Nieciecz Włościańska – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sabnie. Ma status sołectwa. Na jej terenie struga Nieciecz wpada do Cetynii. Mimo że Nieciecz-Dwór i Nieciecz Włościańska stanowią odrębne sołectwa to są one praktycznie jedną miejscowością.
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Nieciecz Włościańska, po jej zniesieniu w gromadzie Sabnie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.
Z miejscowości wywodzi się ród Niecieckich herbu Gozdawa.
Położenie Miejscowość znajduje się we wschodniej części województwa mazowieckiego, na Południowym Podlasiu, w północno-zachodniej części Wysoczyzny Siedleckiej. Leży w dolinie strugi Nieciecz, która przepływa przez miejscowość.
W opracowaniach dotyczących XVI wieku w zestawieniach miejscowości i parafii występuje obok siebie nazwa Nieciecza oraz współczesna Nieciecz Włościańska; przy ustalaniu przynależności do kościołów parafialnych brano pod uwagę m.in. odległość mieszkańców do świątyń: do kościoła w Zembrowie ok. 3 km, do Jabłonny ponad 7 km (w linii prostej).
Archeologia W 2012, w związku z budową zbiornika retencyjnego „Niewiadoma” na rzece Cetynii, przeprowadzono badania archeologiczne w rejonie Niecieczy Włościańskiej. W ich wyniku rozpoznano kompleks stanowisk archeologicznych o łącznej powierzchni 7,27 ha (m.in. stanowiska nr 11–14, 39 i 40). Na stanowisku 11 opisano m.in. relikty kurhanu (obiekt 30) wiązanego z trzcinieckim kręgiem kulturowym, o zniwelowanym nasypie i wymiarach ok. 16,8 × 15,4 m.
Historia mały|Nieciecz – główna ulica mały|Szkoła Podstawowa im. Armii Krajowej mały|Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny mały|Remiza OSP w Niecieczy mały|Widok na Zbiornik Niewiadoma z zapory mały|Struga płynąca przez Nieciecz mały|Rzeka Cetynia mały|Ciężkie wozy gaśnicze OSP Nieciecz Pierwotnie wieś nosiła nazwę Niecieca lub Nieciecza, która z czasem została zastąpiona przez określenie: Nieciecz Włościańska. Wieś, podobnie jak wiele miejscowości w okolicy, powstała w wyniku osadnictwa ludności Mazowsza. W 1424 roku ks. Grzegorz z Buczkowa (zm. ok. 1424), biskup włodzimierski (1400–1424) włączył ją do nowo utworzonej parafii w Sokołowie. Przywilej biskupa z 3 października 1424 dla kościoła sokołowskiego wymienia wśród pól podlegających dziesięcinie m.in. wieś Nieciecz (wraz z Kupientynem, Rogowem, Orzeszówką i innymi). 27 stycznia 1457 Stanisław Nieciecki herbu Gozdawa, dziedzic na Niecieczy i Wirowie, ufundował pierwszy drewniany kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, św. Doroty Dziewicy i Męczennicy i św. Marcina Biskupa. W roku 1470 ks. Marcin Krzeszowski herbu Gryf, biskup łucki (1468–1483), włączył do parafii Nieciecz wieś Bujały-Gniewosze. W roku 1525 Jan z Niecieczy dokonał zamiany pewnych dóbr z ks. Mikołajem miejscowym plebanem.
Do XVIII wieku właścicielami miejscowości była rodzina Niecieckich. W XIX-wiecznych herbarzach oraz wzorowanej na nich dawniejszej literaturze heraldycznej rodzinie tej często przypisywano herb Poraj. Informacja ta mogła dotyczyć innych gałęzi tego rodu, wywodzących się z odmiennych gniazd (np. z Nieciec w ziemi bielskiej), bądź też stanowić powszechne w tamtym okresie przekłamanie ewidencyjne. Tymczasem dawne księgi ziemskie i grodzkie drohickie wprost i jednoznacznie mówią o herbie Gozdawa w kontekście Niecieczy położonej w ziemi drohickiej. Kwestię tę ostatecznie wyjaśnił historyk Tomasz Jaszczołt, powołując się m.in. na zapiski sądu drohickiego z 1552 roku, gdzie podczas wywodu szlachectwa Jan Nieciecki wprost zaświadczał o przynależności do rodu Gozdawitów. Późniejszymi właścicielami dóbr w Niecieczy były rodziny: Zaliwskich, Krasińskich, Skorupków, Łopuskich, Szydłowskich, Rawiczów. Od bardzo dawna cząstkowymi dziedzicami we wsi byli Suchodolscy, Ratyńscy, Remiszewscy, Lisieccy i Bujalscy. Drugi kościół został, staraniem Jana Dziekońskiego, regenta lubelskiego i miejscowego proboszcza ks. Jana Pacewicza, zbudowany w roku 1713. 21 października 1776 odbyło się w Niecieczy zebranie dekanalne kapłanów. 28 sierpnia 1784 Stanisław August Poniatowski przejeżdżał przez Nieciecz w trakcie podróży z Węgrowa do Sokołowa i dalej m.in. w kierunku Granne (podróż królewska związana m.in. z sejmem w Grodnie w 1784 r.); w wykazie stacji zapisano miejscowość jako wieś na trasie między Sokołowem a kolejnymi przystankami. W 1847 roku proboszczem parafii został ksiądz Franciszek Tuszyński (1806–1875). W 1863 roku, razem z ówczesnym dziedzicem Niecieczy Władysławem Aleksandrem Rawiczem (1832–1963), rozpoczął starania o budowę nowej świątyni. Rząd carski uznał jednak, że postawienie nowego kościoła będzie szkodliwe dla prawosławia. Po śmierci księdza Tuszyńskiego zlikwidowano parafię, pretekstem był fakt, iż kościół groził zawaleniem, jednak faktycznie była to represja za udzielanie pomocy unitom.
W dwa lata po wydaniu edyktu tolerancyjnego z dnia 30 kwietnia 1905 roku, przystąpiono do budowy drewnianego kościoła kosztem dziedzica majątku Kupientyn – Adolfa Zambrzyckiego (1850–1928) i parafian. W grudniu 1906 wybrano komitet budowy na czele z A. Zambrzyckim i parafianami m.in. Franciszkiem Sawickim, Rochem Bujalskim, Janem i Maciejem Remiszewskimi oraz Julianem Żebrowskim; 15 grudnia wystosowano petycję do władz o wsparcie budowy. Budowę zakończono w 1910 roku. Adolf Zambrzycki ufundował również, stojącą do dziś plebanię murowaną.
W pierwszej połowie sierpnia 1920 roku, w trakcie wojny polsko-bolszewickiej, rejon Niecieczy i Kupientyna był miejscem intensywnych walk osłonowych prowadzonych przez jednostki Wojska Polskiego przeciwko nacierającej armii bolszewickiej. Na miejscowym cmentarzu parafialnym znajduje się zbiorowa mogiła żołnierzy 2. Pułku Ułanów Grochowskich, którzy polegli w starciach 6 sierpnia 1920 roku. Analiza przedwojennych opracowań wojskowych oraz oficjalnych list strat pozwoliła na prawdopodobną identyfikację spoczywających tam ułanów, korygując funkcjonujące w lokalnej tradycji błędne określenie jednostki jako „II Pułk Dragonów”.
Drewniany kościół spłonął z niewyjaśnionych dotąd przyczyn 19 maja 1950 roku. Obecnie stojący w Niecieczy, murowany kościół, zbudowano w latach 1950–1953, pod kierunkiem ks. Stanisława Sitniczuka (1907–2002), ówczesnego proboszcza (1943–1955), według projektu arch. Dominika Pawlikowskiego z Warszawy. Na placu przykościelnym znajduje się dzwonnica, zbudowana w 1985 roku, staraniem ks. Stanisława Falkowskiego. W latach pięćdziesiątych została zbudowana szkoła podstawowa, 3 maja 1997 nadano jej imię Armii Krajowej. W latach dziewięćdziesiątych staraniem mieszkańców zbudowano nowoczesną remizę strażacką.
Kościół i parafia W Niecieczy znajduje się rzymskokatolicki kościół parafialny parafii Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Niecieczy. Liczy ona sobie ponad 1300 wiernych. Należą do niej wsie: Nieciecz Włościańska, Nieciecz-Dwór, Bałki, Bujały-Gniewosze, Kupientyn-Kolonia, Niewiadoma, Wierzbice-Strupki i Wyrąb. Formalne przeniesienie Niewiadomej z parafii Sokołów do parafii w Niecieczy nastąpiło w 1619 roku. W 1858 parafia nieciecka wchodziła w skład dekanatu węgrowskiego. Proboszczem od 15 lipca 1982 do 12 sierpnia 2013 był ks. kan. Stanisław Falkowski.
Szkoła Szkoła Podstawowa im. Armii Krajowej
Sport Drużyna piłkarska „Nieciecz” występująca w Powiatowej I Lidze Piłkarskich Siódemek.
Ochotnicza Straż Pożarna Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej została założona w Niecieczy w 1921 roku. Inicjatorami jej powstania byli m.in. Eugeniusz Ambroziewicz (pierwszy prezes) oraz Michał Jarosz (pierwszy komendant). Po trzech latach posiadała już drewnianą remizę (1924), a po kolejnym roku ręczną sikawkę i beczkę na wozie konnym. Drewniany budynek służył do lat powojennych. W 1949 został wyremontowany i rozbudowany. Wkrótce jednostka otrzymała wóz konny. W latach 1955–1958 w czynie społecznym została wybudowana remiza murowana. Pierwszym samochodem OSP Nieciecz był Star 29. Pojawił on się w 1971 roku. W 1983 roku Nieciecz otrzymała Stara 244 GBA. W 1991 roku postanowiono wybudować nową remizę. Osiemdziesiąt procent kosztów ponieśli mieszkańcy. Jest to jeden z największych i najładniejszych obiektów tego typu w okolicy. Od 18 kwietnia 1997 jednostka należy do Krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego. 5 lipca 1998 poświęcono nową remizę OSP w Niecieczy. Prężnie działa. Jej drużyny odnoszą sukcesy w zawodach strażackich różnego szczebla. Posiada dwa wozy bojowe: zakupiony w 2000 roku ciężki wóz gaśniczy marki Jelcz i od 2009 roku ciężki wóz gaśniczy Mercedes Atego. W remizie znajduje się sala weselna, świetlica ze sprzętem RTV, stołami bilardowymi i tenisowymi oraz siłownia. Dawniej organizowano na niej popularne w całej okolicy dyskoteki.
Gospodarka Tartak „Nieciecz”
Zbiornik Niewiadoma Na terenie wsi Nieciecz Włościańska, Niewiadoma, Kupientyn-Kolonia i Kupientyn na rzece Cetynii znajduje się Zbiornik Niewiadoma.
Ludzie związani z miejscowością ks. Stanisław Falkowski (ur. 1938) ksiądz katolicki, proboszcz parafii Nieciecz Włościańska od 15 lipca 1982, działacz opozycji niepodległościowej w czasach PRL, odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski Lech Zakrzewski (ur. 1957) „bard Podlasia”, muzyk, poeta, kabareciarz, dziennikarz, społecznik, zamieszkały w Niecieczy Włościańskiej od 1986 roku
Zobacz też Nieciecz-Dwór Niewiadoma Zbiornik Niewiadoma
Przypisy Strona gminy, sołectwa
GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()
Anna Wierzbicka, Dzieje parafii rzymskokatolickiej w Niecieczy w latach 1905–1967, praca magisterska, Akademia Podlaska w Siedlcach, 2005. Tomasz Jaszczołt, Szlachta ziemi drohickiej w XV i początkach XVI w. Zagadnienia społeczne, gospodarcze i genealogiczne, Białystok 2009.
Adam Dobrzański, Zarys historji wojennej 2-go Pułku Ułanów Grochowskich imienia gen. Józefa Dwernickiego, Warszawa 1929. Lista strat Wojska Polskiego. Polegli i zmarli w wojnach 1918-1920, Wojskowe Biuro Historyczne, Warszawa 1934. Dokumentacja archiwalna Wojskowego Biura Historycznego: zespół akt 2. Pułku Ułanów Grochowskich (sygn. I.321.2.1) oraz wnioski o nadanie Krzyża Walecznych i Krzyża Niepodległości, stan na maj 2026.
Linki zewnętrzne
Historia parafii Nieciecz na stronie diecezji drohiczyńskiej Zarys dziejów parafii w Niecieczy na stronie www.zsokolowa.com Strona internetowa Ochotniczej Straży Pożarnej w Niecieczy Strona internetowa piłkarskiej drużyny Niecieczy
Kategoria:Nieciecz Włościańska