Marian Biskup (ur. 19 grudnia 1922 w Inowrocławiu, zm. 16 kwietnia 2012 w Toruniu) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, specjalizujący się w historii Pomorza, historii strefy bałtyckiej, historii średniowieczna i nowożytnej oraz historii zakonu krzyżackiego.

Życiorys Urodził się w rodzinie Mieczysława i Zofii z domu Sobeckiej. W 1939 zdał tzw. małą maturę w Gimnazjum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, szkołę średnią ukończył w 1946 roku w Liceum dla Dorosłych w Inowrocławiu. W 1949 roku ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W 1950 uzyskał stopień doktora, tematem rozprawy doktorskiej był Stosunek Kazimierza Jagiellończyka do Gdańska w dobie wojny trzynastoletniej (1440–1466), a promotorem Karol Górski. Habilitację uzyskał w 1957 roku w Instytucie Historii PAN na podstawie rozprawy Zjednoczenie Pomorza Wschodniego z Polską w połowie XV wieku. Tytuł profesora nadzwyczajnego nauk humanistycznych otrzymał w 1961, a profesora zwyczajnego w 1971 roku.

Od 1954 roku pracował w Instytucie Historii (w Pracowni Dziejów Prus Królewskich i Książęcych Zakładu Historii Pomorza), a od 1957 do 1972 w Katedrze Historii Powszechnej Starożytności i Średniowiecza UMK.

Od 1955 działał w Towarzystwie Naukowym w Toruniu, w latach 1983–2004 był jego prezesem. Od 1978 redaktor Polskiej Bibliografii Historycznej. Od 1967 członek Komitetu Nauk Historycznych Polskiej Akademii Nauk (w latach 1974–1981 oraz od 1984 członek Prezydium). W latach 1976–1980 członek Wojewódzkiego Komitetu w Toruniu oraz Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego. W latach 1973–1978 pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego. Dzięki niemu powołano Olimpiadę Historyczną. Od 1991 był członkiem korespondentem, a od 1994 członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk, a od 1990 Polskiej Akademii Umiejętności.

Był autorem ok. 500 prac, w tym ponad 15 książkowych (monografie i syntezy), ponad 100 artykułów naukowych i recenzji, 7 tomów źródeł (częściowo jako współwydawca) dotyczących m.in. historii Torunia, Pomorza, historii państwa i Zakonu Krzyżackiego w Prusach, Inflantach i Rzeszy, dziejów Prus Królewskich, dziejów Polski Jagiellońskiej w XV–XVI wieku oraz biografii Mikołaja Kopernika i jego dzieł ekonomicznych.

W 1946 roku odwiedził Elbląg, czego owocem było spisanie pierwszego zarysu historii miasta w języku polskim, dotyczącego średniowiecza i okresu nowożytnego. W 1957 roku, kiedy w Elblągu powstał Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, rozpoczęto przygotowania do wydawania czasopisma „Rocznik Elbląski”. Profesor został redaktorem naukowym. W latach 1961–1985 zredagował dziesięć tomów Rocznika. Później był honorowym członkiem komitetu redakcyjnego.

Przez całe życie pozostawał mocno związany z Kujawami (pod jego redakcją wydawane były „Dzieje Inowrocławia”; był też od 1963 r. redaktorem naczelnym „Ziemi Kujawskiej”). W 1997 r. Rada Miejska Inowrocławia w dowód uznania dla jego dokonań nadała profesorowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Inowrocławia.

Wybrane publikacje Stosunek Gdańska do Kazimierza Jagiellończyka w okresie wojny trzynastoletniej 1454–1466 (1952) Handel wiślany w latach 1454–1466 (1953) Gdańska flota kaperska w okresie wojny trzynastoletniej 1454–1466 (1953) Zjednoczenie Pomorza Wschodniego z Polską w połowie XV wieku (1959) Deklaracje podatkowe miast warmińskich z roku 1572 (1962) Trzynastoletnia wojna z Zakonem Krzyżackim 1454–1466 (1967) Dzieje Chełmna i jego regionu: zarys monograficzny (1968, redakcja pracy zbiorowej) Koronowo: zarys dziejów miasta (1968, redakcja pracy zbiorowej) Cztery polskie relacje ze Szwecji z końca XVI wieku (1970) Działalność Mikołaja Kopernika jako obywatela państwa polskiego (1971) Działalność publiczna Mikołaja Kopernika (1971) Mikołaj Kopernik, uczony i obywatel (1972, wspólnie z Jerzym Dobrzyckim) Dzieje Szubina (1974, redakcja pracy zbiorowej) Nowe badania nad biografią Mikołaja Kopernika: (założenia metodyczne i rezultaty) (1974) Geneza i znaczenie hołdu pruskiego 1525 roku (1975) Dzieje Inowrocławia. T. 1 (do 1919 r.) (1978, redakcja pracy zbiorowej) Grunwald w świadomości Polaków (1981, współautor, ) Krzyżackie druki w Rzeszy w okresie konfliktu z Polską w początkach XVI wieku (1981) Dzieje Inowrocławia. T. 2 (Od 1919 r. do końca lat siedemdziesiątych) (1982, redakcja pracy zbiorowej, ) Nieznane zjazdy Prus Krzyżackich z początków XVI wieku (1982) Polska a Zakon Krzyżacki w Prusach w początkach XVI wieku (1983, ) Dzieje Zakonu Krzyżackiego w Prusach (1986, wspólnie z Gerardem Labudą, ) Kazimierz Jagiellończyk: zbiór studiów o Polsce drugiej połowy XV wieku (1987, wspólnie z Karolem Górskim, ) Dzieje Chełmna: zarys monograficzny (1987, redakcja pracy zbiorowej) Wojna trzynastoletnia i powrót Polski nad Bałtyk w XV wieku (1990, ) Grunwaldzka bitwa: geneza, przebieg, znaczenie, tradycje (1991, ) „Wojna pruska”, czyli Wojna Polski z Zakonem Krzyżackim z lat 1519–1521 (1991, ) Wojny Polski z Zakonem Krzyżackim: (1308–1521) (1993, ) Historia Bydgoszczy. T. 1, Do roku 1920 (1991, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Bydgoszczy. T. 2 cz. 1, 1920–1939 (1999, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Bydgoszczy. T. 2 cz. 2, 1939–1945 (2004, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Torunia. T. 1, W czasach średniowiecza (do roku 1454) (1999, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Torunia. T. 2 cz. 1, U schyłku średniowiecza i w początkach odrodzenia (1454–1548) (1992, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Torunia. T. 2 cz. 3, Między barokiem i oświeceniem (1660–1793) (1996, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Torunia. T. 3 cz. 1, W czasach zaboru pruskiego (1793–1920) (2003, redakcja pracy zbiorowej, ) Historia Torunia. T. 3 cz. 2, W czasach Polski Odrodzonej i okupacji niemieckiej (1920–1945) (2006, redakcja pracy zbiorowej, ) Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach: władza i społeczeństwo (2008, wspólnie z Romanem Czają, )

Członkostwo w akademiach i stowarzyszeniach naukowych członek korespondencyjny Akademii Historycznej Nauk w Paryżu członek Międzynarodowej Komisji Zgromadzeń Stanowych członek korespondencyjny Królewskiej Komisji do edycji źródeł do dziejów Skandynawii członek Fińskiego Towarzystwa Historycznego członek Towarzystwa Naukowego Jabłonowskich wiceprezes Międzynarodowej Historycznej Komisji do Dziejów Zakonu Krzyżackiego

Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1993) Order Sztandaru Pracy II klasy Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Medal św. Wojciecha (2002) Medal Stolema (1987) Medal Stałego Komitetu Mediewistów Polskich „Lux et Laus” (2008) Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Kujawsko-Pomorskiego (2007)

Nagrody i wyróżnienia Nagroda Naukowa miasta Elbląga (1961) Nagroda resortowa I stopnia (1967) Nagroda Państwowa II stopnia (zespołowa, 1970) Nagroda I stopnia Ministra Obrony Narodowej w dziedzinie historii wojskowej (1988) Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej za pracę Wojna Pruska, czyli walka Polski z zakonem krzyżackim z lat 1519–1521 (1992) Złote Astrolabium – honorowe wyróżnienie Towarzystwa Miłośników Torunia (1995) Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury (2000) doktoraty honoris causa: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (25 maja 1998) Uniwersytet Gdański (25 października 2001) Honorowy Obywatel Inowrocławia (1997)Honorowi obywatele miasta www.inowroclaw.pl. Honorowy Obywatel Torunia (2000)Wykaz Honorowych Obywateli Miasta Torunia. Honorowy Obywatel Elbląga (19 kwietnia 2007)Honorowi Obywatele Miasta Elbląg www.umelblag.pl.

Przypisy

Bibliografia Kto jest kim w Polsce 1989, Wydawnictwo Interpress, Warszawa 1989, s. 95.

Linki zewnętrzne

Marian Biskup – wykaz publikacji w LitDok Bibliografia Historii Europy Środkowo-wschodniej, Herder-Institut (Marburg) Wybrane zdigitalizowane publikacje prof. M. Biskupa w zasobach Federacji Bibliotek Cyfrowych

Kategoria:Absolwenci Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika Kategoria:Członkowie Komitetu Nauk Historycznych PAN Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu Kategoria:Członkowie Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Historycznego Kategoria:Członkowie rzeczywiści PAN Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Honorowi obywatele Elbląga Kategoria:Honorowi obywatele Inowrocławia Kategoria:Honorowi obywatele Torunia Kategoria:Laureaci Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – nauki humanistyczne i społeczne Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Obrony Narodowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Inowrocławiu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową za Zasługi dla Województwa Kujawsko-Pomorskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką Nagrody Państwowej Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Pochowani na Cmentarzu św. Jerzego w Toruniu Kategoria:Polscy kopernikolodzy Kategoria:Polscy mediewiści Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Nauk Historycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Zmarli w 2012