej zawodowej działalności Morawski był aktywnym uczestnikiem polskiego i międzynarodowego życia naukowego, życia kulturalnego, a także – ze względu na liczne kontakty z artystami różnych dziedzin – życia artystycznego. Jego publikacje (jest autorem ok. 1200 publikacji - m.in. liczne artykuły drukowane w artystycznej i literackiej prasie), będące krytycznym komentarzem do aktualnie dziejących się wydarzeń wywierały niemały wpływ na przemiany w życiu kulturalnym. Będąc aktywnym uczestnikiem życia naukowego i łącząc badawcze zainteresowania, Stefan Morawski pozostawał wierny formule myślenia krytycznego. Krytyczną niezgodę na zastaną rzeczywistość uznawał za obowiązek i powołanie intelektualisty, filozofa, humanisty we współczesnym świecie – obowiązek i powołanie powoli zaniedbywane i zapominane w ostatnich dekadach XX wieku.
W latach 1949–1952 mąż Anny Morawskiej oraz ojciec prof. Ewy Morawskiej (ur. 1949).
Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera E-19-3).
Ważniejsze publikacje Jak patrzeć na film; Filmowa Agencja Wydawnicza 1955. Studia z historii myśli estetycznej XVIII i XIX wieku; PWN, 1961. Absolut i forma: studium o egzystencjalistycznej estetyce André Malraux; Wydawnictwo Literackie, 1965. Na zakręcie. Od sztuki do po-sztuki; Wydawnictwo Literackie 1985. [redakcja] Zmierzch estetyki? Rzekomy czy autentyczny; Czytelnik 1987. Główne nurty estetyki XX wieku; Wiedza o kulturze 1992. O filozofowaniu, perypetiach dzisiejszej kultury i rebus publicis. Z Profesorem Stefanem Morawskim rozmawiają Andrzej Szahaj, Anna Zeidler-Janiszewska; Wydawnictwo Adam Marszałek 1995. The Troubles with Postmodernism; Routledge, London 1996. Niewdzięczne rysowanie mapy... O postmodernie(izmie) i kryzysie kultury; Wydawnictwo UMK 1999.
Nagrody Nagroda „Miesięcznika Literackiego” (1986) za książkę "Na zakręcie. Od sztuki do po-sztuki" (Wydawnictwo Literackie)Doroczne nagrody „Miesięcznika Literackiego”, „Życie Warszawy”, nr 174, 29 lipca 1986, s. 5..
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Żołnierze Armii Krajowej Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Członkowie Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Komitetu Uczelnianego PZPR na Uniwersytecie Warszawskim Kategoria:Filozofowie współcześni Kategoria:Polscy estetycy Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Zmarli w 2004 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie