mały|Szkoła podstawowa mały|Kapliczka z ok. 1848 mały|Kapliczka sprzed 1877 mały|Kapliczka z 2014 Ubieszyn – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, w gminie Tryńcza. Ma status sołectwa. Wieś położona obok Sanu i przy drodze wojewódzkiej nr 835.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.
Części wsi + Integralne części wsi Ubieszyn SIMC Nazwa Rodzaj0612230 Kaspry część wsi0612252 Mały Ubieszyn osada0612246 Wątok część wsi
Historia Początki osadnictwa datowane są na XV wiek, gdy król Władysław Jagiełło wizytując te tereny, osadził swoich zasłużonych rycerzy (Kulpa, Czeszyk, Kasper, Wierzbicki).
W 1762 roku według wzmianki w aktach właściciela Klucza Trynieckiego Pawła Benoe mieszkańcami gromady Ubieszyn (ok. 1/2 powierzchni Ubieszyna) byli: Szymek Baran, Jan Bartuś, Kuba Dorocic, Józef Dziubek, Jakim Groch, Iwan Gurzec, Wojtek Kosturek, Wojtkowa Kosturka, Marcin Krokos, Stanisław Krokos, Wojciech Krokos, Błazek Kulpa, Jan Kulpa, Paweł Kulpa, Antoni Łaszcz, Tymko Maksio, Jędrzej Malicha, Wojciech Mokosz, Walek Papil, Józef Rotman, Janek Siużk, Józef Skowron, Józef Szafran, Krzysztof Szafran, Franek Szłapa, Matiasz Szwacz, Jędrzej Tkaczyk, Krzysztof Trojak, Wojtek Wielgos, Jakub Woś, Jakub Zimaszek, Józef Zurandochlib, Maciek Zurandochlib, Michał Zurandochlip, Stach ZurandochlibZakład Narodowy im. Ossolińskich Pretensje od gromad Klucza Trynieckiego spisane 1762 (page= 25–28) [dostęp 2022-04-22].. Pozostała część Ubieszyna, aż po rzekę San należała od XV w. do rodziny Wierzbickich.
Na początku XIX wieku właścicielem dóbr Klucza Trynieckiego był Wojciech Mier, następnie po 1831 roku: Karolina Mier i Feliks Mier. Od 1843 roku właścicielem dóbr Trynieckich był Antoni Kellerman, który jest wzmiankowany również w 1875 roku (w tym roku było 480 mieszkańców), od 1880 roku występuje Domicella Kellerman (właścicielka Tryńczy, części Ubieszyna i Wólki Małkowej). W 1890 roku dobra tabularne w Ubieszynie stanowiły 263 morgi posiadłości (w tym 174 morgi roli, 16 morgi lasu i jedna karczma)Podkarpacka Biblioteka Cyfrowa. Prof. Tadeusz Piłat Skorowidz Dóbr Tabularnych w Galicji z Wielkim Ks. Krakowskim. 1890 (s. 218–219).. W 1903 roku właścicielem był hr. Józef Banhidy, a w 1908 roku Bronisław Nowiński.
Na Sanie był prom rzeczny, utrzymywany przez obszary dworskie w Tryńczy i SieniawieSprawozdania Stenograficzne z czwartej sesyi szóstego periodu Sejmu Krajowego Królestwa Galicji i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskim. Tom 2 z roku 1893 od 24 kwietnia do 20 maja 1893. Posiedzenia 9–25 (s. 716–717)..
Wieś należała do parafii rzymskokatolickiej w Gniewczynie Łańcuckiej, a grekokatolicy do cerkwi w Gorzycach. Liczba grekokatolików w XIX i XX wieku wynosiła od 65 do 90 wiernych. W 1901 roku założono czytelnię ludową w Ubieszynie, której kierownikiem był nauczyciel Rudolf Rębisz.
W 1910 roku Ubieszyn z Głogowcem przydzielono do nowo utworzonej parafii Tryńcza. W 1910 roku w Ubieszynie było 880 wiernychSchematismus Universi Venerabilis Cleri Dioeceseos Premisliensis tum Saecularis tum Regularis Ritus Latini 1911 (s. 200) (łac.) [dostęp 2019-08-02]..
W 1918 roku wieś liczyła 737 mieszkańców. W 1934 roku Ubieszyn wszedł w skład nowo utworzonej Gminy Tryńcza. W 1962 roku przeprowadzono elektryfikację, a w 1967 roku zbudowano most na Sanie. W latach 1954–1972 miejscowość należała do Gromady Tryńcza, a od 1973 roku Ubieszyn należy do Gminy Tryńcza.
W Ubieszynie są dwie zabytkowe kapliczki (jedna z ok. 1848 roku, a druga prawdopodobnie sprzed 1877 roku)Przydrożne kapliczki i krzyże – Gniewczyna i okolice (www.facebook.com).. Kolejną kapliczkę zbudowano w 2014 roku.
Oświata
Według miejscowej tradycji szkolnictwo w Ubieszynie rozpoczęło się ok. 1860 roku. Według austriackich źródeł w 1882 roku powstała szkoła ludowa „niezrezorganizowana”. W 1887 roku szkola stała się filialna, a w 1893 roku jednoklasowa. W 1901 roku w Ubieszynie założono czytelnię. Długoletnim zasłużonym kierownikiem szkoły był Ignacy Łowicki. W 1909 roku oddano do użytku wybudowany murowany budynek szkolny, jednak szkoła w czasie I oraz II wojny światowej była niszczona, a po wojnach odbudowywana.
W latach 1969–1974 przebudowano budynek szkolny. 28 października 2008 roku poświęcono sztandar szkoły im. Tadeusza Kościuszki. 24 października 2017 roku odsłonięto popiersie Tadeusza Kościuszki [dostęp 2018-05-17].. W 2021 roku szkoła została zmieniona na 3-klasową filialną.
Osoby związane z miejscowością ks. kan. Dominik Czeszyk (1892–1961) – duchowny rzymskokatolicki na kresach wschodnich, zesłany na Syberię. Franciszek Kubrak (1891–1940) – policjant na kresach wschodnich, zamordowany przez NKWD.
Przypisy
Strona gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ().
Linki zewnętrzne
Spis poddanych wsi Tryńcza, Głogowiec, Ubieszyn, Gorzyce, Wólka Ogryzkowa, Wólka Małkowa, 1751
Kategoria:Tryńcza (gmina) Kategoria:Wsie w powiecie przeworskim