thumb|220px|Siedziba Międzynarodowego Trybunału Wojskowego dla Dalekiego Wschodu w Tokio thumb|220px|Sala rozpraw MTWDW Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu – międzynarodowy trybunał do osądzenia zbrodni dokonanych przez przywódców i pozostałych obywateli Japonii podczas II wojny światowej.

Powstał 19 stycznia 1946 w Tokio. Państwami-założycielami były: Australia, Chiny, Francja, Holandia, Kanada, Nowa Zelandia, USA, Wielka Brytania i ZSRR. Później do porozumienia dołączyły Indie i Filipiny.

Statut Trybunału wyróżniał trzy kategorie zbrodni: „Klasa A” – zbrodnie przeciwko pokojowi, „Klasa B” – zbrodnie wojenne, „Klasa C” – zbrodnie przeciwko ludzkości.

Przed Trybunałem o zbrodnie przeciwko pokojowi oskarżono 25 politycznych i wojskowych przywódców, z czego 7 skazano na karę śmierci, a 16 na karę dożywotniego więzienia.

Oskarżeni thumb|220px|Oskarżeni Zarzut postawiono 28 oskarżonym, głównie oficerom wojskowym i przywódcom politycznym.

Przywódcy polityczni baron Kōki Hirota – premier Japonii (1936–1937), minister spraw zagranicznych (1933–1934, 1937–1938); baron Kiichirō Hiranuma – premier, przewodniczący Tajnej Rady (1936–1939); Naoki Hoshino – sekretarz stanu; markiz Kōichi Kido – Lord Strażnik Tajnej Pieczęci Japonii; Toshio Shiratori – ambasador Japonii we Włoszech; Shigenori Tōgō – minister spraw zagranicznych (1941–1942 oraz 1945); Mamoru Shigemitsu – minister spraw zagranicznych (1943–45 oraz 1954–1958); Okinori Kaya – minister finansów (1941–1944); Yōsuke Matsuoka – minister spraw zagranicznych (1940–1941).

Oficerowie (wojskowi) generał Hideki Tōjō – premier Japonii (1941–1944), minister wojny (1940–1944), szef sztabu Armii Kwantuńskiej (1937–1938); generał Seishirō Itagaki – minister wojny (1938–1939); generał Sadao Araki – minister wojny (1931–1934); marszałek polny Shunroku Hata – minister wojny (1939–1940); generał Shigetarō Shimada – minister marynarki wojennej (1941–1944); generał Kenryō Satō – szef Biura Spraw Wojskowych; generał Kuniaki Koiso – premier (1944–1945), gubernator-generał Korei (1942–1944); admirał Takasumi Oka – szef Biura Spraw Marynarki Wojennej; generał Hiroshi Ōshima – ambasador Japonii w Niemczech; admirał Nagano Osami – minister marynarki wojennej, szef Sztabu Generalnego Marynarki Wojennej Imperium Japońskiego (1941–1944); generał Jirō Minami – minister wojny, dowódca Armii Kwantuńskiej (1934–1936), gubernator-generał Korei (1936–1942); generał Kenji Doihara – szef Agencji Służby Specjalnej (działającej w ramach Kempeitai) w Mandżukuo, następnie dowódca Sił Powietrznych Imperium Japońskiego; generał Heitarō Kimura – dowódca Burmańskich Sił Ekspedycyjnych; generał Iwane Matsui – dowódca Szanghajskich Sił Ekspedycyjnych oraz Japońskiej Armii Centralnych Chin (1937); generał Akira Muto – dowódca Filipińskich Sił Ekspedycyjnych; pułkownik Kingorō Hashimoto – założyciel Sakurakai; generał Yoshijirō Umezu – wiceminister wojny (1936–1938); generał Teiichi Suzuki – przewodniczący Komisji Planowania w rządzie Japonii.

Pozostali oskarżeni Shūmei Ōkawa – filozof polityczny

Wyrok Dwóch oskarżonych (Yōsuke Matsuoka i Nagano Osami) zmarło z przyczyn naturalnych w trakcie procesu.

Sześciu oskarżonych skazano na karę śmierci przez powieszenie za zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko pokojowi i zbrodnie przeciwko ludzkości („Klasa A”, „Klasa B” i „Klasa C”): generał Kenji Doihara; baron Kōki Hirota; generał Seishirō Itagaki; generał Heitarō Kimura; generał Akira Muto; generał Hideki Tōjō.

Jeden oskarżony został skazany na karę śmierci przez powieszenie za zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości („Klasa B” i „Klasa C”): generał Iwane Matsui.

Wyroki wykonano 23 grudnia 1948 w tokijskim więzieniu Sugamo. Ciała zostały poddane kremacji, a prochy rozrzucone nad Pacyfikiem.

Kolejnych szesnastu oskarżonych skazano na karę dożywotniego więzienia. Trzech z nich (Koiso, Shiratori i Umezu) zmarło w więzieniu, a trzynastu pozostałych zwolniono przedterminowo w latach 1954–1956: generał Sadao Araki; pułkownik Kingorō Hashimoto; marszałek polowy Shunroku Hata; baron Kiichirō Hiranuma; Naoki Hoshino; Okinori Kaya; markiz Kōichi Kido; generał Kuniaki Koiso; generał Jirō Minami; admirał Takasumi Oka; generał Hiroshi Ōshima; generał Kenryō Satō; admirał Shigetarō Shimada; Toshio Shiratori; generał Teiichi Suzuki; generał Yoshijirō Umezu.

Shigenori Tōgō został skazany na karę pozbawienia wolności przez 20 lat i zmarł w więzieniu w 1949. Mamoru Shigemitsu został skazany na karę pozbawienia wolności przez 7 lat.

Układ pokojowy z 8 września 1951 w art. 11 zobowiązywał Japonię do uznania za obowiązujące wyroku Międzynarodowego Trybunału Wojskowego dla Dalekiego Wschodu oraz wyroków innych sądów wydanych w podobnych sprawach.

Zobacz też Prokurator Międzynarodowego Trybunału Wojskowego dla Dalekiego Wschodu Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze

Przypisy

Bibliografia Lord Russell of Liverpool (Edward Frederick Langley Russell) Rycerze Bushido tłum. Tadeusz Wójcik, Warszawa 1961 (wznowienie 2004) .

Linki zewnętrzne Akty prawne dotyczące Trybunału International Military Tribunal for the Far East Charter

Kategoria:Japonia w XX wieku Kategoria:Historia prawa międzynarodowego Kategoria:Międzynarodowe sądy i trybunały karne Kategoria:Japońskie zbrodnie wojenne podczas wojny na Pacyfiku Kategoria:Daleki Wschód