Kursko

Kursko – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz, nad jeziorem Kursko.

Nazwa Miejscowość ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej drugiej połowy XIII wieku. Wymieniona została po raz pierwszy w łacińskojęzycznym dokumencie z 1260 pod zlatynizowaną staropolską nazwą „Corsike”, 1276 „Kortce”, 1305 „Kursco”, 1384 (wg zachowanej kopii z 1650) „Kurtz”, 1400 „Scursko”, 1411 „Scorszko”, 1418 „Cursko”, 1421 „Kursko”, 1426 „Cursco”, 1459 „Curzssko”, 1482 „Curszko”, 1486 „Skursko”, 1510 „Cursko”, 1580 „Kursko”, 1789 „Kursko”.

Według językoznawców nazwa pochodzi od staropolskiego apelatywu „kur” oznaczającego „koguta’’ z dodatkiem sufiksu „-sko”. Pod koniec XV wieku wystąpiła przejściowa postać „Scorsco” z absorpcją przyimka „z”. Od nazwy miejscowej wsi Kursko, pochodzi również odmiejscowe nazwisko Skurskich oraz Kurskich szlachty polskiej, która od średniowiecza była dawnymi właścicielami miejscowości.

Po rozbiorach Polski Prusacy używali zgermanizowanej nazwy w języku niemieckim, którą utworzono od nazwy polskiej. Pod koniec XVIII wieku i w XIX wieku notowano także polską nazwę: w 1789 „Kursko”, w 1877 polską „Kursk” oraz niemiecką „Kurzig”, 1883 „Kursko” oraz „Kurzig”.

Historia Średniowieczny dokument z 1276 wymienia dziedzica Kurska Wrocława syna Bogusza pełniącego funkcję plebana międzyrzeckiego, który nadał klasztorowi cystersów w Paradyżu folwark w Wyszanowie stanowiący część jego dziedzictwa po ojcu. W 1278 książę wielkopolski Przemysł I potwierdził to nadanie. Dokument sygnowany jest pieczęcią Wrocława z napisem: „S. Wrozlai he(re)dis de Kortce”. Wieś początkowo była własnością szlachecką należącą do polskiej szlachty.

Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. W XV wieku miejscowość była siedzibą własnej parafii w dekanacie międzyrzeckim i leżała w powiecie poznańskim Korony Królestwa Polskiego. W 1471 odnotowano we wsi młyn, a w 1482 młyn obracany kołem wodnym, a także barcie miodne. Młyn wielokrotnie wymieniany był także w XVI wieku. W 1563 opisano go jako korzecznik o jednym kole.

Miejscowość wspominały historyczne dokumenty prawne, własnościowe i podatkowe. W 1400 dokumenty procesowe odnotowują Mikołaja Skurskiego z Kurska, który toczy proces z Bartoszem kramarzem poznańskim o trzy grzywny bez wiardunku. W 1411 Mikołaj i Dziersław z Kurska występują w sporze z Agnieszką żoną wójta z Kamionny o zabicie jej męża. W 1418 jako dziedzic wsi odnotowana została Barbara żona Sasina. W 1580 zawarta została umowa między lokalną szlachtą o wyznaczenie granic między posiadłościami. Jan Herstopski zwany „Popkiem” dziedzic w Pieskach oraz dziedzice w Kursku: Jerzy Kurski zwany „Luka”, Kasper Sczaniecki alias „Kurski” i Melchior Jarosław zwany „Polak” zawarli ugodę dotyczącą odnowienia granic oraz usypania wyznaczających je kopców między Pieskami, a Kurskiem.

Do rozbiorów Polski miejscowość należała do lokalnej polskiej szlachty i leżała w powiecie poznańskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W 1580 była wsią szlachecką położoną w powiecie poznańskim województwa poznańskiegoAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 15..

Po rozbiorach wieś znalazła się w zaborze pruskim.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Kursko. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kursko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

We wsi funkcjonował przystanek kolejowy Kursko.

Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół ewangelicki z 1803 roku (nie istnieje, zniszczony po II wojnie światowej); pałac z XIX wieku; obiekty Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego z lat 1934–1945: schrony bojowe Pz.W. nr: 743, 746, 748, 750, 754, 757, 761; stanowisko dla karabinu maszynowego i garaż dla działka przeciwpancernego – 755; most obrotowy – 724.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne Kursko w „Słowniku historyczno-geograficznym województwa poznańskiego w średniowieczu”

Kategoria:Wsie szlacheckie I Rzeczypospolitej (województwo poznańskie) Kategoria:Wsie starostwa międzyrzeckiego