Kowale (kaszb. Kòwôle lub też Kòwôlewò, niem. KowallDr F. Lorentz „Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem” () ().) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 221Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części.. W pobliżu Kowal znajduje się węzeł drogowy w ciągu obwodnicy trójmiejskiej S6. Transport publiczny jest obsługiwany przez komunikację miejską Gdańska. Ma status sołectwa. Północny fragment wsi stanowi jednostkę terytorialną Gdańska.

W miejscowości znajduje się parafia rzymskokatolicka, należąca do dekanatu Gdańsk-Łostowice, archidiecezji gdańskiej. Siedziba klubu sportowego GKS Kowale.

Historia W okresie średniowiecza Kowale (początkowo także Cowall - 1351 rok) były wsią służebną miasta Gdańska, zamieszkałą przez kowali (rzemieślników). Pierwsze wzmianki o Kowalach – w tym czasie wsi krzyżackiej – pochodzą z 1378Jerzy Samp, Opowieść o Kowalach., przy dzierżawie młyna w Bielkowie Mikołajowi Ulrichowi (dzierżawa obejmowała również prawo przemiału zboża z Kowali i innych okolicznych wsi). Wieś była często niszczona w wojnach i oblężeniach. W 1454 należała do terytorium miasta GdańskaHistoria wsi Kowale.. Wieś należąca do Gdańskiej Wyżyny terytorium miasta Gdańska położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskimMapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 128..

Po 1772 Kowale zostały odłączone od Gdańska. Pod koniec XIX wieku Kowale były wsią włościańską, leżącą na bitym trakcie kościersko-gdańskim. W tym okresie mieszkało w Kowalach 152 ewangelików, 135 katolików, 7 gburów i 1 zagrodnik. Wieś należała do parafii w Świętym Wojciechu, szkoły w Bąkowie, a poczty w Gdańsku.

thumb|left|242px|Kowale, osiedle Olimp thumb|242px|Centrum Kowale W roku 1942 dokonano zmiany niemieckiej nazwy Kowall na SchmiedeMaciej Stąporek „Porównaj Trójmiasto dzisiejsze i przedwojenne”.. W latach 1945–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa gdańskiego.

Na obszarze Kowal od końca lat 90. XX wieku powstały nowe osiedla mieszkaniowe, m.in. osiedle Olimp. W latach 1994–1995 w Kowalach wybudowano kaplicę pod wezwaniem świętej Faustyny. 24 lipca 2000 r. utworzono na terenie wsi parafię pod wezwaniem świętej Kingi. 18 września 2006 r. rozpoczęto budowę kościoła, w którym od 20 maja 2012 r. są regularnie odprawiane msze św.Parafia Kowale.

7 grudnia 2012 zostało oficjalnie otwarte Centrum Kowale (około 6200 m² powierzchni handlowej, usługowej i biurowej).

W 2017 rozstrzygnięto przetarg na budowę wspólnej szkoły z 24 oddziałami, salą gimnastyczną oraz (w II etapie) z basenem dla 1125 dzieci (w tym 125 przedszkolaków) z gmin Kolbudy, Pruszcz Gdański oraz Gdańska. Projekt budowlany jest adaptacją szkoły zbudowanej przez Gdańsk w dzielnicy Kokoszki. Szkołę wybudowała firma Strabag na działce należącej do gminy Kolbudy. Szkoła została oddana do użytku 1 września 2018, kiedy rozpoczęło w niej naukę niemal 800 dzieciE. Oleksy, A. Cymanowska „Bliżej szkoły trzech gmin”, Dziennik Bałtycki – Echo Pruszcza 11 lipca 2014.Pierwsza taka placówka w Polsce. Szkoła metropolitalna w Kowalach powstała bez dotacji od rządu, a szacowany koszt inwestycji to ok. 40 mln zł. W maju 2019 otwarty zostanie segment B ze stołówką i salą gimnastycznąInwestycje w gminach powiatu gdańskiego. Będą nowe drogi, ścieżki rowerowe, podziemne śmietniki, a nawet plaże.

Przypisy Raport o stanie gminy Kolbudy w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 9 Strona gminy Kolbudy, sołectwa GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Linki zewnętrzne Kowale (strona gminy Kolbudy) Plan Kowali

Kategoria:Kowale (powiat gdański) Kategoria:Wsie terytorium miasta Gdańska (I Rzeczpospolita)