Czermno – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tyszowce. Leży nad rzeką Huczwą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

+Integralne części wsi SIMC Nazwa Rodzaj 0903370 Kolonia Czermno część wsi0903386 Kolonia Nowa-Czermno część wsi

Wieś jest sołectwem w gminie Tyszowce. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 322 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Perespie.

Historia left|150px

Czermno było niegdyś jednym z największych grodów wczesnośredniowiecznych w Polsce wschodniej. Archeolodzy oszacowali, że w czasie rozkwitu w XI w. w grodzie mieszkało do 2 tysięcy mieszkańców. W V–VI wieku w tych stronach powstały początki państwowości tworzonej przez Bużan.

Hipotezę o tożsamości Czermna z dawnym Czerwieniem, stolicą Grodów Czerwieńskich, leżących na pograniczu polsko-ruskim jako pierwszy wysunął Zorian Dołęga Chodakowski, następnie Michał Baliński, autor Starożytnej Polski.

Wzmiankowany po raz pierwszy w 981 r., gdy książę ruski „Włodzimierz odebrał go Lachom”. W XI wieku po nieudanych próbach przyłączenia do Polski, swą władzę nad nim ugruntowała Ruś. W czasie jej rozbicia dzielnicowego w XI–XIII w. wchodził w skład księstwa włodzimiersko-halickiego. W 1157 roku załoga grodu raniła oblegającego go księcia Wołodymira. Gród został zniszczony na skutek najazdu mongolskiego w 1240 roku. Ostateczny upadek na przełomie XIII–XIV wieku.

Lokalizację historycznego Czerwienia na terenie obecnej wsi Czermno potwierdziły prowadzone m.in. w 1952, 1974–1979 i 1997 roku badania archeologiczne. Na obszarze o powierzchni ok. 100 ha odkryto m.in.: grodzisko, umocnione podgrodzie, osady otwarte oraz 3 cmentarzyska. Osadnictwo obejmowało oba brzegi Huczwy, komunikację pomiędzy którymi umożliwiał drewniany most. Na rzece istniał port. Na podgrodziu istniała jedna z najstarszych na terenach Polski murowanych z kamienia świątyń. thumb|center|800px|Grodzisko w Czermnie utożsamiane z grodem Czerwień Badania specjalistów z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie odsłoniły drewniane pomosty, fosy i rowy tworzące zwarty, zaplanowany system, przystań dla łodzi i ślady zabudowy mieszkalnej. Badania dowiodły ponadto, iż wieś przetrwała najazd tatarski 1240 r. Przebadane grodzisko można porównać do tak znacznych ośrodków wczesnośredniowiecznych jak Poznań czy Gniezno. thumb|240px|Symboliczna mogiła Antoniego Rychela 4 października 1943 r. policja ukraińska we wsi Czermno zorganizowała zasadzkę na Antoniego Rychela ps. „Anioł”, podczas której poniósł śmierć w walce.

W roku 2015 w okolicy grodu odnaleziono zestaw rzadkich srebrnych przedmiotów z X wieku, charakteryzujących się wysoką jakością wykonania.

Toponimia Wszystkie Czermna, oraz m.in. Czermin (dawniej Czermien), Czermna, Czermnica itd. pochodzą od psł. *čr̥´mьnъ, *čr̥´mьna, *čr̥´mьno (u Rosponda *čьrmьnъ) – czerwony, od *čьrmъ (czerwiec polski), nazwy owada dostarczającego barwnika czerwieniKazimierz Rymut (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany. Tom II: C-D, Kraków 1997, s. 213.Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, s. 63., stąd polskie dialektalne czermny=czerwony, czy czeskie čermný=červený=czerwonyList of Proto-Slavic adjectives: Colours (tł. Lista prasłowiańskich przymiotników: kolory) ..

Zobacz też Czermno, Czermno-Kolonia

Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Strona gminy, sołtysi 8 kadencji Opis parafii na stronie diecezji

Linki zewnętrzne Atak Tatarów na gród w 1240 roku

Kategoria:Tyszowce (gmina)