Przodkowo, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Przedkòwò30.12.2014 r., Uchwała Rady Gminy Przodkowo Nr II/18/2014. Numer przypisany dodatkowej nazwie miejscowości lub obiektu fizjograficznego w MSWiA - NM/57-24, niem. Seefeld) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, siedziba gminy Przodkowo. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 224.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa: Przodkowo i Przodkowo Działki. W końcu 2025 sołectwa licyły odpowiednio 1887 i 848 mieszkańców.

W Przodkowie działa jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, przy siedzibie której znajduje się Muzeum Pożarnictwa (wśród eksponatów znajdują się stare wozy strażackie i dawny sprzęt gaśniczy).

Nazwa miejscowości Pierwsze zapisy dotyczące nazwy miejscowości z czasów krzyżackich miały niemiecką formę Seefeld, gdzie See to 'jezioro' a Feld to' pole'. Można więc oddać tę nazwę po polsku jako 'pole nad jeziorem'. Chodziło najprawdopodobniej o dzisiejsze Jezioro Księże. Od XVI wieku pojawiają się najczęściej zapisy w formie Przedkowo, tak jak dziś jeszcze nazywana jest miejscowość w lokalnej kaszubszczyźnie. Jest to nazwa dzierżawca od imienia Przedek. Forma ta jest skrótem, bądź zdrobnieniem dawnego imienia Przedsław. Imię to wyszło z użycia i zaczęto kojarzyć rdzeń nazwy z innymi rdzeniami wyrazowymi jak np prząść i stąd zapisy typu Prządkowo i Przędkowo z XVI w. Na podobnej zasadzie skojarzono z nazwą miejscowości wyraz przodek i już w XVI zaczęły pojawiać się zapisy w formie Przodkowo, która to forma utrwaliła się na dobre w XIX w. i ostatecznie stała się oficjalną nazwą miejscowościBreza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.102.

Historia miejscowości Wieś trafiła do źródeł w czasach krzyżackich, w XIV wieku, ale istniała z pewnością już wcześniej. Przypuszcza się, że kościół w miejscowości i parafię założyli książęta pomorscyBreza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.102.

W II połowie XVI wieku wieś królewska w powiecie gdańskim województwa pomorskiegoMapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w. : rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 89..

W roku 1892 wieś miała 647 mieszkańców, 607 Kaszubów, 33 Niemców, 5 Żydów i 2 Polaków (ksiądz katolicki i jego pomoc domowa). W roku 1910 oficjalna pruska statystyka na bazie deklarowanego języka ojczystego podaje 642 Kaszubów, 39 Niemców i 4 niemieckojęzycznych Żydów, łącznie 685 mieszkańców.

W 1913 we wsi funkcjonowało 5 karczm. Jedna z nich należała do przodkowskiego Żyda o nazwisku L.Cohn (Cohen). Prowadził on w niej również sprzedaż art. metalowych. Właścicielami pozostałych czterech byli: M. Niklas, Franz Piepke (Pipka), Franz Plicht i J. Wojewodka. W miejscowości była mleczarnia, której właścicielem był F. Ramczykowski Piekarzem był F. von Sychowski, szklarzem Jul. Ising, kowalem J. Reschke. We wsi było 3 krawców August Müller, M. Uhlenberg i M. Walaschkowski; 2 szewców Josef Elwart i L. Masur (Mazur); 2 rzeźników Franz Kolka i Franz Pielowski; 2 stolarzy, wspomniany już szklarz, Jul. Ising i F. Richert. Ówczesna księga adresowa odnotowuje również w miejscowości 3 pszczelarzy o nazwiskach: A. Mioskowski, von Trzebiatowsky i Johann Witzke. Lokalnymi mistrzami ciesielskimi byli Arendt i August Mioskowski.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Przodkowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Sport Do 2022 roku funkcjonował klub piłki nożnej GKS Przodkowo występujący w III lidze. Na skutek fuzji z Cartusią Kartuzy, GKS Przodkowo przestał funkcjonować, a licencję na grę w III lidze otrzymała Cartusia Kartuzy.

Zabytki Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są: neogotycki kościół parafialny pw. św. Andrzeja Apostoła z lat 1874-1878, nr rej.: A-1221 z 21.08.2001 plebania z pocz. XX wieku, nr rej.: j.w. cmentarz kościelny, nr rej.: j.w.

Przypisy Raport o stanie gminy Przodkowo w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 9 Strona gminy, sołectwa GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Linki zewnętrzne Informacje o Przodkowie z Kartuskiego Portalu Informacyjnego

Kategoria:Wsie królewskie I Rzeczypospolitej (województwo pomorskie)