Jerzy Gurawski

Jerzy Karol Gurawski (ur. 4 września 1935 we Lwowie, zm. 10 marca 2022) – polski projektant przestrzeni – architekt i scenograf, wykładowca Politechniki Poznańskiej, laureat Honorowej Nagrody SARP z 2007, często z uwagi na swoje osiągnięcia nazywany „Profesorem”.

Styl Twórczość architektoniczna Gurawskiego utrzymuje się w formach zdyscyplinowanego postmodernizmu, choć niekiedy pojawiają się motywy neomodernistyczne.

Harmonia i szacunek dla otoczenia – ta zasada jest wspólna dla wszystkich budynków projektowanych przez Jerzego Gurawskiego. Jego architektura jest spokojna, zarazem radosna, konsekwentnie prosta i ponadczasowaJerzy S. Majewski artykuł w Gazecie Wyborczej z dnia 2007-12-13 link

Edukacja Ukończył szkołę licealną w Bielsku-Białej, a studia architektoniczne na Politechnice Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki na Wydziale Architektury. Dyplom (temat: „Teatr Eksperymentalny”, opracowany w Katedrze Projektowania Zbigniewa Kupca) magistra inżyniera architekta uzyskał w 1960 r.

Wczesna twórczość W czasie studiów, bierze udział w konkursach: Kioski powtarzalne dla miasta Warszawy - III nagroda - 1956 r. Teatr objazdowy ziemi Mazowieckiej - I nagroda rónorzędna - 1956 r. kościół w Nowej Hucie kościół w Tychach

Działalność teatralna Fascynację teatrem rozpoczętą w czasie pisania pracy dyplomowej kontynuuje po studiach. Rozpoczyna współpracę z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego, której efektem są projekty układów przestrzeni teatralnej do kolejnych premier, m.in. do: „Siakuntala” 1960 r. „Dziadów” Adama Mickiewicza” 1961 r. „Kordiana” Słowackiego, 1962 r. „Akropolis” Wyspiańskiego,1962 r. „Tragiczne dzieje Doktora Fausta”, 1963 r. „Książę Niezłomny” 1965 r., premiera „Teatr Laboratorium”, Wrocław

Inne: „Fedra” Seneki (reż. Z. Cynkutis) – Wrocław 1987 r. „Na dnie” (reż. M. Prus) – Teatr Dramatyczny, Warszawa 1991 r. „Biesy” (reż. L. Flaszen) – Teatr Stary, Kraków 1995 r.

Prace te przyniosły Jerzemu Gurawskiemu w efekcie wiele publikacji tak w pismach krajowych jak i zagranicznych, udział w wielu wystawach scenograficznych etc., z których najważniejsze to: Wyróżnienie na wystawie XV-Lecia Scenografii 1962 – Warszawa Przedstawienie działalności w Au Jour d’hui art et architecture – scenographie nouvelle – 1963 – zasady i tezy kształtowania przestrzeni teatralnej Wystawy Międzynarodowe Polskiej scenografii w Oslo – Wiedniu – Helsinkach – Szczecinie Złoty medal - za działalność scenograficzno – przestrzenną uzyskany wspólnie z Józefem Szajną na międzynarodowym Prague Quadrennial w Pradze w 1971 roku. Wszechnica Architektoniczna – Kraków – Wawel 1986 r. – Wrocław 1994 r. 1999 r. Członek Międzynarodowego Jury Kolejnej Edycji Quadrennial Wystawy w Ośrodku Teatralnym – Wrocław (Instalacje przestrzenne), „Antek Jachołkowski” 1993 r., „Victoria Mai Wiosną” – 1998 r., „Teatr 13 rzędów”, Opole 1998 r. (wystawa jubileuszowa) „Czterdziestolecie Teatru Laboratorium” – Wrocław 1999 r. Wystawa monograficzna działań teatralnych, Poznań – Centrum Kultury „Zamek” – 2000 r.

Najważniejsze wydawnictwa dotyczące teatru w których zamieszczono projekty Jerzego Gruawskiego i koncepcje to: Polska architektura współczesna – Z. Strzelecki Towards a poor theatre – J. Grotowski Kierunki Scenografii Współczesnej – Z. Strzelecki Grotowski i Jego laboratorium – Z. Osiński Rewolucje sceniczne XX wieku – Denis Bablet

(dane do 1981 r.)

Działalność projektowa thumb|250px|Kampus Morasko thumb|250px|Wstęga Warty w Poznaniu thumb|250px|Kościół św. Antoniego w Lesznie thumb|250px|Aula Nova w Poznaniu 1961 r. – 1973 r. W 1961 roku Jerzy Gurawski rozpoczyna prace w Wojewódzkim Biurze Projektów w Opolu. W okresie od 1961 r. do 1973 r. wykonuje kilkadziesiąt projektów, z których najważniejsze to:

Muzeum Wsi Opolskiej – Skansen – Opole Bierkowice projekt konsultowany przez prof. Estraichera oraz ogólnopolski zespół otnografów – realizacja od 1969 – /20 ha – ca 30 zagród – Kościół, wiatraki – pofolwarczne przemysłowe – zespół ustrojowy/ Tereny sportowe w Raciborzu – Stadion – 5000 m, Hala sportowa, zespół boisk, małych lodowisk - realizacja od 1968 r. Hotel Komunalny – w Kluczborku /180 miejsc/ Realizacja 1968-70 r. Hala targowa jednonawowa – Racibórz – projekt techniczny 1974 r.

Oprócz powyższych opracowań wykonuje wiele projektów drobnych typu rekonstrukcja i remont, między innymi wiele projektów rozbudowy szkół gminnych, zbiorczych etc., szkół wiejskich, nie mieszczących się w profilu oficjalnej oświaty i żadnym ówcześnie obowiązującym „akcie normatywnym”.

1974 r. – 1989 r. W 1974 roku – rozpoczyna pracę w „Inwestprojekcie” Opole, wykonuje tam m.in. następujące projekty zespołów mieszkaniowych: osiedle w Głuchołazach /4500 m./ 1974-75 r. osiedle w Koźlu – Kędzierzynie /5000 m./ 1974-75 zespół budynków mieszkalno – gospodarczych dla małego miasta „Łącznik” – woj. Opolskie – realizacja 1976-97 r.

W latach 1964–1974 wykonuje przy współpracy z „plastykami” kilka projektów wnętrz lokali gastronomicznych, handlowych i wystawowych.

Współpracuje przy opracowaniu zagospodarowania przestrzennego i cokołów do pomników – pomnik A. Lampego w Opolu, pomnik „Karolinki” w Gogolinie, i innych.

W listopadzie 1974 r. po wygraniu konkursu na projekt Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – Morasku – przenosi się wspólnie z przyjacielem, współautorem konkursu Marianem Fikusem, do Poznania, gdzie podejmujemy prace w pracowni UAM, zorganizowanej – przy „Miastoprojekcie” – Poznań.

W pracowni tej opracowuje wspólnie z Marianem Fikusem następujące projekty:

Dzielnica Uzdrowiskowo – Wczasowa w Kołobrzegu – opracowanie pokonkursowe – 1974 r. - projekty techniczne zgodnie z warunkami konkursu przejął Miastoptojekt Koszalin Plan generalny UAM – opracowani pokonkursowe 1974 r. Dzielnica mieszkaniowa w Kędzierzynie dla 30 000 mieszkańców – 1975 r. Dzielnica mieszkaniowa w Pile dla 50 000 mieszkańców – koncepcja i ZTE I etap – 1975 r. Akademia Wychowania Fizycznego – Poznań – Morasko – koncepcja – 1975 r. Centralny Ośrodek Jeździecki w Poznaniu – 1978 r. Uprzemysłowiony system budowy stacji CPN – 1976 r. zrealizowanych kilka obiektów różnych typów stacji Zajazdy – koncepcja i projekt techniczny – projekt opracowany w ramach programu rządowego 1976 r. Stanica Poznańska – projekt systemowy – 1977 r. Przebudowa Wieży Zamkowej na muzeum architektury – opracowanie pokonkursowe 1978 r. Wydział Architektury w Poznaniu – opracowanie pokonkursowe – 1978 r.

Projekty zrealizowane w tym okresie: (/F-G/ - jako zespół Fikus - Gurawski)

I etap Budowy Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Obiekty: naukowo dydaktyczne, mieszkalne, usługowe, techniczne, magazynowo – gospodarcze. Łączna kubatura I etapu 600 000 m³, realizacja rozpoczęta w 1977 r. /F-G/ Osiedle mieszkaniowe „Jednorodzinne” w Zgorzelcu 1978 – 79 /F-G/ Komenda Dzielnicowa MO – Jeżyce, 1971 r. /F-G/ Dzielnica Mieszkaniowa w Koninie – 20 000 – 1980 r. /F-G/ Zespół Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych w Poznaniu przy ul. Obornickiej 1980 r. /F-G/ Kościół Parafialny NMP w Głogowie, projekt 1981 r., konsekracja 2000 r., - nagroda SARP „Projekt Roku” 1988 r. (z arch. Marianem Fikusem) Kościół Parafialny Św. Antoniego w Lesznie 1989 – 1995 r. Rozbudowa Seminarium Arcybiskupstwa Gnieźnieńskiego Rozbudowa Sądu w Rawiczu

po 1989 r. W 1989 zakłada własną pracownię - „Architektoniczna Pracownia Autorska Jerzego Gurawskiego” (ARPA)Nie żyje Jerzy Gurawski - architekt Moraska, amu.edu.pl [dostęp 2022-04-01]. Opracował w niej m.in. następujące projekty:

Campus Uniwersytecki na Morasku PoznańJak powstawał kampus UAM na Morasku? Jerzy Gurawski: Profesorowie powiedzieli - wszystko, byle nie studenci, poznan.wyborcza.pl Wydział Fizyki (74-99), Centrum Dydaktyczne (98-99) Wydział Matematyki – Informatyki (99-2001) – Nagroda Jana Baptysty Quadro za rok 2003, Nagroda Ministra Budownictwa za Najlepszy Obiekt zbudowany ze środków Publicznych Wydział Geografii (2001-2006 r.) Rozbudowa Akademii Muzycznej Poznań – nagrody: Najlepszy obiekt dziesięciolecia – wybrany w plebiscycie GW, Nagroda Rektora AM, Nagroda Jana Baptysty Quadro za rok 2006, Nagroda Budowa Roku 2006 Aula Nova Akademii Muzycznej Poznań, 2006 Wydział Melioracji Akademii Rolniczej w Poznaniu – Nagroda Rektora AR Krypta Zasłużonych Wielkopolan – Wzgórze św. Wojciecha w Poznaniu – 1997 Rewitalizacja Ratusza w Lesznie (z architektem Robertem Gzylem) – Medal Zasługi dla Miasta Leszna 1999 r. – zakończenie realizacji: 2000 Sala Filharmonii – Międzynarodowe Centrum Muzyki w Zielonej Górze zespół apartamentowo–hotelowy – Wstęga Warty i Hotel „Ibis” (z arch. Przemysławem Cieślakiem) w Poznaniu pawilon uniwersytecki w ogrodzie botanicznym w Poznaniu modernizacja ul. Półwiejskiej w Poznaniu plomba przy ulicy Botanicznej w Poznaniu – rozbudowa Akademii Rolniczej zespół „Salus Infirmorum” - Międzynarodowy Ośrodek Duszpasterstwa Niepełnosprawnych w Głogowie przy Kolegiacie (z arch. Marianem Fikusem), projekt 1989 – 1990 r., realizacja 2001 kościoły Parafialny Miłosierdzia Bożego w Prudniku 1990 – 2000 (nagroda im. Św. Brata Alberta 2007) opracowania urbanistyczne: Pierścień Ekologiczny „Forty Poznańskie” – 1995, Układ przestrzenno-komunikacyjny „Ring Poznański” – 1996 budynek dydaktyczny dla AWF w Poznaniu 2006 r., w realizacji (zakończenie 2012) hala sportowa dla Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza na Morasku - 2007 r., realizacja 2010 liczne zespoły mieszkaniowe i inne

Konkursy Architektoniczne Pierwsze konkursy Jerzy Gurawski bierze udział w wielu konkursach architektonicznych, i poczynając od drugiego roku studiów zdobywa w nich nagrody i wyróżnienia:

Kioski powtarzalne dla miasta Warszawy - III nagroda - 1956 r. Teatr objazdowy ziemi Mazowieckiej – 1960 r. – I nagroda równorzędna – spotkanie z prof. Szytmanem Warszawskie przeprawy na Wiśle – 1961 r. – wyróżnienie Centrum miasta pow. Nysy – 1961 r. – wyróżnienie Zagospodarowanie przestrzenne Kamiennej Góry w Gdyni – 1964 r. – wyróżnienie Centralna Biblioteka Uniwersytecka – Warszawa – Powiśle – 1968 r. – I wyróżnienie Centrum miasta Raciborza – I wyróżnienie równorzędne

Nagrody w konkursach w zespole autorskim F-G Na przełomie lat 1968-69 tworzy wspólnie z architektem Marianem Fikusem zespół autorski, w którym opracowuje na zasadzie pełnej równorzędności i współautorstwa projekty konkursowe, projekty zlecone w ramach biur, inwestorów prywatnych etc. Współpraca ta dała następujące efekty w konkursach:

Centrum Kędzierzyna 1969 r. I nagroda, II nagroda, I wyróżnienie Centrum Dzierżoniowa 1969 r. I nagroda Centrum Głogowa 1970 r. I nagroda Centrum Włocławka 1970 r. I nagroda Centrum Wrocławia /dworzec ul. Świerczewskiego/ 1971 r. II nagroda Centrum Białej Podlaskiej 1971 r. I nagroda, I wyróżnienie Dzielnica Mieszkaniowa Fordon – Brdyujścia 1971 r. III nagroda Centrum Tarnobrzega 1971 r. I nagroda Śródmieście Bytomia 1972 r. wyróżnienie Plac Niepodległości w Łodzi 1972 r. I nagroda Centrum GOP 1972 r. III nagroda Dzielnica Uzdrowiskowo – Wczasowa wraz z dzielnicą mieszkaniową Kołobrzegu 1973 r. I nagroda Dzielnica mieszkaniowa „Piątkowo” w Poznaniu 1973 r. II nagroda Śródmieście Rzeszowa 1973 r. I wyróżnienie Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu 1974 r. I nagroda Centrum Uzdrowiskowo-Wczasowe w Wysokiej 1975 r. I nagroda Wydział Architektury w Poznaniu 1975 r. II nagroda Śródmieście Płocka 1976 r. II nagroda Centrum „Zachód” Katowice 1977 r. premia Zespół Dworców PKP-PKS w Legnicy 1977 r. II nagroda Zespół Szkół Artystycznych w Poznaniu 1977 r. wyróżnienie Dzielnica Mieszkaniowa „Morasko” w Poznaniu 1978 r. I wyróżnienie Centrum Gorzowa 1978 r. I nagroda Dzielnica Uzdrowiskowa w Łagowie 1978 r. III nagroda Przebudowa Wieży Zamkowej w Poznaniu na Muzeum Architektury 1978 r. wyróżnienie Wieś Czeszewo z Ośrodkiem rekreacyjnym 1978 r. I nagroda Centrum Kozienic 1979 r. I wyróżnienie Centrum Żar 1979 r. I nagroda