ParysRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262) (niem. Paaris) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś jest siedzibą sołectwa, w skład którego oprócz Parysa wchodzą jeszcze wsie: Pomnik, Wiklewo i przysiółek Wiklewko.

Położona jest przy trasie kolejowej Korsze – Skandawa. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 590. Od 2015 roku wzdłuż tej drogi przez miejscowość przebiega szlak rowerowy Green Velo, łączący w tym miejscu Sępopol i Korsze z Barcianami.

Historia Wieś lokowana była w 1370 r. na prawie chełmińskim. Obszar wsi wynosił 64 włóki, z których sześć przeznaczonych było dla sołtysa, a cztery na uposażenie parafii. Osadnicy byli zobowiązani do czynszu w wysokości pół grzywny i dwóch kur od włóki.

W roku 1913 w Parysie były dwa majątki ziemskie: Maxa Gemmela o powierzchni 162,5 ha i Julisa Köslinga o powierzchni 180 ha oraz trzeci majątek w przysiółku (niem. Paarishof) Paula Fehlauera, później przed 1945 Niemierskiego.

Budynek szkoły w Parysie wybudowany był w 1900 roku. Była to szkoła dwuklasowa w 1939 roku i czteroklasowa w 1970 roku.

Kościół thumb|left|Kościół w Parysie Parafia w Parysie przed reformacją należała do archiprezbiteratu w Sępopolu.

We wsi gotycki kościół z przełomu XIV i XV w., fasada wschodnia przebudowana w stylu barokowym w 1703, szczyty wolutowe. Barokowy ołtarz główny z roku 1703Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 s. 192.

Kościół w Parysie jest kościołem filialnym parafii katolickiej w Korszach.

Demografia W roku 1817 w Parysie było 38 domów.

Liczba mieszkańców: w roku 1817 – 288 osób, w 1925 – 504, w 1939 – 459, w 1970 – 236, w 2016 – 183.

Zobacz też Parysów

Przypisy

Bibliografia Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, Pojezierze, Olsztyn, 1978 (s. 214-215 – opis wsi) Rudolf Grenz, Der Kreis Rastenburg, Marburg/Lahn, 1976.

Kategoria:Parys (wieś)