Diecezja radomska () – jedna z 3 diecezji rzymskokatolickich w metropolii częstochowskiej w Polsce. Wydzielona została z części dotychczasowej diecezji sandomiersko-radomskiej i ustanowiona 25 marca 1992 przez św. Jana Pawła II bullą Totus Tuus Poloniae Populus (z łac. „Cały Twój lud w Polsce”).
Instytucje Kuria diecezjalna Sąd biskupi Wyższe Seminarium Duchowne w Radomiu Instytut Teologiczny w Radomiu Diecezjalne Studium Organistowskie w Radomiu Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. św. Filipa Neri w Radomiu Katolicka Szkoła Podstawowa im. Matki Bożej Wychowawczyni w Odrowążu Archiwum Muzeum Diecezjalne w Radomiu Biblioteka Parafialna w Radomiu Księgarnia św. Kazimierza Wydawnictwo Diecezji Radomskiej „Ave” Chór Miasta Radomia Specjalistyczna Poradnia Rodzinna „Domowe Ognisko” Ośrodek Edukacyjno-Charytatywny Diecezji Radomskiej „Emaus” Caritas diecezjalne Linia Braterskich Serc Dom Księży Seniorów
Biskupi
thumb|Marek Solarczyk – biskup diecezjalny
Biskup diecezjalny bp Marek Solarczyk – od 2021
Biskup senior bp Henryk Tomasik – biskup diecezjalny radomski w latach 2009–2021, senior od 2021
Wikariusze generalni i biskupi ks. prał. mgr Marek Fituch – wikariusz generalny
Główne świątynie Katedra Opieki Najświętszej Maryi Panny w Radomiu (rocznica poświęcenia: 11 czerwca) Bazylika św. Kazimierza w Radomiu Bazylika św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela w Studziannie Bazylika Matki Bożej Miłosierdzia w Skarżysku Kamiennej
Patron Święty Kazimierz Jagiellończyk
Sanktuaria Błotnica – Parafia pw. Narodzenia NMP – Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia Czarna – Parafia pw. Nawiedzenia NMP – Sanktuarium Matki Bożej Wychowawczyni Kałków-Godów – Parafia pw. św. Maksymiliana Kolbe – Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Królowej Polski Pani Ziemi Świętokrzyskiej Radom - Parafia pw. św. Stefana - Sanktuarium bł. Stefana Wyszyńskiego Skarżysko Kamienna – Parafia pw. Matki Bożej Ostrobramskiej – Sanktuarium Matki Bożej Miłosierdzia Skrzyńsko – Parafia pw. św. Wojciecha – Sanktuarium MB Staroskrzyńskiej Smardzewice – Parafia pw. św. Anny – Sanktuarium Studzianna – Parafia pw. św. Filipa Neri i św. Jana Chrzciciela – Sanktuarium Matki Bożej Świętorodzinnej Wielka Wola – Paradyż – Parafia pw. Przemienienia Pańskiego – Sanktuarium Chrystusa Cierniem Koronowanego oraz Krwi Zbawiciela Wysokie Koło – Parafia pw. NMP Królowej Różańca Świętego – Sanktuarium
Historia Diecezja radomska należy do grupy diecezji utworzonych w ramach reorganizacji podziału administracyjnego Kościoła katolickiego w Polsce w 1992 roku. Historia chrześcijaństwa na ziemiach obecnie przynależących do diecezji sięga początków państwa polskiego. Pierwszym kościołem zbudowanym w Radomiu była świątynia pw. św. Piotra znajdująca się na terenie grodziska Piotrówka (Stary Radom). Była to budowla drewniana wzniesiona w XII lub XIII wieku (pierwsza wzmianka pochodzi z 1222 roku). W 1216 roku postawiono kościół pw. św. Wacława dzięki fundacji Leszka Białego lub Bolesława Wstydliwego, początkowo drewniany, od XIV wieku murowany. Przy kościele utworzono parafię staroradomską.
Na przestrzeni wieków obszar dzisiejszej diecezji radomskiej należał do archidiecezji gnieźnieńskiej, diecezji poznańskiej i krakowskiej, w ramach których funkcjonowały archidiakonaty kurzelowski, łęczycki, łowicki, warszawski oraz radomski. W 1805 roku utworzono diecezję kielecką. W 1818 roku dokonano kolejnych zmian, w ramach których powstała diecezja sandomierska. Naturalną granicą od północy stanowiła rzeka Pilica, od wschodu zaś Wisła. W 1981 roku bp Edward Materski przeniósł swoją siedzibę do z Sandomierza do Radomia, a kościół pw. Opieki NMP decyzją papieża św. Jana Pawła II został ustanowiony konkatedrą. Od tej pory diecezja nosiła nazwę sandomiersko-radomską. W 1991 roku z wizytą apostolską przebywał w Radomiu św. Jan Paweł II. Rok później powołano do istnienia diecezję radomską, oddzielając północną część diecezji sandomierskiej. Pierwszym biskupem został mianowany bp Edward Materski (dotychczasowy ordynariusz sandomiersko-radomski), a jego biskupami pomocniczymi: bp Adam Odzimek i bp Stefan Siczek. Diecezja została włączona do metropolii częstochowskiej. Patronem diecezji został św. Kazimierz, natomiast dotychczasowa konkatedra w Radomiu stała się katedrą. Nowa diecezja obejmowała obszar ok. 8 tys. km², na którym funkcjonowało 299 parafii.
Dekanaty thumb|Mapa diecezji radomskiej Obecne diecezja składa się z następujących dekanatów: dekanat liczba parafii 1 czarnecki 8 2 czarnoleski 11 3 drzewicki 11 4 głowaczowski 8 5 iłżecki 10 6 jedliński 12 7 konecki 11 8 kozienicki 9 9 lipski 10 10 opoczyński 11 11 pionkowski 7 12 przedborski 8 13 przysuski 10 14 przytycki 10 15 Radom-Centrum 8 16 Radom-Południe 13 17 Radom-Północ 11 18 Radom-Wschód 12 19 Radom-Zachód 12 20 radoszycki 11 21 sienneński 10 22 skarżyski 14 23 Starachowice-Południe 12 24 Starachowice-Północ 10 25 szydłowiecki 12 26 tomaszowski 9 27 wierzbicki 10 28 zwoleński 11 29 żarnowski 10
Miasta diecezji lp. Herb Miasto Powiat Dekanat Liczba ludności Liczba parafii 1 24px Radom – Radom-CentrumRadom-PołudnieRadom-PółnocRadom-WschódRadom-Zachód 2 24px Tomaszów Mazowiecki tomaszowski tomaszowski 3 24px Starachowice starachowicki Starachowice-PołudnieStarachowice-Północ 4 24px Skarżysko-Kamienna skarżyski skarżyski 5 24px Opoczno opoczyński opoczyński 6 24px Końskie konecki konecki 7 24px Pionki radomski pionkowski 8 24px Kozienice kozienicki kozienicki 9 24px Szydłowiec szydłowiecki szydłowiecki 10 24px Suchedniów skarżyski skarżyski 11 24px Zwoleń zwoleński zwoleński 12 24px Białobrzegi białobrzeski jedliński 13 24px Sulejów piotrkowski tomaszowski 14 24px Przysucha przysuski przysuski 15 24px Stąporków konecki czarnecki 16 24px Lipsko lipski lipski 17 24px Iłża radomski iłżecki 18 24px Skaryszew radomski Radom-Wschód 19 24px Jedlnia-Letnisko radomski Radom-Północ 20 24px Drzewica opoczyński drzewicki 21 24px Przedbórz radomszczański przedborski 22 24px Radoszyce konecki radoszycki 23 24px Wąchock starachowicki Starachowice-Północ 24 24px Gowarczów konecki konecki 25 24px Żarnów opoczyński żarnowski 26 24px Jastrząb szydłowiecki wierzbicki 27 24px Białaczów opoczyński opoczyński 28 24px Odrzywół przysuski drzewicki 29 24px Magnuszewkozienicki głowaczowski 30 24px Solec nad Wisłą lipski lipski 31 24px Sienno lipski sienneński 32 24px Przytyk radomski przytycki 33 24px Wyśmierzyce białobrzeski przytycki 34 24px Głowaczów kozienicki głowaczowski 35 24px Gielniów przysuski drzewicki 36 24px Ciepielów lipski lipski 37 24px Kazanów zwoleński zwoleński
Zobacz też biskupi radomscy metropolia częstochowska podział administracyjny Kościoła katolickiego w Polsce Nuncjatura Stolicy Apostolskiej w Polsce
Przypisy
Bibliografia Ks. Witold Zdaniewicz, ks. Sławomir Zaręba, Robert Stępisiewicz Wykaz parafii w Polsce 2006 (s. 533–552) Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC. Warszawa 2006 . „Rocznik Diecezji Radomskiej” – 2018. .
Linki zewnętrzne Portal Diecezji Radomskiej Radio Plus Radom AVE Gość Radomski