Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; , Ha-Raszut ha-Falastinit) – tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Zachodniego Brzegu Jordanu oraz – de iure – Strefą Gazy. Do 2007 roku Autonomia Palestyńska sprawowała w Strefie Gazy również władzę faktyczną, jednak od tej pory obszar ten jest kontrolowany przez Hamas.
Od stycznia 2013 r. Autonomia Palestyńska reprezentuje Państwo Palestyna.
Historia lewo|mały|207x207px| Tereny faktycznie kontrolowane przez Palestynę (Strefa A/B)
Historyczną nazwą Palestyna określano obszar leżący między Morzem Śródziemnym na zachodzie, Pustynią Syryjską na wschodzie, górami Liban na północy oraz od południa wyżyną Negew. W roku 1950, dwa lata po powstaniu Izraela, Zachodni Brzeg anektowała Jordania, zaś administrację w Strefie Gazy przejął Egipt. W 1967 roku po wojnie sześciodniowej Zachodni Brzeg, Wschodnia Jerozolima oraz Strefa Gazy znalazły się pod kontrolą Izraela.
W 1987 roku w strefie rozpoczęło się powstanie palestyńskie, zakończone w roku 1993.
W 1993 roku na mocy porozumienia palestyńsko-izraelskiego powstały Palestyńskie Władze Narodowe; obejmowało ono Zachodni Brzeg oraz Strefę Gazy. Tereny te podzielono na 4 strefy: strefę A, obejmująca większe miasta Zachodniego Brzegu oraz Strefę Gazy strefę B, osiedla arabskie objęte militarną kontrolą Izraela strefę C, osiedla izraelskie pod całkowitą jego kontrolą oraz miejsca o znaczeniu strategicznym (np. Dolina Jordanu), strefę sporną, Wschodnią Jerozolimę – uznawaną przez Izrael od 1980 r. za anektowaną przez siebie, natomiast przez Palestynę i większość państw świata zaliczaną do strefy C, zgodnie z Rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 478.
W 1996 roku prezydentem Autonomii Palestyńskiej został Jasir Arafat (zmarły w 2004 roku), w styczniu 2005 roku jego następcą został Mahmud Abbas. Zgodnie z konstytucją uchwaloną w roku 1994 na czele Autonomii Palestyńskiej stoi prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament (132 członków), wykonawczą zaś kierowany przez premiera rząd.
4 stycznia 2013 prezydent Mahmud Abbas na mocy dekretu przekształcił Autonomię Palestyńską w Państwo Palestyny.
Ustrój polityczny mały|Prezydent Autonomii Palestyńskiej Jasir Arafat
Polityka Autonomii Palestyńskiej funkcjonuje w ramach półprezydenckiej republiki wielopartyjnej. Palestyńska Rada Legislacyjna jest organem ustawodawczym, prezydent ma władzę wykonawczą, a premier stoi na czele gabinetu.
Autonomia Palestyńska została utworzona przez Organizację Wyzwolenia Palestyny.
Wybory prezydenckie Od powstania Autonomii Palestyńskiej w 1993 roku do śmierci Jasira Arafata pod koniec 2004 roku odbyły się tylko jedne wybory. Wszystkie pozostałe wybory zostały przełożone z różnych powodów. W 1996 roku odbyły się równoczesne wybory prezydenckie i do parlamentu. Oficjalne wyniki wyborów prezydenckich z 20 stycznia 1996 Głosów%Jasir Arafat – Fatah643 07989,82Samiha Khalil – Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny72 88710,18Głosy nieważne20 8592,83Razem (w %)736 825100 Następne wybory prezydenckie i parlamentarne zaplanowano na 2001 r., ale zostały one przełożone z powodu intifady Al-Aksa. Po śmierci Arafata wybory na prezydenta Autonomii Palestyńskiej ogłoszono na 9 stycznia 2005 r.
Przywódca OWP Mahmud Abbas zdobył 62% głosów, podczas gdy dr Mustafa al-Barghusi, lekarz i kandydat niezależny, zdobył 19%.
mały|Mahmud Abbas Oficjalne wyniki wyborów prezydenckich z 9 stycznia 2005Głosów%Mahmud Abbas – Fatah501 44862,52Mustafa Barghouti – Niezależny156 22719,48Taysir Khald – Demokratyczny Front Wyzwolenia Palestyny26 8483,35Abdel Halim al-Ashqar – Niezależny22 1712,76Bassam al-Salhi – Palestyńska Partia Pracy21 4292,67Sayyid Barakah – Niezależny10 4061,30Abdel Karim Shubeir – Niezależny5 7170,71Głosy nieważne30 6723,82Puste karty27 1593,39Razem (w %)802,077100.0 mały|Rada Legislacyjna Palestyny
Wybory parlamentarne W 2006 roku odbyły się drugie wybory parlamentarne. Wybory wygrało ugrupowanie Hamas, co doprowadziło do konfliktu z Al-Fatahem. W 2007 roku Hamas przejął kontrolę nad Strefą Gazy. Krwawy konflikt przerodził się w wojnę domową. Wszystkie kolejne wybory zostały przełożone lub odwołane.
Komitet wyborczyGłosyMandatyOrdynacja proporcjonalnaOkręgi wyborczeLiczba%Liczba%LiczbaHamas440 40944,451 932 16840,8274Al-Fatah410 55441,431 684 44135,5845Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny42 1014,25140 0742,963Alternatywa28 9732,928 2160,172Palestyńska Inicjatywa Narodowa26 9092,722Trzecia Droga23 8622,412Palestyński Ludowy Front Walki7 1270,728 8210,190Palestyński Front Arabski4 3980,443 4460,070Front Wyzwolenia Palestyny3 0110,300Wa'ad1 8060,180Al-Adala al-Filistiny1 7230,170Palestyńska Unia Demokratyczna3,2570,070Bezpartyjni953 46520,144Ogółem132
Zobacz też Palestyna Palestyńczycy Organizacja Wyzwolenia Palestyny Hamas Izrael Ambasada Palestyny w Polsce konflikt izraelsko-palestyński
Przypisy
Bibliografia