Sheyi Emmanuel Adebayor (ur. 26 lutego 1984 w Lomé) – togijski piłkarz nigeryjskiego pochodzenia, który występował na pozycji napastnika. W latach 2006–2019 reprezentant Togo. Uczestnik Pucharu Narodów Afryki w latach 2002, 2006, 2013 i 2017.
21 marca 2023 roku ogłosił zakończenie kariery piłkarskiej.
Swoją karierę rozpoczynał w zespole OC Agaza. Następnie przeszedł do francuskiego FC Metz, gdzie przez pierwsze dwa lata grał w zespole rezerw. W 2001 roku stał się podstawowym graczem pierwszej drużyny Metz. Następnie, dwa lata później podpisał kontrakt z AS Monaco. Z zespołem tym dotarł w roku 2004 do finału Ligi Mistrzów, w którym nie zagrał a jego klub przegrał z FC Porto. W 2006 roku po kwalifikacjach do mundialu, w których zdobył 11 goli przeszedł do angielskiego Arsenalu. W klubie tym był podstawowym zawodnikiem i przez ponad trzy sezony rozegrał 143 mecze, w których strzelił 62 bramki, biorąc pod uwagę wszystkie rozgrywki. Z londyńskim klubem również dotarł do finału Ligi Mistrzów.
Dzieciństwo Emmanuel Adebayor urodził się w roku 1984. Jego matka, Haija oraz ojciec pochodzą z Nigerii i są Jorubami. Wychowywał się w Kodjoviakope. W wieku 11 lat uczęszczał do szkoły piłkarskiej Centre de Developpement Sportif.
Kariera klubowa Francja Swoją karierę piłkarską rozpoczynał w roku 1997 w OC Agaza. W czasie gry w młodzieżowym turnieju we Szwecji został wypatrzony przez trenera FC Metz, Francisa De Taddeo i po udanych testach został zawodnikiem tego klubu, w którym najpierw występował w drużynie U-17. W 2001 roku zadebiutował w pierwszej drużynie Metz w Ligue 1. W swoim pierwszym sezonie zagrał 9 razy i zdobył 2 gole, jednak klub z Metz spadł do Ligue 2. W kolejnym sezonie, na zapleczu Ligue 1, Adebayor zdobył 17 goli w 35 meczach. Wyczyn ten sprawił, że zainteresowały się nim takie kluby jak Arsenal czy Juventus F.C., jednak Emmanuel Adebayor podpisał w 2003 roku kontrakt z AS Monaco. W klubie z księstwa był czołowym napastnikiem, pomógł drużynie w awansie do finału Ligi Mistrzów w 2004 roku. W sezonie 2004/2005 zdobył 9 goli w 34 meczach.
Arsenal thumb|left|100px|Adebayor grający dla Arsenalu 13 stycznia 2006 podpisał kontrakt z Arsenalem, przyjmując koszulkę z numerem 25, należącą dawniej do idola Adebayora Nwankwo Kanu. W klubie tym zadebiutował 4 lutego w spotkaniu Premier League z Birmingham City, w którym to po 21 minutach zdobył bramkę. Szybko stał się podstawowym zawodnikiem Arsenalu i w czasie ponad trzech lat zagrał w tym klubie 143 razy, strzelając 62 bramki.
Manchester City 14 lipca 2009 roku Arsenal zaakceptował ofertę kupna Adebayora za 25 milionów funtów Manchesteru City i następnego dnia otrzymał on pozwolenie na pracę. Piłkarz chciał zarabiać 170 tysięcy funtów tygodniowo, klub jednak nie zgadzał się na te żądania i Adebayor był już łączony z Manchesterem United. 18 lipca podpisał on jednak kontrakt z Manchesterem City, wcześniej zainteresowani nim byli Chelsea i A.C. Milan. W nowym klubie zadebiutował 15 sierpnia w ligowym meczu z Blackburn Rovers, w którym zdobył także bramkę. W następnych trzech ligowych meczach zdobył trzy bramki. We wrześniowym spotkaniu z Arsenalem kopnął Robina van Persie w twarz oraz cieszył się z bramki przed kibicami przeciwnika. Został za to ukarany zakazem gry w następnych trzech spotkaniach. 1 października, po staraniach klubu, zawieszenie Adebayora zostało przerwane. Musiał jednak zapłacić 25 tysięcy funtów kary. 25 stycznia 2011 Emanuel Adebayor został wypożyczony do Realu Madryt, gdzie grał do końca sezonu.
W sierpniu 2011 roku został wypożyczony do Tottenhamu Hotspur.
Tottenham Hotspur Po dobrym sezonie 2011/2012 w zespole „Kogutów” (zdobyciu 17 bramek w meczach ligowych), zarząd postanowił go wykupić z zespołu Manchesteru City. We wrześniu 2015 roku rozwiązał kontrakt za porozumieniem stron.
Adebayor w klubach Premier League aż 314 razy był na spalonym. Togijczyk jest tym samym rekordzistą ligi angielskiej pod względem liczby spalonych w historii.
Kariera reprezentacyjna W 2005 roku wywalczył z reprezentacją Togo awans do finałów mistrzostw świata w 2006 r., zostając królem strzelców eliminacji w strefie CAF z 11 bramkami. W 2006 roku wystąpił z drużyną w finałach mistrzostw świata. Jego drużynie nie udało się, przegrali wszystkie mecze grupowe. Był dwa razy nominowany do nagrody dla najlepszego piłkarza. Został wybrany najlepszym piłkarzem Afryki 2008 roku. Podczas gdy wraz ze swoją reprezentacją jechał na PNA 2010, bandyci ostrzelali autokar, w którym jechała reprezentacja Togo. Adebayorowi się jednak nic nie stało. W związku z tym wydarzeniem 12 kwietnia 2010 roku ogłosił zakończenie reprezentacyjnej kariery.
W listopadzie 2011 roku powrócił do kadry; wystąpił w wygranym 1:0 przez reprezentację Togo meczu z Gwineą Bissau w ramach eliminacji do Mistrzostw Świata 2014.
Statystyki Stan na 7 maja 2021. Klub Sezon Liga Puchary krajowe Puchary europejskie ŁącznieMeczeGoleMeczeGoleMeczeGoleMeczeGole FC Metz2001/200210 2 1 0 –– 11 22002/200334 13 6 2 –– 40 15 Łącznie44 15 7 2 ––51 17 AS Monaco2003/200431 8 4 0 9 0 44 82004/200534 9 6 3 10 2 50 142005/200613 1 1 0 7 3 21 4 Łącznie78 18 11 3 26 5 115 26 Arsenal F.C.2005/200613 4 0 0 0 0 13 42006/200729 8 7 4 8 0 44 122007/200836 24 3 3 9 3 48 302008/200927 10 2 0 9 6 38 16 Łącznie105 46 12 7 26 9 143 62 Manchester City2009/201026 14 5 0 0 0 31 142010/20118 1 1 0 3 4 12 5 Łącznie34 15 6 0 3 4 43 19 Real Madryt2010/201114 5 3 1 6 2 23 8 Łącznie14 5 3 1 6 2 23 8 Tottenham Hotspur2011/201233 17 4 1 0 0 37 182012/201325 5 1 0 8 3 34 82013/201421 11 2 1 2 2 25 142014/201513 2 0 0 2 0 15 2 Łącznie92 35 7 2 12 5 111 42Crystal Palace2015/201612130 ––151 Łącznie12130 ––151 Istanbul Basaksehir2016/201711651 ––1672017/20183015115136172018/20191934110244 Łącznie5024103617628Kayserispor2019/202082 –– ––82 Łącznie82 –– ––82Club Olimpia2019/202020 ––2040 Łącznie20 ––2040 Łącznie w karierze 438 161 59 18 81 26 588 205
Sukcesy Real Madryt Puchar Hiszpanii: 2011
Indywidualnie Piłkarz Roku w Togo: 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 Najlepszy Afrykański Piłkarz według BBC Sports: 2007 Jedenastka Roku Premier League: 2008 Bramka sezonu w Premier League: 2008 Nagroda „Super Awards” dla Najlepszego Afrykańskiego Piłkarza: 2008 Piłkarz Roku w Afryce: 2008
Życie prywatne Adebayor ma trójkę braci oraz dwie siostry. W 2007 roku zmarł mu ojciec. Na początku lipca 2022 roku udzielił dla portalu sport24.ru wywiadu, w którym powiedział, że imponuje mu Władimir Putin.
Po zakończeniu kariery stwierdził, że jego głównym celem biznesowym jest obecnie aktywizacja afrykańskiej młodzieży poprzez rolnictwo. Inwestuje we własne gospodarstwa rolne w Togo i zachęca młodych ludzi do uprawy ziemi, aby walczyć z ubóstwem.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Reprezentanci Togo w piłce nożnej Kategoria:Osoby pochodzenia nigeryjskiego Kategoria:Piłkarze OC Agaza Kategoria:Piłkarze FC Metz Kategoria:Piłkarze AS Monaco FC Kategoria:Piłkarze Arsenalu F.C. Kategoria:Piłkarze Manchesteru City Kategoria:Piłkarze Realu Madryt Kategoria:Piłkarze Tottenhamu Hotspur Kategoria:Piłkarze Crystal Palace F.C. Kategoria:Piłkarze İstanbul Başakşehir Kategoria:Piłkarze Kayserisporu Kategoria:Piłkarze Club Olimpia Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 2002 Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 2006 Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 2013 Kategoria:Uczestnicy Pucharu Narodów Afryki 2017 Kategoria:Uczestnicy Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2006 Kategoria:Urodzeni w 1984 Kategoria:Ludzie urodzeni w Lomé