Honda US90 – trzykołowy pojazd terenowy (ang. All Terrain Cycle, ATC) produkowany przez japońską firmę Honda w latach 1970–1973 i sprzedawany głównie na rynku amerykańskim. Był pierwszym seryjnym trójkołowym pojazdem terenowym Hondy i jednym z protoplastów współczesnych quadów. Od roku modelowego 1974 ulepszona wersja tego pojazdu była oferowana pod nazwą Honda ATC90.
Historia Prace rozwojowe nad niewielkim pojazdem terenowym rozpoczęto w Hondzie około 1967 roku, w odpowiedzi na zapotrzebowanie amerykańskich dealerów na produkt umożliwiający sprzedaż także w zimowym „martwym sezonie” na rynku motocykli. Zespół konstrukcyjny, kierowany przez Osamu Takeuchiego, eksperymentował z różnymi układami jezdnymi, ostatecznie wybierając trzykołowy pojazd z dużymi, niskociśnieniowymi oponami balonowymi.
Model wprowadzono na rynek w roku modelowym 1970 pod nazwą US90 – nazwa nawiązywała do pierwszego rynku zbytu, Stanów Zjednoczonych. Sugerowana cena detaliczna wyniosła $595. Pojazd wykorzystywał jednostkę napędową wywodzącą się z modelu Honda Trail 90 (CT90): jednocylindrowy, czterosuwowy silnik o pojemności 89,5 cm³, współpracujący z czterobiegową przekładnią z dwuzakresową redukcją i półautomatycznym sprzęgłem. Rozrusznik elektryczny zastąpiono ręcznym rozrusznikiem linkowym.
W 1973 roku Honda uzyskała ochronę prawną oznaczenia All Terrain Cycle (ATC), w związku z czym od rocznika 1974 ten sam podstawowy model oferowano jako ATC90. US90/ATC90 był następnie rozwijany i modyfikowany do końca lat 70., a jego następcą w gamie został model Honda ATC110.
Konstrukcja Honda US90 wykorzystuje ramę ze stali tłoczonej z nieresorowanym widelcem przednim oraz sztywną tylną osią, bez klasycznego zawieszenia z amortyzatorami. Taki układ oznacza, że amortyzowanie nierówności powierzono przede wszystkim dużym, niskociśnieniowym oponom balonowym.
W przeciwieństwie do późniejszych pojazdów ATV z tworzywowym poszyciem, US90/ATC90 wyposażano w stalowy zbiornik paliwa i przedni błotnik, natomiast tył – obejmujący siedzisko i tylny błotnik – wykonywano z laminatu (włókna szklanego), stosunkowo podatnego na pęknięcia. Pojazd oferowano w jaskrawych kolorach, m.in. żółtym, czerwonym, niebieskim i zielonym.
Pierwotna konstrukcja US90 była pomyślana jako łatwa do rozłożenia na części w celu transportu. Zastosowano m.in. składaną kierownicę, dzielone półosie tylne oraz jednoczęściowe zespoły koło–opona, co pozwalało w dużym stopniu rozebrać pojazd i zmieścić go w bagażniku samochodu osobowego. Rozwiązanie to w praktyce okazało się jednak kłopotliwe w użytkowaniu i w późniejszym ATC90 z niego zrezygnowano.
US90 napędzany jest czterosuwowym, jednocylindrowym silnikiem benzynowym chłodzonym powietrzem, o pojemności 89,5 cm³, ze średnicą cylindra 50,0 mm i skokiem tłoka 45,6 mm. Stopień sprężania wynosi 7,5 : 1. Gaźnik Keihin o średnicy 16 mm odpowiada za zasilanie paliwem.
Cechą wyróżniającą US90 są duże opony balonowe montowane w jednoczęściowych zespołach koło–opona, bez typowej stalowej felgi. Z przodu i z tyłu stosowano ogumienie w rozmiarze 22 × 11 × 3,5 cala. Wysoka objętość i bardzo niskie ciśnienie (około 0,14 bara / 2 psi) zapewniały dużą powierzchnię styku z podłożem i częściowo zastępowały klasyczne zawieszenie.
Odbiór, odniesienia w kulturze
US90 oraz jego późniejsza odmiana ATC90 miały w założeniu pełnić rolę lekkich pojazdów rekreacyjnych do jazdy po piasku, śniegu i w lekkim terenie. Trójkołowe Hondy z silnikiem 90 cm³ po kilku latach stały się istotną częścią sprzedaży jednostkowej w wielu salonach – w niektórych przypadkach ponad 30% sprzedawanych pojazdów motorowych stanowiły właśnie te małe trójkołowce. Największą popularność zdobyły na obszarach pustynnych i wiejskich; w środowisku miejskim ich sprzedaż była wyraźnie niższa.
Źródła podkreślają, że Honda uzyskała szereg patentów związanych z konstrukcją US90/ATC90, w tym w zakresie ogumienia i rozwiązań ramy. Dzięki temu konkurencyjni producenci mieli utrudnione zadanie przy wprowadzaniu podobnych pojazdów bez wykupienia praw licencyjnych.
Magazyn „Motorcyclist” opisuje debiut US90 i jego późniejsze wersje jako początek wielomiliardowego rynku pojazdów ATV – od prostych maszyn rekreacyjnych aż po dzisiejsze, znacznie większe i droższe quady użytkowe i sportowe.
Pojazd wystąpił w filmie Diamenty są wieczne z serii o Jamesie Bondzie.
Przypisy
Kategoria:Pojazdy trójkołowe Kategoria:Honda