Hotel Warszawa, dawniej Prudential HouseMarcin Weinfeld, Architektura i Budownictwo, 1934 nr. 9 p. 267-287, Wydawnictwo Spółdzielni Wydawniczej Architektów Polskich (1934), zwyczajowo Prudential – warszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931–1933 przy rogu pl. Napoleona 9 (obecnie pl. Powstańców Warszawy) i ulicy Świętokrzyskiej w stylu art déco z przeznaczeniem na siedzibę polskiej spółki brytyjskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential”. W latach 1954–2002 oraz ponownie od roku 2018 budynek mieści hotel „Warszawa”.

Opis

Budynek powstał w latach 1931−1933 w miejscu zajmowanym do 1901 r. przez Szpital Dzieciątka Jezus. Według pierwotnych planów miał mieć 11 pięter, jednak architekci, biorąc pod uwagę znaczne zróżnicowanie wysokości już stojących przy placu Napoleona budynków (2-6 pięter), uznali, że to będzie wysokość niewystarczająca do osiągnięcia odpowiedniego wrażenia dominanty. Budynek miał wysokość 66 metrów (16 pięter) i był widoczny z wielu punktów warszawskiego Śródmieścia.

W dolnej części budynku znajdowała się przestrzeń biurowa, w wieży mieściły się luksusowe apartamenty. Pomiędzy nimi, na szóstym piętrze, znajdowały się mieszkania służbowe i pomieszczenia gospodarcze. W części biurowej mieściły się nie tylko pomieszczenia towarzystwa Prudential, ale i innych przedsiębiorstw, a także Wydziału Handlowego Poselstwa Hiszpanii (1935-1938). Najbardziej luksusowe mieszkania miały po 240 m² powierzchni, zajmowanej przez 6 pokojów, 3 łazienki, kuchnię i służbówkę. Nawet mniej luksusowe apartamenty miały oprócz wejścia głównego wejście dla służby i windy. Budynek zaprojektował Marcin Weinfeld, zaś stalową konstrukcję spawaną ustawioną na żelbetowych fundamentach biurowca zaprojektowali Stefan Bryła i Wenczesław PoniżEncyklopedia Warszawy, red. Barbara Petrozolin-Skowrońskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, .. Konstrukcję wykonała warszawska spółka K. Rudzki i S-ka. Drzwi wejściowe skonstruowano z patynowanej miedzi, pozostałe drzwi i framugi okien wykonano z jesionu. Nad bocznymi wejściami znajdowały się rzeźby Ryszarda Moszkowskiego. Do budowy użyto ponad 2 mln cegieł, 2 tys. ton cementu oraz ponad 1500 ton stali. Towarzystwo Ubezpieczeń „Prudential” przeniosło się do swojej nowo wybudowanej siedziby z pałacu Kronenberga.

W 1937 na dachu wieżowca umieszczono antenę telewizyjną, a 26 sierpnia 1939 wyemitowano stamtąd pierwszą próbną transmisję z udziałem Mieczysława Fogga.

Prudential został poważnie uszkodzony w czasie II wojny światowej. W czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939 zorganizowano w nim posterunek obserwacyjny, który telefonicznie informował o niemieckich samolotach pojawiających się nad miastem. W gmachu wybuchły pożary. W czasie okupacji niemieckiej w budynku funkcjonowała kawiarnia aktorów „Sztuka”. Podczas powstania warszawskiego został on ostrzelany przez ok. 1000 pocisków. 28 sierpnia został trafiony pociskiem o masie 2 ton kalibru 600 mm z samobieżnego moździerza typu Karl-Gerät (o nazwie Ziu), co odchyliło go od pionu. Jednak jego stalowa konstrukcja przetrwała. Sześć fotografii tego wydarzenia wykonanych z dachu kamienicy przy ul. Kopernika 28 przez Sylwestra Brauna ps. „Kris” należy do ikonicznych fotografii z okresu powstania.

Po wojnie na szczycie wypalonego wieżowca przez kilka lat gniazdował sokół wędrowny.

W 1945 nieruchomość odebrano przedwojennym właścicielom na podstawie tzw. dekretu Bieruta, otrzymali oni jednak później odszkodowanie na podstawie umowy indemnizacyjnej z Wielką Brytanią. Budynek został odbudowany w latach 1950–1953 w socrealistycznym kostiumie (m.in. z kariatydami). Autorem nowego projektu był również Marcin Weinfeld. Budynek otrzymał nową funkcję. W 1954 otwarto w nim hotel Warszawa. Posiadał 375 miejsc noclegowych (pokoje jednoosobowe, dwuosobowe, 1 apartament), 200 miejsc w restauracji, 100 w kawiarni, 20 w lokalu nocnym.

Hotel zakończył działalność w 2002, a w 2005 spółka Hotele Warszawskie Syrena sprzedała budynek spółce Polimex-Mostostal za 6,3 mln euro. W 2009 Polimex-Mostostal sprzedał hotel rodzinie Likusów z Krakowa.

W latach 2010–2018 prowadzony był remont generalny budynku. Prace przerwano podczas budowy drugiej linii metra, a następnie wznowiono na przełomie 2015/2016. Przewlekłość remontu wzbudziła kontrowersje, podobnie jak plan przywrócenia charakteru sprzed wojny i uznania za wartą ochrony jedynie konstrukcji stalowej. Budynek został pozbawiony socrealistycznych detali, rozebrano portyk z kariatydami i herbem Warszawy, a z reprezentacyjnych wnętrz usunięto wystrój z lat 50. W listopadzie 2018 w budynku otwarto pięciogwiazdkowy hotel Warszawa.

Galeria

Przypisy

Linki zewnętrzne Prudential na stronie warszawa1939.pl

Archiwalne widoki budynku w bibliotece Polona

Kategoria:Wieżowce poniżej 100 metrów w Warszawie Kategoria:Zabytki nieruchome w Warszawie Warszawa Kategoria:Plac Powstańców Warszawy w Warszawie Kategoria:Architektura art deco w Warszawie Kategoria:Architektura socrealistyczna w Warszawie Kategoria:Hotele w Warszawie Kategoria:Artykuły audio