Trzebusz – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów. Wieś z zabudowaniami poniemieckimi oraz dwoma małymi osiedlami bloków popegiererowskich.
Według danych z 28 lutego 2009 wieś miała 670 mieszkańców.
W środku najstarszej części Trzebusza znajduje się późnorenesansowy kościół, zbudowany w 1685 r. na starych fundamentach gotyckich z XV w. Kościół posiada wysoki dach, od frontu szalowaną, drewnianą zwieńczoną ośmiobocznym hełmem wiciowym wieżę z pochyłymi ścianamiObiekt zabytkowy - nr rej. 276 z 22.02.1958 r.. Wewnątrz renesansowa empora i barokowa ambona.
Położenie Przez miejscowość przechodzi droga wojewódzka nr 109, a także czerwony Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego, które prowadzą do Mrzeżyna.
W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Miejscowość tworzą 3 jednostki osadnicze połączone ze sobą drogą wojewódzką nr 109.
Społeczność lokalna Gmina Trzebiatów utworzyła dwie jednostki pomocnicze: „Sołectwo Trzebusz” obejmujące najstarsza część wsi, a także „Sołectwo Trzebusz Osiedle” obejmujące dwa osiedla niskich bloków mieszkalnych. Mieszkańcy obu sołectw wybierają swojego sołtysa i 5-osobową radę sołecką. Mieszkańcy Trzebusza i wsi Nowielice wybierają wspólnie 1 radnego do 15-osobowej Rady Miejskiej w Trzebiatowie.
+ Struktura demograficzna wsi Trzebusz (2009) Zakres wieku mężczyzn Mężczyźni Kobiety Zakres wieku kobiet 0–19 90 72 0–19 20–60 236 188 20–65 powyżej 60 22 62 powyżej 65 Razem (Σ) 348 322 (Σ) Razem
Historia Pierwsza wzmianka o wsi Trzebusz (Tribuis, Tribuse) pochodzi z 1180 r., wymieniana została wśród wsi przekazanych przez księcia Kazimierza I klasztorowi norbertanów w Białobokach koło Trzebiatowa. W posiadaniu zakonników była do czasów reformacji. Z 1594 r. pochodzi informacja o parafii w Trzebuszu. Od połowy XVI w. wieś występuje w dobrach książęcych. W dokumentach z wizytacji wsi książęcych z 1628 r. zanotowano wieś z 63 łanami, karczmą, a wśród mieszkańców był 1 pasterz i trzech rękodzielników. W 1804 r. zarejestrowano we wsi 34 gospodarstwa, w tym 2 gospodarstwa sołtysie, 19 pełnych chłopskich, 2 połówkowe i 11 zagrodniczych. Zabudowa wsi, w której mieszkało 780 osób, składała się wówczas z 72 budynków mieszkalnych i około 120 gospodarczych. Funkcjonowała tu szkoła dwuklasowa. Przy wsi był wiatrak (koźlak) i cegielnia (nie istnieją). W 1845 r. zbudowano dom wdów po pastorach (nie istnieje). W 1912 r. Trzebusz otrzymał połączenie kolejką wąskotorową z Trzebiatowem i Mrzeżynem (nieczynna, pozostał czytelny przebieg). W tym też czasie postawiono budynek nowej szkoły. Po 1945 r. wieś zasiedlono osadnikami (wojskowi, ludność z Polski Centralnej i zza Buga). Utrzymany został charakter wsi chłopskiej. Do 1945 r. stosowano niemiecką nazwę Triebs. W 1947 r. ustalono urzędowo polską nazwę TrzebuszRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (, s. 13).
Do 2006 r. Trzebusz obejmowało jedno sołectwo, będące jednostką pomocniczą gminy Trzebiatów. W 2006 r. podzielono je na dwa osobne „Sołectwo Trzebusz” i „Sołectwo Trzebusz Osiedle”Uchwała Nr XLVII/458/06 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie podziału Sołectwa Trzebusz (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 105, poz. 1978)Uchwała Nr XII/114/03 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 28 sierpnia 2003 r. ws. statutów jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 101, poz. 1715).
Charakterystyka zabudowy thumb|180px|left|Kościół św. Józefa
Najstarsze chałupy mieszkalne datuje się na początek 1. połowy XIX w. (nr 50, 51). Były one stawiane w konstrukcji ryglowej, parterowe, szerokofrontowe, z siedmio-dziewięcioosiowym frontem, sienią na przestrzał, przykryte wysokim dachem naczółkowym, pokrytym łupkiem (jeszcze licznie zachowany). Późniejsze domy murowane (koniec XIX w.) posiadają tę samą formę.
Najstarsze zachowane stodoły i budynki gospodarcze zbudowano ok. połowy XIX w. (z 1864 r. pochodzą stodoły nr 1,2), w konstrukcji ryglowej (z ceglanym wypełnieniem), dwuklepiskowe, z odrębnym przejazdem bramnym i furtą dla pieszych. Murowane stodoły z 1. ćwierci XX w. są podobnie duże, dwuklepiskowe, z przejazdem zwieńczonym łukiem koszowym.
Przypisy
Kategoria:Trzebusz