Chorągiew pancerna koronna Wacława Leszczyńskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 i II wojny północnej).

Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.

W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.

Klęski wojsk koronnych w bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem wywarły przygnębiające wrażenie na szlachcie. Sejmiki wojewódzkie zwołane w 1648 przez Prymasa podjęły uchwały w sprawie nowych zaciągów i odbudowy armii koronnej. Na tej podstawie została utworzona chorągiew kozacka Mikołaja Ostroroga. W trzecim kwartale 1649 liczyła 150 koni.

W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 86 chorągwi kozackich (pancernych) – w sumie 8039 koni. Jedną z nich była chorągiew starosty drohobyckiego Mikołaja Ostroroga licząca 144 konie.

Z dniem 1 października 1656 od starosty drohobyckiego Mikołaja Ostroroga szefostwo chorągwi przejął krajczy koronny Wacław Leszczyński.

Nowy atak Karola Gustawa na Danię zaktualizował plan wysłania tam pomocy polskiej. Wyprawa doszła do skutku we wrześniu 1658, a w skład współdziałającej z oddziałami cesarskimi i brandenburskimi grupy wojsk polskich Stefana Czarnieckiego weszły trzy pułki jazdy. W składzie pułku królewskiego znalazła sie chorągiew pancerna koronna krajczego koronnego Wacława Leszczyńskiego pod Władysławem Skoraszewskim. Liczyła wtedy 131 koni.

Wiosną 1660 pokój oliwski zakończył wojnę ze Szwecją. Król Jan Kazimierz jeszcze w tym samym roku postanowił zakończyć wojnę polsko-rosyjską. Uderzenie głównych sił głównych miały osłaniać dwie dywizje litewskie wzmocnione dywizją koronną Stefana Czarnieckiego. W skład tej ostatniej wchodziła chorągiew pancerna krajczego koronnego Wacława Leszczyńskiego. Porucznikiem w chorągwi był Władysław Skoraszewski, a chorążym Michał Rzewuski. W czerwcu 1660 liczyła 125 koni, a w październiku 130 koni.

Po Wacławie Leszczyńskim szefostwo chorągwi przyjął skarbnik lwowski S. Rzewuski.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Jazda koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Oddziały wojskowe Leszczyńskich herbu Wieniawa Kategoria:Rzewuscy herbu Krzywda Kategoria:Ostrorogowie herbu Nałęcz