240px|thumb|Gen. Tadeusz Kutrzeba i gen. Johannes Blaskowitz (z prawej) udają się na rozmowy w sprawie kapitulacji Warszawy 185px|thumb|Johannes Blaskowitz jako oskarżony na procesie Oberkommando der Wehrmacht w Norymberdze Johannes Albrecht Blaskowitz (ur. 10 lipca 1883 w , zm. 5 lutego 1948 w Norymberdze) – niemiecki wojskowy, generał pułkownik, dowódca grup armii „G” i „H” oraz sił okupacyjnych w Holandii, dowódca w kampanii wrześniowej. Weteran I i II wojny światowej.

Życiorys Urodził się w Prusach Wschodnich, w rodzinie pastora. Wstąpił do szkoły kadetów, a później jako oficer służył w jednostce w Ostródzie.

Od I wojny światowej Podczas I wojny światowej dowodził kompanią na froncie we Francji, Tyrolu i Bałkanach. Po wojnie pozostał w armii. Dowodził 14. pułkiem piechoty i od października 1930 był jednocześnie komendantem wojskowym Badenii. Od lutego 1933 w stopniu generała majora był inspektorem Szkół Wojskowych. 1 kwietnia 1935 został dowódcą II Okręgu Wojskowego. Jeszcze w 1935 został dowódcą II Korpusu Armijnego w Szczecinie. 10 listopada 1938 awansował na dowódcę 3 Grupy Armii w Dreźnie. Od marca 1939 sprawował wojskową władzę wykonawczą na Morawach (zob. Protektorat Czech i Moraw).

II wojna światowa Dowódca wielu jednostek Wehrmachtu w czasie II wojny światowej. Podczas kampanii wrześniowej dowodził 8 Armią – po wojnie uznany za winnego licznych zbrodni na ludności polskiej i jednego z odpowiedzialnych za zrujnowanie Warszawy podczas obrony Warszawy. Blaskowitz, jako dowódca 8 Armii (wraz z Güntherem von Kluge dowodzącym 4 Armią), był głównym odpowiedzialnym za zbrodnie Wehrmachtu w Wielkopolsce w okresie działania tymczasowego zarządu wojskowego (1 września – 25 października 1939 roku). Podczas bitwy nad Bzurą jego armia stała się celem polskiej ofensywy, poniosła poważne straty a sytuację opanowano dopiero po udzieleniu pomocy przez 4. i 10 Armię. Podkopało to zaufanie Adolfa Hitlera w jego umiejętności. Mimo to 20 października 1939 awansował na naczelnego dowódcę Ober-Ost, struktury wojskowej okupacji Polski.

W maju 1940 dowodził 9 Armią, ale szybko został przeniesiony do rezerwy. Jeszcze podczas kampanii francuskiej został dowódcą wojskowym w północnej Francji. Po jej zakończeniu znów odwołany do rezerwy, od października 1940 dowodził 1 Armią, okupującą Francję. 12 maja 1944 został dowódcą Grupy Armii G z zadaniem obrony południowej Francji. Chociaż nie był zwolennikiem Hitlera, po zamachu 20 lipca zadeklarował swoją lojalność. Po alianckim lądowaniu w południowej Francji (operacja Dragoon) koordynował ewakuację sił swojej grupy armii. Niebawem ponownie znalazł się w rezerwie, a od stycznia 1945 dowodził Grupą Armii H w Holandii. 10 kwietnia 1945 roku, jako dowódca „Twierdzy Holandia” (), odmówił kapitulacji przed aliantami, oczekując rozkazu dowództwa niemieckiego lub generalnej kapitulacji. Uczestniczył w rozmowach z dowództwem alianckim na temat realizacji operacji Manna. Po złożeniu broni przez podległe mu oddziały, został wzięty do niewoli, którą spędził w obozie jenieckim w Dachau, a następnie w Allendorf.

Śmierć Po wojnie Blaskowitz przebywał w areszcie śledczym w Norymberdze, gdzie był przesłuchiwany w procesie Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu. Na początku 1948 roku został oficjalnie oskarżony o zbrodnie wojenne, jednakże na skutek samobójczej śmierci 5 lutego, w trakcie trwania procesu (rzucił się w dół w tzw. rotundzie Pałacu Sprawiedliwości w Norymberdze), ostatecznie nie został osądzony i skazany.

Kontrowersje Kwestia odpowiedzialności Blaskowitza za zbrodnie wojenne, zwłaszcza wydarzenia z lat 1939 i 1940 w okupowanej Polsce jest sporna. Po zakończeniu kampanii wrześniowej Blaskowitz dowodził niemieckimi wojskami okupacyjnymi w Polsce, sprawował też zwierzchnictwo nad niemiecką policją i żandarmerią. Blaskowitz miał się wówczas sprzeciwić zbrodniom wojennym SS i policji na polskiej ludności cywilnej i nawet spowodował postawienie pewnej liczby zbrodniarzy przed sądami polowymi z orzeczonymi wyrokami śmierci. Wyroki skazujące uchylono po interwencji Hansa Franka u Hitlera, a Blaskowitz został przeniesiony na front zachodni. Resztę wojny spędził na froncie zachodnim, między innymi jako dowódca sił okupujących Holandię. Jest możliwe, iż hipoteza o zabójstwie dokonanym przez współwięźniów w Norymberdze, jest prawdziwa. Zabójstwo byłoby aktem zemsty za wyroki na członków SS, do których doprowadził Blaskowitz.

Odznaczenia Kawaler Orderu Hohenzollernów z mieczami na wstędze wojennej Czarna Odznaka za Rany Kawaler Orderu Zasługi Wojskowej z mieczami Kawaler II klasy Orderu Lwa Zeryngeńskiego z mieczami Krzyż Wojenny Zasługi Brunszwiku II klasy Krzyż Fryderyka Augusta I klasy Krzyż Zasługi Wojskowej III klasy Medal Wojenny Krzyż Honorowy dla Walczących na Froncie (1 listopada 1934) Odznaka za 25-letnią Służbę w Heer (2 października 1936) Okucie Ponownego Nadania Krzyża Żelaznego II Klasy (11 września 1939) Okucie Ponownego Nadania Krzyża Żelaznego I Klasy (21 września 1939) Wspomnienie w Wehrmachtbericht (27 września 1939) Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego (30 września 1939) Liście Dębu (29 października 1944) Liście Dębu z Mieczami (25 kwietnia 1945) Wielki Krzyż Kawalerski Orderu Korony Włoch (28 stycznia 1941) Srebrny Krzyż Niemiecki (30 października 1943) Krzyż Zasługi Wojennej I i II klasy z mieczami Medal Pamiątkowy 1 października 1938 z okuciem Zamek Praga

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Generałowie Reichswehry Kategoria:Generałowie Wehrmachtu Kategoria:Ludzie związani z Prusami Wschodnimi Kategoria:Ludzie związani z Bornem Sulinowem Kategoria:Niemieccy samobójcy Kategoria:Oficerowie Armii Cesarstwa Niemieckiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Rycerskim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Żelaznym Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Zasługi Wojennej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona niemiecka) Kategoria:Uczestnicy kampanii francuskiej 1940 (strona niemiecka) Kategoria:Uczestnicy walk na froncie zachodnim w II wojnie światowej Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Cesarstwo Niemieckie) Kategoria:Urodzeni w 1883 Kategoria:Zmarli w 1948