thumb|250px|Bulwiaste kłącze pochrzynu Pochrzyn, jam, ignam (Dioscorea L.) – rodzaj wieloletnich pnączy z bulwiastymi kłączami. Należy do niego ponad 600 gatunków pochodzących głównie z obszarów tropikalnych. Najwięcej pochrzynów rośnie w naturze i uprawia się w Afryce Zachodniej, szczególnie w Ghanie, Nigerii oraz w Azji Południowo-Wschodniej, w Ameryce Południowej i na Karaibach.
Morfologia Pnącza, które mają kształt kulisty lub maczugowaty, są wielokrotnie podzielone przewężeniami, skórka brązowa, spękana o strukturze korkowej. W zależności od gatunku rośliny wytwarzają wiele bulw lub tylko jedną. U większości gatunków bulwy są trujące, tylko u niektórych po odpowiednim przygotowaniu są jadalne. Liście sezonowe, sercowate. Kwiaty drobne, owocem jest okrągła torebka z uskrzydlonymi nasionami.
Systematyka Synonimy Borderea Miégev., Helmia Kunth, Hyperocarpa (Uline) G. M. Barroso et al., Nanarepenta Matuda, Oncus Lour., Testudinaria Salisb., Ubium Cothen. Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzaj należący do rodziny pochrzynowatych (Dioscoreaceae), rzędu pochrzynowców (Dioscoreales R. Br.), kladu jednoliściennych w obrębie okrytonasiennych.
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Lilianae Takht., rząd pochrzynowce (Dioscoreales Hook.f.), rodzina pochrzynowate (Dioscoreaceae R. Br.Barnh.), podrodzina Dioscoreoideae (R. Br.) Arn., plemię Dioscoreeae Bernh., rodzaj pochrzyn (Dioscorea L.).
Gatunki (wybór) Dioscorea alata L. – pochrzyn skrzydlaty Dioscorea bulbifera L. – pochrzyn cebulowy Dioscorea cayenensis Lam. Dioscorea elephantipes (L'Hér.) Engl. Dioscorea esculenta (Lour.) Burkill – pochrzyn słoniowy Dioscorea opposita – pochrzyn chiński Dioscorea pentaphylla L. Dioscorea rotundata Poir. Dioscorea sansibarensis Pax Dioscorea trifida L.f.- pochrzyn trójdzielny Dioscorea villosa L. – pochrzyn włochaty
Zastosowanie Rośliny jadalne Wiele gatunków z tego rodzaju jest uprawianych ze względu na jadalne bulwy i owoce. Bulwy spożywa się po obróbce cieplnej lub wymoczeniu, aby usunąć toksyczne alkaloidy – dioskoryny. Mogą służyć do przygotowania potrawy zwanej fufu. Mylone bywają z bulwami batata.
Skład bulw przypomina zawartość ziemniaka. Występuje w nich około 28% skrobi, także witamina A i C (około 5 mg/100 g), wapń, żelazo i potas. 100 g bulw dostarcza 452 kJ (105 kcal). Po ugotowaniu taka sama ilość zawiera 133 kcal.
Rośliny kosmetyczne Niektóre gatunki wykorzystywane są również do produkcji kosmetyków.
Przypisy
Kategoria:Pochrzynowate Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza