Wereszyn () – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr .

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań (III 2011 r.) miała 130 mieszkańców i była dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy.

Historia Zofia z Zamiechowa własnym kosztem zbudowała tutaj kościółWładysław Łoziński: Prawem i lewem. Obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku. T. 2. Lwów, 1904, s. 91..

Według spisu z 1921 roku we wsi znajdowały się 102 chaty i 577 mieszkańców (312 kobiet i 265 mężczyzn). Spośród nich 419 zapisano jako Polaków, 119 jako Rusinów (Ukraińców) i 39 jako Żydów. Wśród nich było 24 rzymskich katolików, 413 prawosławnych, 1 osoba zadeklarowała przynależność do innej wspólnoty chrześcijańskiej, zaś 39 było wyznawcami judaizmu. W międzywojennej Polsce wieś należała do gminy Kryłów powiatu hrubieszowskiego.

W miejscowości znajdowała się prawosławna cerkiew pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Pańskiego, zburzona w ramach akcji polonizacyjno-rewindykacyjnej (1938)Serwis Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego – Nabożeństwo na miejscu nieistniejącej cerkwi w Wereszynie [dostęp: 03.10.2015.]. Przetrwał natomiast prawosławny cmentarz, obok którego położona była świątyniaD. Kawałko: Cmentarze województwa zamojskiego, Państwowa Służba Ochrony Zabytków, Zamość 1994, s. 162..

12 lutego 1944 roku oddział Batalionów Chłopskich pod dowództwem kaprala Stanisława Basaja ps. "Ryś" zaatakował wieś w momencie, gdy odbywało się tam wesele ukraińskiego policjanta na służbie niemieckiej. W historiografii ukraińskiej wydarzenie to jest określane jako "rozstrzelane wesele". Zginęło wówczas 12 ukraińskich cywili (w tym 4 kobiety) і pan młody; według Mariusza Zajączkowskiego ofiar było od siedmiu do dwudziestu, z czego co najmniej czterej zabici służyli w Ukraińskiej Policji PomocniczejM. Zajączkowski, Ukraińskie podziemie na Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Lublin-Warszawa 2015, s. 279.. 21 marca tego samego roku polski oddział zabił w Wereszynie 35 Ukraińców, a w maju tego samego roku kolejne kilka osób tej narodowościM. Zajączkowski, Ukraińskie podziemie na Lubelszczyźnie w okresie okupacji niemieckiej 1939-1944, Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Studiów Politycznych PAN, Lublin-Warszawa 2015, s. 279 i 351..

Przypisy

GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. Strona gminy, sołectwa [dostęp 2024-01-01]

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Kategoria:Wereszyn