Chorągiew pancerna koronna Jana Tuczyńskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu II wojny północnej i wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667).

Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.

W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 86 chorągwi kozackich (pancernych) – w sumie 8039 koni. Jedną z nich była chorągiew starosty nowomiejskiego Jana Dembińskiego licząca 115 koni.

Nowy atak Karola Gustawa na Danię zaktualizował plan wysłania tam pomocy polskiej. Wyprawa doszła do skutku we wrześniu 1658, a w skład współdziałającej z oddziałami cesarskimi i brandenburskimi grupy wojsk polskich Stefana Czarnieckiego weszły trzy pułki jazdy. W składzie pułku królewskiego znalazła sie chorągiew pancerna koronna starosty nowomiejskiego Jana Dembińskiego. Liczyła wtedy 103 konie.

Z dniem 1 stycznia 1659 od starosty nowonmiejskiego Jana Dembińskiego szefostwo chorągwi przyjął Jan Tuczyński.

Wiosną 1660 pokój oliwski zakończył wojnę ze Szwecją. Król Jan Kazimierz jeszcze w tym samym roku postanowił zakończyć wojnę polsko-rosyjską. Uderzenie głównych sił głównych miały osłaniać dwie dywizje litewskie wzmocnione dywizją koronną Stefana Czarnieckiego. W skład tej ostatniej wchodziła chorągiew pancerna Jana Tuczyńskiego. W czerwcu 1660 chorągiew liczyła 116 koni.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Tuczyńscy de Wedel herbu własnego