Urządzanie lasu – nauka zajmująca się organizacją przebiegu produkcji w gospodarstwie leśnym oraz opracowaniem takich jej form, które zapewniają stały wzrost produktywności i użyteczności społecznej lasów. Urządzanie lasu opiera się na przyrodniczych i ekonomicznych właściwościach produkcji leśnej- łącząc osiągnięcia i wiedzę hodowli lasu, ochrony i użytkowania lasu, geodezji leśnej i łowiectwa, służy doskonaleniu techniki organizowania produkcji w okresach zazwyczaj dziesięcioletnich i ujmuje ją syntetycznie dla każdego nadleśnictwa raz na dziesięć lat w projekcie wszystkich czynności gospodarczych, zwanych planem urządzenia lasu (PUL).
Do głównych celów i zadań urządzania lasu należą: thumb|Wydział produkcyjny Biura Urządzeń Lasu i Geodezji Leśnej w Toruniu inwentaryzacja i ocena stanu lasu, w tym gleb, siedlisk i drzewostanów oraz określenie i kształtowanie naturalnych relacji między nimi, rozpoznanie walorów przyrodniczych w lasach oraz opracowanie programu ochrony przyrody dla nadleśnictwa, rozpoznanie funkcji lasu w powiązaniu z zagospodarowaniem przestrzennym, dokonanie podziału lasów – według pełnionych funkcji i przyjętych celów gospodarowania – na gospodarstwa (w tym: specjalne, lasów ochronnych oraz lasów wielofunkcyjnych z dominującą funkcją produkcyjną – zwanych często lasami gospodarczymi), z wyróżnieniem drzewostanów do przebudowy, dla potrzeb regulacji użytkowania głównego, optymalizacji etatów użytkowania rębnego i przedrębnego oraz realizacji długookresowych i średniookresowych celów hodowlanych, określenie długo- i średniookresowych hodowlanych i technicznych celów gospodarki leśnej dla urządzanego obiektu, umożliwiających formułowanie celów doraźnych w poszczególnych drzewostanach, projektowanie pożądanej struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej lasu oraz budowy piętrowej drzewostanów, kształtowanie wielkości i struktury zapasu produkcyjnego w urządzanej jednostce, w ramach gospodarstw, obrębów leśnych i w całym nadleśnictwie, ustalenie etatów cięć użytkowania rębnego i przedrębnego, ustalenie możliwości lokalizacji etatu cięć użytkowania rębnego w wielkości przyjętej za optymalną, ustalenie zadań gospodarczych na 10-lecie i określenie sposobów ich realizacji, ustalenie stref uszkodzenia lasu oraz stopni uszkodzenia drzewostanów, określenie kierunkowych zadań z zakresu ochrony lasu, w tym ochrony przeciwpożarowej, ustalenie kierunkowych zadań z zakresu gospodarki łowieckiej w lasach, określenie potrzeb w zakresie remontów i budowy infrastruktury technicznej, w tym dotyczących turystyki i rekreacji, zobrazowanie przestrzenne (wizualizacja) urządzanego obiektu, funkcji lasu, wyników inwentaryzacji oraz zadań gospodarki leśnej, sporządzenie ogólnego opisu lasów, w tym danych dotyczących: warunków przyrodniczych i ekonomicznych, analizy gospodarki leśnej w minionym okresie, celów i zasad gospodarki przyszłej, projektowanych sposobów realizacji gospodarki leśnej, zadań na najbliższe dziesięciolecie oraz programu ochrony przyrody dla nadleśnictwa.
W Polsce urządzaniem lasu zajmuje się państwowe przedsiębiorstwo – Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (BULiGL), z siedzibą w Sękocinie Starym, wraz z 12 oddziałami terenowymi (Białystok, Brzeg, Gdynia, Gorzów Wielkopolski, Kraków, Lublin, Olsztyn, Poznań, Przemyśl, Radom, Szczecinek, Warszawa) oraz przedsiębiorstwa prywatne.
Przypisy
Linki zewnętrzne Instrukcja Urządzania Lasu na lp.gov.pl