Zajączki (niem. HaasenbergRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Wieś, położona nad rzeką Gizelą, w granicach Parku Krajobrazowego Wzgórz Dylewskich.

Historia Tereny osadnictwa od czasów średniowiecza, gdy ludność z terenu Mazowsza zbudowała tu gród obronny. Wieś wzmiankowana w dokumentach już w roku 1328 jako wieś rycerska. W czasach krzyżackich wieś pojawia się w dokumentach w roku 1328, podlegała pod komturię w Ostródzie, były to dobra rycerskie o powierzchni 40 włókCz. Baszyński: Osadnictwo komturstwa ostródzkiego do połowy XV w. Zapiski historyczne, t. 25, 1960, str.: 103-118, za Ostróda. Z dziejów miasta i okolic. Pojezierze, Olsztyn, 1976, 448 str..

Zabytki Na południe od wsi znajdują się ziemne wały będące pozostałością średniowiecznym grodzisku, dawniej wiązanym ze wzmiankowanym w źródłach pisanych grodem Sassenpils (gród Sasinów), datowanym na XII-XIII wiek, jednak badania archeologiczne z 2006 roku wykazały, że gród ten został zbudowany przez Słowian i miał za zadanie ochraniać Ziemię lubawską przed najazdami pruskiego plemienia Sasinówhttp://pismo.pruthenia.pl/pruthenia_2/Pruthenia_2_2006_Gr%C4%85%C5%BCawski-K_Z_najnowszych.pdf. Zdobienie naczyń znalezionych na grodzisku przez archeologów nawiązują do tradycji garncarstwa z terenów Mazowsza, zwłaszcza w przypadku zastosowania strefowego, pasmowego zdobienia naczyń. Analogie odnaleźć można też na licznych słowiańskich stanowiskach z terenu ziemi chełmińskiej takich jak Osiek Rypiński, Osieczek (gm. Książki) czy Jedwabno (gm. Lubicz). Grodzisko w Zajączkach znajduje się w dolinie rzeki Gizeli, na południe od wsi Zajączki tuż przy wsi Zakurzewo.

Ważnym zabytkiem wsi jest cmentarz ewangelicki z kaplicą Kramerów

Zobacz też Zajączki, Zajączki Bankowe, Zajączki Drugie, Zajączki Pierwsze

Przypisy

Bibliografia

Marciniak-Kajzer. A, Wczesnośredniowieczny zespół osadniczy w miejscowości Zajączki, gm. Ostróda w świetle badań ratowniczych przeprowadzonych w 1998 roku, Łódzkie Sprawozdania Archeologiczne 4, s. 171-188

Kategoria:Zajączki (powiat ostródzki)