Pogrzebień (niem. Pogrzebin) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Kornowac.
W latach 1945–1954 siedziba gminy Pogrzebień, następnie do 1972 r. gromady Pogrzebień. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
Geografia Miejscowość jest położona wysoko na doliną Odry dochodząca w niektórych miejscach do 100 metrów sprawia wrażenie punktu widokowego, o malowniczym położeniu. Z miejscowości widać panoramę doliny Odry z pocysterskimi stawami Wielikąt, na tle wyłaniającego się Beskidu Śląskiego i Morawsko-Śląskiego z Łysą Górą, a po drugiej stronie Góry Opawskie.
Historia W pobliskiej Lubomi jest zachowane grodzisko Gołężyców, w skład którego plemienia wchodziły również tereny Pogrzebienia. Od 1313 roku wieś należała do klasztoru dominikanek jako wiano Eufemii Ofki. W 1800 roku dobra nabył Jan Nepomucen Larisch, ojciec Luizy, która wyszła za mąż za Josepha von Eichendorffa, a w 1882 roku dobra nabył Artur Baildon.
Inne nazwy miejscowości 1258 Pohrzebynia 1264 Pogrebyna, Pogrzebyna 1313 Pogrebina 1358 Pogrebine 1532 Pohrebin 1679 Pogrzebien Istniała także rosyjskojęzyczna nazwa wsi – Погребное (trb. „Pogriebnoje”): w czasie II wojny światowej nazwy tej używali radzieccy żołnierze.
Zabytki i osobliwości Pałac
Pałac w Pogrzebieniu należał do rodziny Larischów, a w 1882 roku Artur von Baildon zakupił ten obiekt dla swojego jedynego syna, pałac stał się posiadłością rodziny von Baildon. W latach 1885–1887 przebudowa nadała mu cechy pałacu, został wyposażony m.in. w cenne marmurowe schody. W 1930 roku posiadłość przejął zakon Salezjanów. W latach II wojny światowej w pałacu na krótko utworzono obóz przejściowy dla reemigrantów niemieckich z Besarabii oraz Bukowiny. Następnie utworzono obóz dla ludności polskiej pod nazwą Polenlager 82, który z kolei stał się obozem dla dzieci, tzw. Kinderlager. Obecnie w pałacu jest klasztor sióstr Salezjanek, które nabyły go w 1946 roku.
Kościół pw. św. Bartłomieja
Wybudowany w 1851 roku, w stylu neoromańskim, ale prawdopodobnie swoimi początkami sięga XIV wieku, przebudowany w latach 1955–1960, przed wejściem znajduje się sarkofag ze zwłokami Służebniczki Bożej Laury Meozzi.
Kapliczka Kapliczka zbudowana w 1930 roku na planie sześciokąta foremnego, jest drewniana, polichromowana. Drzwi i okna są zamknięte ostrołukowo i przeszklone, a dach jest sześciopołaciowy, dzwonowy, podbity blachą i zwieńczony kulą z krzyżem. Wewnątrz znajduje się polichromowana rzeźba św. Jana Nepomucena z XVIII wieku oraz tabliczka erekcyjna dawnego fundatora kapliczki – Halacza z XVIII wieku.
Miejsca Pamięci Teren klasztorny przy ul. Brzeskiej – pomnik ku czci polskich dzieci zamordowanych przez hitlerowców w obozie w czasie II wojny światowej. Cmentarz parafialny – grób zbiorowy wojenny ofiar obozu Polenlager 82 oraz 7 mieszkańców Pogrzebienia i Kornowaca pomordowanych w obozach śmierci w latach 1939–1945. Cmentarz przy kościele pw. św. Bartłomieja – mogiła zbiorowa wojenna Anzelma Kraska, Alojzego Kraska, Stanisława Wyciska i nieznanego Francuza – poległych w czasie II wojny światowej.
Wieża widokowa Wieża widokowa w Pogrzebieniu znajduje się w południowej części wsi i zapewnia widok m.in. na Sudety i Beskidy.
Osoby związane z Pogrzebieniem Jan Keller – przywódca peowiacki, działacz plebiscytowy, powstaniec śląski, oficer Wojska Polskiego. Luiza Larisch – córka Alojza, właściciela pałacu w Pogrzebieniu, która w 1815 roku poślubiła znanego niemieckiego poetę romantyzmu – Josepha von Eichendorffa. Lucjan Hanzlik – informatyk, laureat programu Ventures Fundacji dla Nauki Polskiej w 2012 roku. Johann Nepomuk Nestroy – austriacki dramatopisarz, reżyser, aktor i śpiewak operowy. Jego przodkowie wyemigrowali z Pogrzebienia do Wiednia.
Przypisy
Bibliografia Nouveau traité de géographie, Volume 6, Nouveau traité de géographie, Anton Friedrich Büsching, Anton Friedrich Büsching, P. Gosse jr. D. Pinet, 1772 Archiv für slavische Philologie, Volume 20, Veröffentlichungen des Instituts für Slawistik, Weidmann., 1812-1898 Wisła: miesięcznik geograficzno-etnograficzny, (Vol. 19), M. Arcta., 1905 Rozprawy, Volumes 1-3, Wydawnictwa Łódzkiego Towarzystwa Naukowego – Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Zakład im. Ossolińskich, 1954
Linki zewnętrzne Strona Gminy Kornowac
Kategoria:Wsie w powiecie raciborskim