Wyszanów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Wieruszów, nad Prosną.

Nazwa Miejscowość historycznie należy do ziemi wieluńskiej. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od XIV wieku. Wymieniona została w księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305. Pod rokiem 1305 zapisano ją w języku łacińskim jako villa Wyschowo, Wysschonow, WyzanowoLiber fundationis episcopatus Vratislaviensis onlineH. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889.

Historia Miejscowość wspomniały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. W dokumencie z 1518 odnotowano we wsi 7. łanów, a w 1553 5. łanów. W 1564 w Wyszanowie 15 kmieci płaciło po 1 florenie i 18 groszy. W roku tym odnotowano również kowala, który płacił 3 floreny oraz 4. zagrodnikow płacących po 6. groszy. We wsi znajdował się także folwark, w którym pracowała ludność wiejska. Mieszkańcy na rzecz zamku zobowiązani byli do świadczenia podwodów. W okolicy wsi wydobywano rudę żelaza, która dostarczana była do kuźnic w Doruchowie. Były również barcie należące do właścicieli z Torzeńca. W 1651 dokumenty odnotowały we wsi 17 łanów należących do kmieci oraz 2. łany miejscowego plebana.

Wieś królewska w tenucie bolesławieckiej w powiecie wieluńskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wiekuWojewództwo sieradzkie i województwo łęczyckie w drugiej połowie XVI wieku. Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1998, s. 66.. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

Zbrodnia niemiecka w 1939

Podczas inwazji Niemiec na Polskę w roku 1939 żołnierze niemieccy z 3. kompanii zmotoryzowanej 10. batalionu saperów z Ingolstadt dokonali mordu na ludności cywilnej. Dnia 2 września 1939, przechodząc przez wieś, wpadli w panikę i w fałszywym przekonaniu, że wpadli pod ostrzał polskich cywili, zaczęli ostrzeliwać siebie nawzajem, a następnie wypędzać mieszkańców z domów, które następnie podpalali. Kilkoro przestraszonych dzieci wraz ze starszymi mieszkańcami (razem 21 osób) schroniło się w piwnicy domu rodziny Szyszków. Niemcy odnaleźli jednak to schronienie i mimo błagań o litość, wrzucili do piwnicy granaty ręczne. Ponadto kilku mieszkańców wsi zostało zastrzelonych. Łącznie od kul, płomieni oraz wrzucanych do piwnic granatów zginęły 22 osoby – w większości starcy, kobiety i dzieci. Dzień wcześniej (1 września 1939) Niemcy wywieźli w głąb Rzeszy wszystkich zdolnych do noszenia broni mężczyzn z Wyszanowa. Dwóch z nich zostało po drodze zamordowanych przez konwojentów, co podniosło łączną liczbę ofiar pacyfikacji do 24. Niemcy spalili 27 gospodarstw – w tym 12 całkowicie, a 15 częściowo.

Zabytki Główne zabytki Wyszanowa: pomnik ofiar wojny groby powstańców zabytkowy, kościół (po niedawnym pożarze) Główne obiekty: Dom Strażaka Jednostka OSP należąca od 2005 roku do KSRG Obiekty byłego Kółka Rolniczego Neoromański kościół katolicki pod wezwaniem św. Michała Szkoła podstawowa Boisko sportowe przy ul. Szkolnej

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest obiekt: kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, 1842, nr rej.: 990 z 20.12.1967

Zobacz też Wyszanów Wyszanowo Parafia św. Michała Archanioła w Wyszanowie

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Wyszanów w Słowniku historyczno-geograficznym ziem polskich w średniowieczu

* Kategoria:Wsie tenuty bolesławieckiej