Lesznia

Lesznia (dawn. LeśnaBiałostocki Dziennik Wojewódzki. 1933, nr 11, poz. 49Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Suraż. Leży nad Narwią.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowstąpienia Pańskiego w Strabli.

Historia Lesznia jest miejscowością bojarsko-szlachecką. Okoliczna drobna szlachta wywodziła się ze środowiska wojskowego związanego z zamkiem w Surażu; bojarzy z Leszni pełnili obowiązek stróży dróg prowadzących do zamku i uczestniczyli w służbie wojennejJózef Maroszek, Pięć wieków ziemi juchnowieckiej, Białystok 2013, s. 71..

W popisie wojskowym z 1528 roku z Leszni zostali odnotowani Roman Senkowicz wraz z synami, Matejem i Szczepanem Romanowiczami, a także synowie Szczepana, Jan Szczepanowicz, Maciej Szczepanowicz i Stanisław SzczepanowiczAdam Boniecki, Herbarz polski, t. XIV, Warszawa 1911, s. 167, na podstawie Wyroków Trybunału Lubelskiego, księga 31, karta 492., późniejsi protoplaści rodu Leszczyńskich herbu Abdank z LeszniAdam Boniecki, Herbarz polski, t. XIV, Warszawa 1911, s. 167, na podstawie Wyroków Trybunału Lubelskiego, księga 31, karta 492.. Wśród wspomnianych, w tym samym źródle pojawiają Petr Pribyłkowicz, Stańko Bartoszewicz, Paweł Mikołaiewicz Kulesza, Bartosz Martowicz i jego brat Matey, prawdopodobnie spokrewnieni z poprzednimi.

W 1591 roku Lesznia należała do powiatu bielskiego, została wówczas odnotowana w regestrze poborowym wspólnie z Prokuratowszczyzną. W części obejmującej parafię suraską („Paraphia Sarazka”) zapisano, że „Leśnia” (Lesznia) wraz z „Prokurathowczyzną” (obecnie część wsi Dołki) stanowiły 10 włók szlacheckich.

W lustracji dóbr z 1602 roku, obejmującej Stęczewice (dziś Stacewicze), ponownie odnotowano Sebastiana Leszczyńskiego. Został wówczas jasno określony jako szlachcic, a także dziedzic Leszni oraz Ostasz. Posiadał pięć włók ziemi, położonych przy gruntach tej wsi. Dobra znajdowały się w posiadaniu Sebastiana i jego żony na prawie dożywocia, nadanym im przez króla Stefana Batorego dokumentem z 4 grudnia 1579 roku. Z pięciu włók uiszczał roczny czynsz w wysokości 7 złotych i 15 groszy. Zgodnie ze źródłami z 1582 roku, przejął wspomniany grunt po Bartłomieju Myszce. Zmarł najprawdopodobniej w 1604 roku.

W 1612 r. grunty położone w Leszni zostały włączone do uposażenia nowo powstającej parafii w Strabli. Dnia 10 lutego tego roku Adam Turowski, właściciel dóbr strabelskich, potwierdził wcześniejsze nadania na rzecz miejscowego kościoła i ponownie wyznaczył jego uposażenie, obejmujące trzy włóki ziemi położone „we wsi Leszny”, a także grunty w Doktorcach oraz na Hruszowie (dziś część Leszni) i Szuszmaku (dziś część wsi Doktorce). W 1616 r. Turowski wystawił właściwy akt fundacyjny parafii, natomiast w 1617 r. w Strabli wzniesiono drewniany kościół. lewo|mały|Krzyż przydrożny w Leszni ofiarowany „za duszę zmarłych Pawła i Marianny Leszczyńskich” W regestrze podatkowym z 1676 r. Lesznia została odnotowana w dwóch odrębnych jednostkach osadniczych. Jedna z nich miała charakter folwarku, zamieszkanego przez wójta, jego gospodynię oraz pastucha. Druga była wsią, w której wykazano 38 poddanych chłopów.

Lesznia była gniazdem gałęzi rodu Leszczyńskich herbu Abdank. Pierwszym szerzej opisanym genealogicznie członkiem tej linii jest Michał Leszczyński herbu Abdank, mąż Krystyny Zimnoch h. Ślepowron (1711–1761). Ich ślub zapisano pod datą 19 lutego 1730 w Surażu. Para pozostawiła po sobie pięcioro dzieci: córki Zofię (ur. 1736) i Teresę (ur. 1756) oraz synów: Franciszka (ur. 1740), Wojciecha (ur. 1743) i Mikołaja (ur. przed 1 grudnia 1750, zm. 1813). Michał Leszczyński został również odnotowany w oficjalnych zasobach Związku Szlachty Polskiej jako przedstawiciel polskiej szlachty herbu Abdank. Zmarł w 1758 roku w Leszni.

W 1941 hitlerowcy spacyfikowali wieś, zrabowali inwentarz żywy i martwy. Lesznia została prawie zupełnie spalona, 45 budynków mieszkalnych pozostało 13. W trakcie pacyfikacji zginęło 3 osoby, m.in. Wacław Borowski. Czterech mieszkańców wywieziono na roboty przymusowe do NiemiecJózef Fajkowski, Jan Religa, Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, s. 35..

Uwagi

Przypisy Strona gminy, liczba ludności w dn. 31.12.2016 [dostęp 2020-10-24]

GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Linki zewnętrzne

Kategoria:Suraż (gmina)