Janusz Drzewucki (ur. 6 grudnia 1958 w Kruszwicy) – krytyk literacki, poeta, dziennikarz, wydawca, redaktor miesięcznika „Twórczość”, w latach 2016–2020 przewodniczący jury Nagrody Literackiej m.st. Warszawy.
Życiorys Absolwent filologii polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jako poeta zadebiutował w 1979 r. w „Życiu Literackim”. W latach 1982–1984 był asystentem w Instytucie Filologii Polskiej UJ. W latach 1984–1990 pracował jako redaktor, zastępca kierownika i kierownik redakcji literatury pięknej Wydawnictwa „Pomorze” w Bydgoszczy, a także współpracownik „Studenta”, „Życia Literackiego” i „Pisma Literacko-Artystycznego” oraz „Poezji”.
W 1990 r. zamieszkał w Warszawie. Dziennikarz „Itd” (1990), „Nowej Europy” (1992-1993) i „Rzeczpospolitej” (1993-2005). Autor cyklicznego felietonu „Półka z poezją” w dodatku do „Rzeczpospolitej” – „Rzecz o książkach”. Na łamach „Rzeczpospolitej” ogłosił ok. 800 recenzji, artykułów i szkiców poświęconych współczesnej literaturze pięknej (polskiej i obcej).
Od 1996 r. redaktor działu poezji miesięcznika „Twórczość” (na łamach którego utwory oryginalne i teksty krytycznoliterackie publikuje od roku 1983). Od 2000 r. stały współpracownik miesięcznika „Książki. Magazyn Literacki”. W latach 2005–2012 redaktor naczelny Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Od roku 2013 pracuje także na rzecz Biblioteki Narodowej.
Wiersze, szkice, recenzje i felietony publikował na łamach: „Twórczości”, „Literatury”, „Tygodnika Powszechnego”, „Poezji”, „Odry”, „Zeszytów Literackich”, „Akcentu”, „Studenta”, „W drodze”, „Czasu Kultury”, „Borussii”, „Tygodnika Literackiego”, „Potopu”, „Arkusza”, „Polityki” i „Gazety Wyborczej”. Współpracował z prasą regionalną: bydgoskim „Ilustrowanym Kurierem Polskim”, łódzkimi „Wiadomościami Dnia” i krakowskim „Dziennikiem Polskim”.
Jest laureatem nagród: im. Kazimiery Iłłakowiczówny (1988) – za najlepszy poetycki książkowy debiut roku, Nagrody Artystycznej Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego (1989) – w dziedzinie krytyki artystycznej, Funduszu Literatury Ministerstwa Kultury i Sztuki (1989), im. Stanisława Piętaka (1991) – w dziedzinie krytyki literackiej, XVIII Międzynarodowego Listopada Poetyckiego w Poznaniu (1995) – za zbiór wierszy Podróż na południe. W 2014 r. został laureatem Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida w kategorii literatura za tom Dwanaście dni (Iskry) i finalistą Nagrody Poetyckiej Orfeusz (również za tom Dwanaście dni), a także w tym samym roku otrzymał Symboliczną Nagrodą Ryszarda Milczewskiego – Bruno za wybitną twórczość eseistyczną i krytycznoliteracką. Podczas 21. Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie w 2017 r. uhonorowany został nagrodą specjalną Polskiej Izby Książki w konkursie o PIK-owy Laur, zaś w 2020 Nagrodą im. Kazimierza Wyki.
Członek PEN Clubu, Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, a także Stowarzyszenia Autorów ZAiKS.
W roku 2016 został przewodniczącym jury Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. W roku 2017 wszedł w skład jury Nagrody Literackiej im. Marka Nowakowskiego. W latach 2015–2018 był członkiem kapituły literackiej Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida, a w latach 2016-2019 członkiem jury Nagrody Poetyckiej im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego "Orfeusz".
Prowadzi zajęcia warsztatowe w Studium Literacko-Artystycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także w Szkole Mistrzów przy Instytucie Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego.
Uprawia amatorsko biegi długodystansowe. W roku 2013 przebiegł 14 Poznań Maraton, Orlen Warsaw Marathon i 35 Maraton Warszawski. Rekord życiowy w maratonie 3:55:23 (ustanowiony podczas 36 Maratonu Warszawskiego w 2014), rekord życiowy w półmaratonie 1:49:34 (ustanowiony podczas 9 Półmaratonu Warszawskiego w 2014), rekord życiowy w biegu na 10 km 48:34 (ustanowiony podczas Biegu Niepodległości w Warszawie w 2014). Zajmuje się amatorsko fotografiką. Nakładem Wydawnictwa Forma w Szczecinie wydał cykl pocztówek z Portugalii, Włoch i Serbii. Fotografował także Tadeusza Różewicza, jego zdjęcia były publikowane na stronie www.culture.pl oraz na łamach „Rzeczpospolitej.
Odznaczenia Srebrny Krzyż Zasługi – 2005 – pkt 51. Cavaliere Orderu Gwiazdy Solidarności Włoskiej – Włochy, 2006
Twórczość Poezje Ulica Reformacka. Wiersze z lat 1980–1986 (Wydawnictwo Literackie, 1988) Starożytny język (Toruńskie Towarzystwo Kultury, 1989) Podróż na południe (Oficyna Cracovia, 1995; jako: Podróż na południe. Wiersze z lat 1986–1995: Oficyna Cracovia 1997) Światło września. 77 wierszy dawnych i nowych (Świat Literacki, 1998) Ostatnia niedziela sierpnia (arkusz poetycki dwumiesięcznika „Topos” nr 5, 2006) Wiersze wybrane. Wstęp Marian Grześczak (Biblioteka Poetów LSW, 2010) Dwanaście dni (Iskry, 2013) Rzeki Portugalii (Biblioteka „Toposu”, 2016)
Wiersze w antologiach Jeśli gdzieś są ogrody. Wybór, układ, posłowie Roman Bąk (W drodze, 1991) Pegaz bydgoski (Instytut Wydawniczy „Świadectwo”, 1994) Krzysztof Karasek, Współcześni poeci polscy. Poezja polska od roku 1956 (Iskry, 1997) Ryszard Matuszewski, Poezja polska 1939-1996 (Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1998) „To miasto jest wszędzie...”. Kraków w poezji polskiej XX wieku. Wybór i opracowanie Jerzy Illg (Biuro Festiwalowe „Kraków 2000”, 2001) Miasto pod niebem z ciemnego szkła. Toruń w poezji polskiej XX wieku. Antologia (wybrał, opracował i wstępem opatrzył Krzysztof Ćwikliński; Graffiti, 2001) Olsztyn w wierszach (wybór, opracowanie i posłowie Zbigniew Chojnowski; Polskie Towarzystwo Czytelnicze, 2003) „Poza słowa. Antologia wierszy 1976-2006”. Wstęp, wybór i redakcja Tadeusz Dąbrowski, posłowie Marian Stala (Słowo/ obraz terytoria, Gdańsk 2006) „«Niechby ta jedna nić...». 25 lat Nagrody Iłłakowiczówny”. Redakcja Włodzimierz Braniecki (Poznańska Galeria Nowa, Poznań 2007)
Proza Życie w biegu. O ludziach, miejscach, literaturze, piłce nożnej, maratonach i całej reszcie (Wydawnictwo Melanż, 2015)
Krytyka literacka Chaos i konwencja (Krakowskie Wydawnictwo Akademickie „Alma Art”, 1988) Smaki słowa. Szkice o poezji (Wydawnictwo Dolnośląskie, 1999) Akropol i cebula. O Zbigniewie Herbercie (Tikkun, 2004) Stan skupienia. Teksty o prozie (Wydawnictwo Forma, 2014) Charakter pisma. Szkice o polskiej poezji współczesnej (Biblioteka „Twórczości”, Instytut Książki, 2015) Środek ciężkości. Szkice o współczesnej liryce polskiej (Instytut Mikołowski, 2016) Lekcje u Różewicza. Teksty krytycznoliterackie i osobiste (Wrocławskie Wydawnictwo Warstwy, 2018) Obrona przypadku. Teksty o prozie 2 (Wydawnictwo Forma, 2018) Muzyka sfer. Teksty o poetkach i poetach (Państwowy Instytut Wydawniczy, 2020)
Szkice krytycznoliterackie w pracach zbiorowych Coś Tadeusza Różewicza w: Słowo za słowo. Szkice o twórczości Tadeusza Różewicza (FA-art 1998) Twoja mojość, nicość i coś jeszcze w: Poeta czułej pamięci. Studia i szkice o twórczości Janusza Szubera (Biblioteka „Frazy” 2008) O prozie powieściowej Feliksa Netza w: Nie byłem sam. Na siedemdziesięciolecie urodzin Feliksa Netza (Śląsk 2009) Tak Kazimierza Hoffmana w: Niewysychające nigdy źródło. Wspomnienia o Kazimierzu Hoffmanie (Biblioteka SPP 2010) Nic, czyli wszystko oraz Ktoś inny w: Było nie minęło. Antologia tekstów krytycznych poświęconych twórczości Juliana Kornhausera (Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego 2011) Miara, wiara, szczegóły i arytmia materii w: Poznawanie Kazimierza Hoffmana. Filozoficzno-kulturowe źródła i konteksty (Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy 2011) O «Ocalonym» w: Dorzecze Różewicza (Biuro Literackie 2011) O tajemnicach natury i poczuciu szczęścia w: Poznawanie Miłosza 3 (1999-2010) (Wydawnictwo Literackie, 2011) O mnie i o tobie w: Kartki Celana. Interpretacje (Wydawnictwo Austeria 2012) Cień ciemniejący (Kilka uwag o języku poetyckim Mariana Grześczaka) w: Cień światła. Życie i twórczość Mariana Grześczaka (Biblioteka Raczyńskich 2012) 41 w: Wojciech Kass Czterdzieści jeden. Wiersze. Glosy (Biblioteka Krytyki / Biblioteka „Toposu” 2012) Być sobą tak, że już nie być w: Wielogłos. Krystyna Miłobędzka w recenzjach, szkicach, rozmowach (Biuro Literackie 2013) Elegancja, wytworność i dym z papierosa w: Zachwyt i rozpacz. Wspomnienia o Wisławie Szymborskiej. (PWN 2014) Szanowny Panie, no, no w: Wierność. Wspomnienia o Zbigniewie Herbercie (PWN 2014) Pamięć, niepamięć i coś jeszcze w: Rzeczy do nazwania. Wokół Juliana Kornhausera (WBPiCAK 2016) Wenecja jest w nas oraz Rozmowy żywych z umarłymi w: Odwitania z poetą (Leszek Aleksander Moczulski) (Muzeum Okręgowe w Suwałkach 2018)
Prace redakcyjne Krzysztof Lisowski, Piętnaście tysięcy dni. Wiersze z lat 1975–1995 (autor wstępu; Śródmiejski Ośrodek Kultury i Oficyna Cracovia, 1995; seria: „Poeci Krakowa”) Stanisław Grochowiak, Wiersze (autor wyboru i wstępu; Muza, 1995) Edward Stachura, Wiersze wybrane (autor wyboru i wstępu; Muza, 1996) Juliusz Słowacki, Poezje (autor wyboru; Muza, 1996) Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Poezje (autor wyboru; Muza, 1997) Jerzy Pomianowski Ruski miesiąc z hakiem (autor posłowia; Wstęp Jerzy Giedroyc; Wydawnictwo Dolnośląskie, 1997) Robert Mielhorski, Wybór (autor posłowia; Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 1997) Adam Ziemianin, Gościniec. Wiersze wybrane 1966-1999 (autor wstępu; Wydawnictwo Arka, 1999) Stanisław Grochowiak, Rok polski (autor wyboru i posłowia; Wydawnictwo BoSz, 2004) Jarosław Iwaszkiewicz, Brzezina i inne opowiadania. (autor wyboru i posłowia; Czytelnik, 2007) Jarosław Iwaszkiewicz, Urania i inne wiersze. (autor wyboru i posłowia; Czytelnik, 2007) Jarosław Iwaszkiewicz, Wenecja i inne szkice. (autor wyboru i posłowia; Czytelnik, 2008) Leopold Staff, Wiosna w zimie. Z autografów przygotował do druku i opracował Tomasz Jodełka-Burzecki. (autor noty edytorskiej; Czytelnik, 2008) Stanisław Chyczyński, Sonety kalwaryjskie. (autor wstępu; Temat, 2010) Andrzej Warzecha, Poezje wybrane. (autor wstępu; Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 2010) Nick Hornby, Futbolowa gorączka. (autor posłowia; Wydawnictwo Zysk, 2012) Adam Ochwanowski, Pławienie koni. (autor posłowia; Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Kielcach, 2013) Tadeusz Różewicz, Wiersze i poematy z „Twórczości” (1946-2005). (zebrał, wstępem i notą opatrzył oraz bibliografię opracował; Wrocławskie Wydawnictwo Warstwy, 2017) Bogdan Ostromęcki, Wiersze wybrane. (wybór i posłowie; Wydawnictwo Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN, 2017) Józef Pawlikowski, Czy Polacy wybić się mogą na niepodległość? (autor posłowia; Biblioteka Narodowa, Warszawa 2019) Marian Grześczak, Przedostatnie wiersze (autor posłowia; Biblioteka Raczyńskich, Poznań 2020)
Przypisy
Linki zewnętrzne Janusz Drzewucki na stronie Instytutu Badań Literackich PAN Janusz Drzewucki na stronie Instytutu Książki Publikacje w Katalogu Biblioteki Narodowej Janusz Drzewucki na stronie culture.pl W paszczy lewiatana – wywiad z Januszem Drzewuckim
Kategoria:Laureaci Nagrody im. Kazimiery Iłłakowiczówny Kategoria:Laureaci Nagrody im. Kazimierza Wyki Kategoria:Laureaci Nagrody im. Stanisława Piętaka Kategoria:Ludzie urodzeni w Kruszwicy Kategoria:Polscy dziennikarze Kategoria:Polscy krytycy literaccy Kategoria:Polscy pisarze współcześni Kategoria:Polscy poeci XX wieku Kategoria:Polscy poeci XXI wieku Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Solidarności Włoskiej Kategoria:Urodzeni w 1958 Kategoria:Absolwenci Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego