mały|Most drogowy Rabie Niżnej na rzece Raba, rok 2022. Raba Niżna – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna.
W latach 1954-1961 wieś była siedzibą gromady Raba Niżna, po jej zniesieniu w gromadzie Olszówka. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Jest zamieszkana głównie przez górali zagórzańskich.
Położenie Znajduje się w dolinie rzeki Raby, w dwóch regionach geograficznych. Południowe zbocza tej doliny w obrębie Raby Niżnej należą bowiem do Gorców, północne do Beskidu Wyspowego (masyw Lubonia Wielkiego z Łysą Górą). Miejscowość położona jest przy drodze krajowej nr 28, pomiędzy Mszaną Dolną a Rabką-Zdrój.
+Integralne części wsi Raba Niżnaczęści wsi Bańkówka, Bartosiówka, Biłkówka, Brzeżek, Budzyń, Dwór, Gazdy, Góry, Janówka, Jasicówka, Kółkówka, Kózakówka, Krupówka, Łaniaki, Laskówka, Maczugówka, Majerówka, Marcaki, Mardauszówka, Maślaki, Młynarze, Muzykówka, Na Łęgu, Piekarczykówka, Piekarzówka, Pizdury, Rzepki, Ślusarzówka, Sochówka, Sztudry, Tobołówka, Wątory, Zagóry.
Historia Z zapisków Jana Długosza, dowiadujemy się, że w XIII wieku tereny wzdłuż Raby przekazane zostały w zarządzanie zakonowi Cystersów ze Szczyrzyca. Pierwsza wzmianka o Rabie Niżnej pochodzi z zapisów procesowych z lat 1407–1408, będących dokumentacją sporu toczącego się między sołtysem Raby Niżnej a sołtysem Harklowej"Beskid...", s. 30. W XVI wieku wieś należała do starostwa nowotarskiego. W 1534 zarządcy starostwa – rodzina Pieniążków, podzielili je na trzy tzw. klucze: mszański, nowotarski i wielkoporębski. Raba Niżna weszła w skład dóbr mszańskich.
W XIX wieku, w pięknym parku ze starodrzewem, Franciszek Borowski wybudował niewielki dwór w stylu klasycystycznym"Parafie..., s. 255. W 1905 dwór zakupił i odnowił hrabia Jan Chomentowski. W jednej z izb we dworze urządzono niewielką kaplicę, dostępną dla mieszkańców wsi. Kaplicę tę poświęcił arcybiskup Adam Sapieha.
Okres II wojny światowej to czas działalności ruchu oporu i partyzantki. Wycofujący się hitlerowcy zniszczyli mosty na Rabie i spalili ok. 80% wsi. Okres powojenny to czas odbudowy i rozbudowy wsi. W tym czasie również do Raby Niżnej przybyli księża Michalici, którzy w Dworze Rodziny Chomentowskich założyli zakład wychowawczy dla trudnych chłopców, który działał do 1952 roku. Raba Niżna podczas II wojny światowej została wcielona do nowo powstałej gminy Mszana Górna w tych czasach Rabę Niżną zamieszkiwało około 788 mieszkańców .
W 1957 podjęto decyzję o budowie w centrum wsi kościoła. Udało się to dopiero w 1970. 14 listopada 1982 została erygowana parafia w Rabie Niżnej, wydzielona z parafii w Olszówce. Jako patrona wybrano św. Józefa Rzemieślnika. Kościół znacznie powiększono i przebudowano w latach 1989–1994"Parafie...", s. 257.
mały|Kościół św. Józefa Rzemieślnika w Rabie Niżnej Remiza OSP w Rabie Niżnej (2022)|thumb|Remiza OSP W 1996 roku powstał we wsi ośrodek zdrowia, który budowano w latach 1992-1996"Nasza Gmina Mszana Dolna" - biuletyn samorządowy, Maj 2005.
Zabytki Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego. Dwór, park. Aktualnie na terenie starego dworu jest prowadzony dom pomocy społecznej Stacja kolejowa na turystycznym szlaku kolejowym przez Karpaty. W wyniku prac remontowych remontowo-modernizacyjnych linii kolejowej 104 tzw. ,,Galicjanki''. Zabytkowy budynek przeniesiony zostanie na teren wyznaczony przez gminę znajdujący się obok ośrodka zdrowia w Rabie Niżnej tuż przy drodze krajowej 28. W przyszłości budynek będzie pełnił (w zależności od ostatecznej decyzji) funkcję świetlicy środowiskowej dla młodzieży, siedziby stowarzyszeń czy punktu informacji turystycznej. Kapliczka przydrożna z pierwszej połowy XIX w.https://zabytek.pl/pl/obiekty/kapliczka-861218/dokumenty/PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_EN.496894/1
Turystyka Szlaki turystyczne: z Raby Niżnej poprzez zbocza Lubonia Wielkiego, przełęcz Glisne na górę Szczebel.
Atrakcje turystyczne na południowo-wschodnich stokach Lubonia znajduje się rezerwat przyrody Luboń Wielki z gołoborzem; w pobliżu Perci Borkowskiego na Luboniu znajduje się jaskinia o długości korytarzy wynoszącej 8 metrów; w pobliżu Raby Niżnej znajdują się liczne trasy narciarskie.
Osoby związane z miejscowością Michał Blecharczyk (1905-1965) – biskup pomocniczy tarnowski 1958-1965. Wojciech Rypel (1835-1921) – profesor Gimnazjum św. Anny w Krakowie oraz fundator i patron szkoły podstawowej w Rabie Niżnej. Tadeusz Patalita (ur. 1957) – polityk i samorządowiec, w latach 2002–2010 wójt gminy Mszana Dolna, poseł na Sejm VI kadencji. Krzysztof Kościelniak (ur. 1965) – ksiądz katolicki, profesor doktor habilitowany, orientalista.
Zobacz też Raba Wyżna Raba Niżna (przystanek kolejowy)
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia
Kategoria:Wsie w powiecie limanowskim