Czarny kot (umaszczenie)

Czarny kot – kot domowy o jednolicie czarnym umaszczeniu. Może należeć do określonej rasy lub być . U większości czarnych kotów występują złote tęczówki, co wiąże się z dużą zawartością melaniny. Czarne koty są obecne w mitologii, legendach i przesądach. W często łączone są z czarownicami oraz ze szczęściem lub pechem.

Cat Fanciers’ Association (CFA) uznaje 22 rasy kotów, w których standardzie występuje jednolicie czarne umaszczenie. Rasa bombajska występuje wyłącznie w kolorze czarnym.

Umaszczenie mały|Czarny kot z widocznym efektem rdzawienia sierści pod wpływem promieniowania słonecznego Koty o futrze jednolitej barwy określa się w terminologii felinologicznej jako solid lub self. Jednolicie czarne umaszczenie może mieć odcień głębokiej czerni, szaroczarny lub brązowoczarny. U większości kotów o jednolitym umaszczeniu występuje recesywny gen odpowiedzialny za zahamowanie ekspresji wzoru pręgowania (tabby). Zdarza się jednak, że wzór nie zostaje całkowicie zamaskowany i przy określonym oświetleniu widoczne są słabo zaznaczone pręgi. Kot o czarnych włosach z jaśniejszymi, srebrzystymi nasadami określany jest jako black smoke („czarny dymny”).

Pod wpływem promieniowania słonecznego czarne futro może ulegać tzw. rdzewieniu (rusting), przybierając jaśniejszy, brunatnoczerwony odcień. Eumelanina, barwnik odpowiedzialny za czarną barwę futra, jest stosunkowo podatna na degradację, dlatego efekt ten może być szczególnie widoczny u kotów często przebywających na słońcu. Rzadziej przyczyną rdzewienia może być niedobór tyrozyny – aminokwasu niezbędnego do syntezy eumelaniny.

Oprócz kota bombajskiego CFA dopuszcza jednolicie czarne umaszczenie jako odmianę barwną w 21 innych rasach. Standardowy opis czarnego umaszczenia dla większości tych ras brzmi: „intensywnie czarny, o barwie jednolitej od nasady aż po końce włosów, bez rdzawego odcienia na końcach. Skóra nosa: czarna. Poduszki łap: czarne lub brązowe”.

Wyjątki stanowią:

Kot orientalny – hebanowy: intensywnie czarny, bez rdzawego odcienia na końcach włosów i bez dymnego podszycia. Skóra nosa: czarna. Poduszki łap: czarne lub brązowe. Sfinks – czarny: jednolity czarny kolor od nosa po koniec ogona. Skóra nosa: czarna. Poduszki łap: czarne lub brązowe. – czarny kolor nie jest wymieniony w standardzie wprost, jednak dopuszcza on „dowolny kolor, z białym lub bez białego”, w związku z czym całkowicie czarne umaszczenie ragamuffina jest zgodne ze standardem rasy.

Wierzenia i przesądy Wielka Brytania i Irlandia Znaczenie przypisywane czarnym kotom różni się w zależności od kultury. W oraz w Anglii czarne koty mają pozytywne konotacje, a przejście czarnego kota przez drogę jest uznawane za zwiastun szczęścia. W 2014 organizacja (RSPCA) stwierdziła, że w czarne koty symbolizują szczęście. Według szkockich wierzeń pojawienie się czarnego kota w nowym domu oznacza dobrobyt. W czarnemu kotu przypisuje się natomiast zdolność zapewniania dobrego zdrowia rodzinie, z którą mieszka: Tekst w języku walijskim

Cath ddu, mi glywais dd'wedyd, A fedr swyno hefyd, A chadw'r teulu lle mae'n byw O afael pob rhyw glefyd. Tłumaczenie na język angielski

A black cat, I've heard it said, Can also charm, And keep the family where it lives From the grip of every kind of sickness.W tradycji gaelickiej występowały opowieści o dzikich, a niekiedy także złowrogich czarnych kotach. W Cat sìth jest istotą z kręgu baśniowego, która przybiera postać czarnego kota z białą plamą na piersi.

Symbol pecha i szczęścia mały|Casting czarnych kotów do filmu w reżyserii Rogera Cormana (Los Angeles, 1961) Czarne koty są często kojarzone z Halloween i czarami. W Europie przez długi czas uważano je za zwiastuny pecha. Ich związek z czarami bywa wiązany z dokumentem , w którym papież Grzegorz IX opisuje demoniczny rytuał z udziałem czarnego kota. Według zawartych w nim opisów diabeł miał przybierać postać czarnego koguta lub stworzenia przypominającego kota.

Czarne koty były również cenione przez marynarzy poszukujących , ponieważ wierzono, że przynoszą szczęście.

W folklorze wyspy Chiloé w południowym Chile czarny kot stanowi jeden z elementów związanych z .

W Japonii czarne koty są uznawane za przynoszące szczęście i wiązane z maneki-neko. W kulturze szkockiej kojarzy się je z dobrobytem i boginią Brigid. Na Łotwie czarne koty obecne w gospodarstwach mają zwiastować dobrobyt i dobre plony. We Włoszech oznaczają nadchodzące szczęście. W Niemczech za dobry omen uważa się przejście czarnego kota przez drogę z lewej strony na prawą.

W Tajlandii czarne koty uważane są za pomyślne i mają przynosić właścicielom dobrobyt. Według , pochodzącego z okresu traktatu poświęconego kotom, istnieje dziewięć ras czarnych kotów.

Czarny kot w polskim folklorze W polskiej tradycji ludowej przesąd dotyczący czarnego kota ukształtował się na przełomie średniowiecza i nowożytności, stając się trwałym elementem słowiańsko-chrześcijańskiego synkretyzmu. Dawne, przedchrześcijańskie wierzenia w duchy opiekuńcze domostwa oraz ludowa demonologia nałożyły się w tym okresie na napływające z Zachodu instrukcje inkwizycyjne i procesy o czary.

Przebiegnięcie drogi przez czarnego kota ze strony lewej na prawą uznawano za zły zwiastun. Wynikało to z tradycyjnej symboliki przestrzeni: strona lewa kojarzona była z fałszem, nieczystymi intencjami oraz sferą zarezerwowaną dla diabła i demonów, natomiast prawa oznaczała prawość i boskie błogosławieństwo. Wierzono, że zwierzę przecinające ścieżkę człowieka w ten sposób tworzy magiczną barierę, niosąc ze sobą negatywną energię i blokując pomyślność zamierzonych działań.

Czarny kot bywał w społecznościach wiejskich zwiastunem nieszczęść o konkretnym wymiarze materialnym i zdrowotnym, takich jak nagła choroba w rodzinie, pożar gospodarstwa, padnięcie inwentarza czy nieurodzaj na polu.

Wśród polskich rzemieślników funkcjonowało przekonanie, że przebiegnięcie drogi przez czarnego kota w drodze na jarmark – na przykład garncarzowi – oznaczało niemal pewną porażkę wyprawy. Aby odczynić urok, rzemieślnik mógł zdecydować się na rozbicie jednego ze swych wyrobów, co stanowiło formę ofiary odwracającej niekorzystny znak.

Polska tradycja wypracowała również szerszy zestaw rytuałów ochronnych, mających zneutralizować działanie nieczystych sił. Zaliczało się do nich trzykrotne splunięcie przez lewe ramię – co miało oślepić stojącego tam diabła – odczekanie, aż felerna ścieżka zostanie przełamana przez innego przechodnia, całkowita zmiana trasy lub wykonanie znaku krzyża.

Anarchosyndykalizm mały|Logo OZZ „Inicjatywa Pracownicza” z charakterystycznym syndykalistycznym symbolem – najeżonym czarnym kotem. Od lat 80. XIX wieku kolor czarny jest kojarzony z anarchizmem. Czarny kot przedstawiony w pozycji czujnej i bojowej został później przyjęty jako jeden z symboli anarchistycznych.

Czarny kot, określany niekiedy jako sab cat lub sabo-tabby – gry słów łączącej sabotage (sabotaż) i tabby (kot pręgowany). Jest szczególnie związany z anarchosyndykalizmem – nurtem anarchizmu koncentrującym się na organizowaniu pracowników, w tym na stosowaniu dzikich strajków i taktyki bezpośredniego działania.

Ralph Chaplin, któremu powszechnie przypisuje się stworzenie czarnego kota jako symbolu Robotników Przemysłowych Świata (IWW), wyjaśniał, że jego „Sab Cat” miał symbolizować spowolnienie pracy jako formę strajku prowadzonego w miejscu pracy. Z czasem symbol został przejęty przez inne środowiska związkowe, syndykalistyczne i anarchistyczne, a jego popularnym wariantem stał się przedstawiony w profilu, najeżony czarny kot zamknięty w okręgu. Z jego symboliką wiązane jest także angielskie określenie wildcat, oznaczające zarówno dzikiego kota, jak i „dziki strajk” (wildcat strike).

Podczas procesu przywódców IWW w 1918 Chaplin zeznał, że czarny kot był powszechnie używany przez robotników jako symbol idei sabotażu. Według jego wyjaśnień miał on służyć do zastraszania pracodawcy poprzez samo użycie słowa „sabotaż” lub umieszczenie gdzieś czarnego kota. Odwoływano się przy tym do przesądu, zgodnie z którym zobaczenie czarnego kota przechodzącego drogę mogło zwiastować pecha.

Program Space Shuttle Po zmianie systemu nazewnictwa misji programu Space Shuttle, mającej na celu uniknięcie oznaczenia Space Transportation System (STS)-13, pojawiły się opinie, że przyczyną były przesądy oraz skojarzenie z misją Apollo 13.

Załoga misji, która pierwotnie miała otrzymać oznaczenie STS-13, a ostatecznie została oznaczona jako STS-41C, przygotowała humorystyczną naszywkę misji przedstawiającą czarnego kota oraz liczbę 13. Misja zakończyła się sukcesem, a jej lądowanie odbyło się w piątek 13.

Znane czarne koty mały|Czarny kot Gladstone, znany jako Chief Mouser w HM Treasury (2017) Government of the United Kingdom przyjęło kilka kotów z , które pełnią funkcję myszołapa. Gladstone jest znany jako Chief Mouser w HM Treasury. , znana również jako Willie, była kotką należącą do George'a W. Busha i Laury Bush. Mieszkała wraz z nimi w Białym Domu.

towarzyszył Matthew Flinders podczas sporządzania map wybrzeża Australii w latach 1801–1803. Obecnie przedstawienia Trima znajdują się wraz z pomnikami Flindersa w kilku miejscach Australii i Anglii.

(żyjący około 1769) był kotem należącym do Samuela Johnsona. Większość informacji na jego temat pochodzi z biografii Johnsona autorstwa Jamesa Boswella. Pomnik Hodge'a znajduje się przed w Londynie.

, określany jako „bioniczny” kot, stracił tylne łapy, gdy podczas snu na polu został potrącony przez kombajn. Został przetransportowany do Wielkiej Brytanii, gdzie w 2010 roku podczas operacji otrzymał protezy kończyn.

Adopcje czarnych kotów i Dzień Czarnego Kota Istnieje rozpowszechniony mit, że czarne koty są najmniej chętnie adoptowanymi kotami ze schronisk. Kwestia ta pozostaje przedmiotem dyskusji, a wyniki badań są niejednoznaczne.

Niektóre schroniska w Stanach Zjednoczonych w okresie Halloween wstrzymują lub ograniczają adopcje czarnych kotów, obawiając się, że zwierzęta mogą zostać skrzywdzone albo wykorzystane jako „żywe dekoracje”, a następnie porzucone. Nie udokumentowano jednak w działalności organizacji zajmujących się ochroną zwierząt związku między adopcją czarnych kotów a ich późniejszym zabijaniem lub okaleczaniem. W przypadkach zgłaszanych zabójstw dowody kryminalistyczne wskazywały jako prawdopodobną przyczynę działanie naturalnych drapieżników, takich jak kojoty, orły i inne . Ograniczanie lub wstrzymywanie adopcji w okresie Halloween może ponadto zwiększać ryzyko śmierci kotów wszystkich umaszczeń w schroniskach z powodu ich przepełnienia.

27 października organizacja ustanowiła w Wielkiej Brytanii „Dzień Czarnego Kota” (Black Cat Day). Jego celem jest promowanie czarnych kotów oraz zachęcanie do adopcji zwierząt tego umaszczenia. Według danych Cats Protection znalezienie nowego domu dla czarnych kotów jest trudniejsze niż w przypadku kotów o innych umaszczeniach.

W 2014 poinformowała, że 70% porzuconych kotów znajdujących się pod jej opieką było czarnych. Organizacja wskazała, że mimo pozytywnego znaczenia czarnych kotów w brytyjskim folklorze jedną z przyczyn ich wysokiego odsetka wśród podopiecznych może być fakt, że czarne koty zazwyczaj gorzej prezentują się na fotografiach.

W Stanach Zjednoczonych 17 sierpnia obchodzony jest „Dzień Uznania dla Czarnego Kota” (Black Cat Appreciation Day). Został ustanowiony przez Wayne'a H. Morrisa na cześć jego zmarłej siostry June, która posiadała czarnego kota o imieniu Sinbad. Data święta została wybrana dla upamiętnienia jej śmierci.

W 2014 w Toronto, największym mieście Kanady, zorganizowano w czarny piątek akcję, podczas której można było adoptować czarnego kota bez uiszczenia standardowej opłaty adopcyjnej wynoszącej 75 dolarów. Celem było zwiększenie liczby adopcji czarnych kotów.