Rymań (niem. Roman) – wieś gminna w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Rymań, przy drodze wojewódzkiej nr 112. Miejscowość jest siedzibą gminy Rymań.
Pod koniec 2009 roku w Rymaniu było zarejestrowanych 77 podmiotów gospodarczych.
Położenie Ok. 1 km na północny zachód znajdują się Raciborowskie Góry, przy których znajdują się źródła strugi Wkry. Ok. 1,4 na południe od Rymania płynie struga Rzecznica.
Historia Pierwsze wzmianki o wsi Rymań pochodzą z 1269 r. Na początku XIV w. wieś stanowiła lenno rodu Manteufflów i w ich rękach pozostała do połowy XVIII w. W 1743 r. zlicytowany majątek kupił L.J Seld i w 1748 r. odsprzedał go von Wriechenowi. W 1851 r. właścicielem został A. Andrae. Wieś od XIX w. stanowiła dobra rycerskie, które zostały częściowo rozparcelowane. Na przełomie XIX/XX w. Rymań należał do rodziny Hoffmanów, a od 1914 r. do von Dewitza. Rozwój wsi nastąpił w XIX w. i związany był z jej położeniem na szlaku komunikacyjnym Szczecin-Gdańsk oraz ze wzrostem znaczenia transportu drogowego (Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XLI/232/10 Rady Gminy Rymań z dnia 16 lutego 2010 r.).
W Rymaniu pochowany został por. Gustaw Dach, ps. "Wołyniak" (1924-2022) - walczący z okupantem niemieckim i sowieckim w szeregach Związku Walki Zbrojnej - Armii Krajowej oraz Narodowego Zjednoczenia Wojskowego.
W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Rymań.
Zabudowa wsi W centrum wsi Rymań znajduje się skupisko starszej zabudowy z kilkoma budynkami o większych walorach architektonicznych. W północnej części występuje zabudowa mieszana: małe osiedle popegeerowskie, zabytkowy pałac (hotel) z parkiem, zabudowa popegeerowska inwentarska i gospodarcza, kościół, zabudowa mieszkalna jednorodzinna wzdłuż drogi oraz wielorodzinna, zespół usług handlowych, była stacja kolejowa, piekarnia, kotłownia, baza magazynowa, zabudowa mieszkaniowa z funkcjami usługowymi oraz stacja paliw. W części południowo-zachodniej, przy drodze krajowej nr 6 stara zabudowa zagrodowa i jednorodzinna, w tym motel i restauracja, w kierunku południowym cmentarz, placówki oświatowe i usług zdrowotnych, nowa siedziba urzędu gminy, wielorodzinne osiedle mieszkaniowe, ogrody działkowe oraz oczyszczalnie ścieków. W części południowo-wschodniej niewielki zespół starej zabudowy mieszkaniowej, osiedle wielorodzinne, tereny przemysłowe. W kierunku wschodnim nowe osiedle budownictwa jednorodzinnego, stadion sportowy, tereny mieszkaniowe budownictwa jednorodzinnego.
Zabytki W południowo-zachodniej części wsi znajduje się założenie pałacowo-parkowe z drugiej połowy XVIII w, z przebudowanym na przełomie XIX i XX w, parterowym pałacem, krytym dachem naczółkowym z lukarnami. Od frontu znajduje się dwupiętrowy ryzalit z głównym wejściem, który obramowują masywne pilastry, zwieńczony frontonem z herbami rycerskimi między oknami na wysokości drugiego piętra. Pałac posiada dwupiętrową przybudówkę, po prawej stronie, połączoną z nim parterowym łącznikiem. W skład założenia wchodzą: pałac, dziedziniec z otaczającymi go budynkami gospodarczymi, zadrzewienia typu parkowego i leśnego. Zarówno pałac jak i park wpisane są do rejestru zabytkówspr. na stronie WKZ w Szczecinie pod nr 210 (pałac), pod nr 917 (park dworski).
Przyroda Na terenie Rymania znajduje się 5 pomników przyrody: dąb szypułkowy (obw. 300 cm, wiek 150 lat) – niedaleko motelu „Polonez”, buk zwyczajny odmiana czerwono listna (obw. 300 cm) – na skrzyżowanie ul. Szkolnej i Koszalińskiej, dąb szypułkowy (obw. 430 cm, wiek 150 lat), działka na północny wschód od pałacu, dąb szypułkowy (obw. 380 cm, wiek 150 lat), buk zwyczajny odmiana czerwonolistna (obw. 280 cm, wiek 150 lat) – przy pałacu.
Administracja Wieś jest siedzibą sołectwa Rymań, w którego skład wchodzą również miejscowości: Bukowo, Gołkowo, Starza. Sołectwo Rymań zajmuje powierzchnię 2057,6 ha.
Zobacz też Rymań (stacja kolejowa)
Przypisy
Linki zewnętrzne Rymań i okolice dawniej
*