thumb|upright=1.8|Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami w 1821 r. thumb|upright=1.8|Tereny państw zaborczych od 1866 r. do 1914 r. na mapie gmin współczesnej Polski. Ziemie Rzeczypospolitej pod zaborami – ziemie Rzeczypospolitej Obojga Narodów wcielone w następstwie rozbiorów do państw zaborczych.
Historia Geneza
Kalendarium Galicja (1772–1918) Powstanie wielkopolskie (1794) Powstanie wielkopolskie (1806–1807) Wolne Miasto Gdańsk (1807–1813) Księstwo Warszawskie (1807–1815) Królestwo Polskie (kongresowe) (1815–1831) Wielkie Księstwo Poznańskie (1815–1849) Wolne Miasto Kraków (1815–1846) Powstanie listopadowe (1830–1831) Rabacja galicyjska (1846) Powstanie krakowskie (1846) Powstanie wielkopolskie (1846) Wiosna Ludów na ziemiach polskich (1848) Powstanie wielkopolskie (1848) Powstanie styczniowe (1863–1864) Powstanie zabajkalskie (1866) Rewolucja 1905 roku w Królestwie Polskim Królestwo Polskie (1916–1918)
1795–1831
1831–1914
1914–1918 Historia Polski w latach 1914–1918 obejmuje krótki, bo zaledwie czteroletni fragment dziejów, ale wydarzenia tego czterolecia zaważyły w sposób decydujący na sytuacji Polski na arenie tak międzynarodowej, jak i wewnętrznej. W 1914 r. wybuchła I wojna światowa z udziałem mocarstw rozbiorowych: Austro-Węgier, Cesarstwa Niemieckiego i Imperium Rosyjskiego. Doprowadziła ona do wzmocnienia wśród Polaków poczucia tożsamości narodowej, a jej przebieg i rezultaty (przede wszystkim upadek wszystkich trzech mocarstw zaborczych) umożliwiły odtworzenie niepodległego państwa polskiego.
Okres ten zawiera się pomiędzy dwiema datami – 3 sierpnia 1914 (przemówienie Piłsudskiego do żołnierzy w krakowskiej dzielnicy Oleandry) i 11 listopada 1918 (przekazanie Piłsudskiemu władzy przez Radę Regencyjną). Na przestrzeni tego czasu – wraz z przesuwaniem się frontów i zmiennymi losami poszczególnych mocarstw zaborczych, kształtowały się zarówno koncepcje polskie (dotyczące sposobów i dróg do odzyskania niepodległości), jak i koncepcje zaborców oraz Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych, prowadzące do rozwiązania sprawy polskiej. W rezultacie trudnego wcześniej do przewidzenia przebiegu wojny wszystkie zainteresowane strony musiały prześcigać się w deklaracjach, a wkrótce także i w czynach, które legły u podstaw tworzenia polskiego wojska (Austro-Węgry, okupacja niemiecka, Rosja, Francja) i zalążków organizmu państwowego (okupacja niemiecka, Francja). Wszystko to razem sprawiło, że gdy 11 listopada 1918 została zakończona I wojna światowa, Polska powstała jako państwo uznane na arenie międzynarodowej, dysponujące przygotowaną kadrą polityczną i administracyjną oraz zawiązkami wojska, organów władzy wykonawczej i sądowniczej.
Zabór rosyjski
Gospodarka
Religia
Zabór pruski
Germanizacja
Zabór austriacki
Gospodarka
Kultura polska w okresie zaborów Okres rozbiorów stanowił czas dynamicznego rozwoju polskiej kultury, która przyczyniła się do rozwoju polskiej świadomości narodowejJanusz Tazbir: Język polski a tożsamość narodowa. s. 12..
Druga połowa XIX w. stanowi okres kształtowania się świadomości narodowej warstw ludowych we wszystkich zaborach.
Literatura Romantyzm
Pozytywizm
Młoda Polska
Sztuka Romantyzm i pozytywizm
Młoda Polska
Gospodarka na ziemiach polskich w okresie zaborów Rolnictwo
Transport Na przełomie XIX i XX w. rozwinęło się na ziemiach polskich budownictwo dróg utwardzonych. Przed I wojną światową gęstość dróg utwardzonych wynosiła: w Wielkopolsce 24 km na 100 km², w Galicji – 30 km, a w Królestwie Polskim – 7 km.
Kolej
Zobacz też
Podział administracyjny Kościoła rzymskokatolickiego na ziemiach polskich (1795–1918)
Uwagi
Przypisy
Bibliografia