Miho Gjini (ur. 20 marca 1938 w Piqeras) – albański krytyk i badacz teatru, reżyser teatralny, publicysta i pisarz. Jego dorobek obejmuje krytykę teatralną, studia i monografie dotyczące albańskiego teatru oraz prozę. W okresie komunistycznym został poddany represjom, a w 1979 skazany na siedem lat pozbawienia wolności. Został uhonorowany przez prezydenta Albanii tytułem „Mjeshtër i Madh”.
Życiorys Urodził się 20 marca 1938 w Piqeras. W encyklopedii teatru Routledge z 1994 podano odmiennie rok 1942. W latach 50. kształcił się w Politechnikum „7 Nëntori” w Tiranie, przygotowując się do pracy z aparaturą medyczną, a następnie pracował jako technik rentgenowski w szpitalu cywilnym w Gjirokastrze. W 1963 ukończył Wyższą Szkołę Aktorską „Aleksandër Moisiu”, specjalizując się w reżyserii i krytyce teatralnej. Następnie został dyrektorem i reżyserem zawodowego teatru „Skampa” w Elbasanie, gdzie przygotował m.in. przedstawienia Justina i Kutia prej argjendi. Po trzech latach pracy w Elbasanie objął stanowisko generalnego inspektora teatrów i estrad. Równocześnie przez 12 lat prowadził zajęcia jako wykładowca zewnętrzny w Instytucie Sztuk. Po odsunięciu od działalności teatralnej pracował jako nauczyciel, a następnie został skierowany do Memaliaj, gdzie wykonywał przymusową pracę w kopalni. Po trzech latach pracy w kopalni 28 grudnia 1978 został aresztowany. 10 kwietnia 1979 sąd w Tepelenie skazał go na siedem lat więzienia za „agitację i propagandę” oraz „nadużycie stanowiska służbowego”. Karę odbywał m.in. w Tepelenie, Ballshu i Spaçu. W 1982 został zwolniony na mocy amnestii, po czym do końca okresu komunistycznego utrzymywał się z pracy fizycznej. Po upadku systemu komunistycznego wyemigrował do Grecji.
Działalność krytyczna i twórczość W 1967 wydał Trokitje në dyert e teatrit, a w 1975 Teatri dhe koha: studime dhe artikuj kritikë. Jego dorobek krytyczny obejmował studia, artykuły i monografie dotyczące teatru albańskiego oraz jego twórców. W 2009 na łamach czasopisma Studime për artin opublikował artykuł Një studim shterrues për teatrin dhe kinematografinë shqiptare, dotyczący encyklopedii teatru i kinematografii albańskiej Josifa Papagjoniego. Od połowy lat 90. publikował także prozę dotyczącą doświadczeń albańskich migrantów w Grecji, m.in. zbiór opowiadań Vdekja e mjellmës z 1995 i nowelę Vila e vetmuar z 2002. Książki Dëbimi – Udha për në ferr (2003), Arratisja e kujtesës (2004) i Vdekja e artistit (2005) tworzą trylogię poświęconą doświadczeniom represji, więzienia i społecznego wykluczenia. Powieść Letra nga Spanja, również dotyczącą doświadczeń albańskiej emigracji, przełożono i wydano w języku greckim. Za działalność literacką i artystyczną Gjini został uhonorowany tytułem „Mjeshtër i Madh”. W 2025 w Elbasanie zaprezentował książkę Brezi i tretë i aktrimit, poświęconą młodemu pokoleniu albańskich aktorów sceny i ekranu.
Do wybranych publikacji Gjiniego należą: Trokitje në dyert e teatrit (1967) Teatri dhe koha: studime dhe artikuj kritikë (1975) Vdekja e mjellmës (1995) Vila e vetmuar (2002) Dëbimi – Udha për në ferr (2003) Arratisja e kujtesës (2004) Vdekja e artistit (2005) Brezi i tretë i aktrimit (2025)
Przypisy
Kategoria:Albańscy pisarze Kategoria:Albańscy reżyserzy teatralni Kategoria:Albańscy krytycy Kategoria:Albańscy publicyści Kategoria:Albańscy dyrektorzy teatrów Kategoria:Albańskie ofiary prześladowań komunistycznych 1944–1991 Kategoria:Urodzeni w 1938