Linia kolejowa nr 5

Linia kolejowa nr 5 (zwana również CMK-Północ, CMK Północ) – niezrealizowana i planowana linia kolejowa w Polsce, mająca być przedłużeniem Centralnej Magistrali Kolejowej w kierunku północnym.

Historia W lutym 1970 roku minister komunikacji został zobowiązany do przedłożenia Komisji Planowania przy Radzie Ministrów opracowania koncepcji sprawnego połączenia Śląska z centralnym i północno-wschodnim rejonem Polski. Wybrano wariant budowy nowej linii kolejowej o charakterze magistrali, przebiegającej od Zawiercia przez Grodzisk Mazowiecki – Korytów – Płock do portów Wybrzeża. Założono, że realizacja nastąpi w czterech etapach:

Zawiercie – Idzikowice (Radzice), długości 143 km, do realizacji w latach 1971–1974 Idzikowice – Grodzisk Mazowiecki (Warszawa), długości 80 km, do realizacji w latach 1974–1977 Korytów – Wyszogród – Płock, długości 90 km, do realizacji w latach 1977–1980 Płock – porty Wybrzeża Gdańskiego, długości około 250 km, do realizacji po 1980 roku

Zrealizowano dwa pierwsza etapy i stanowią one dzisiaj linię kolejową nr 4. Natomiast trzeci i czwarty dostały numer 5 i pozostały niezrealizowane.

Do połowy lat 80. wykonano roboty ziemne od Korytowa do Teresina, powstały wówczas istniejące do dzisiaj przyczółki pod wiadukt nad linią nr 1 w Starych Budach obok Jaktorowa, a także nasypy i przepusty między Korytowem a autostradą A2.

Budowa linii nr 5 jest planowana ponownie w ramach projektu CPK jako część ciągu nr 1 (CPK – Kołobrzeg / Koszalin / Słupsk / Gdańsk). Ma ona biec w relacji: CPK – Płock – Grudziądz (– Gdańsk).

29 maja 2019 roku linię nr 5 wpisano do wykazu linii kolejowych w Polsce, które ze względów gospodarczych, społecznych, obronnych lub ekologicznych mają znaczenie państwowe. Jej przebieg w wykazie to: Korytów – Centralny Port Komunikacyjny – Płock – GrudziądzRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu linii kolejowych o znaczeniu państwowym ()..

Przebieg Plany z lat 70. oraz porównanie z ich współczesnymi odpowiednikami Linia miała brać początek na stacji Korytów, położonej na linii nr 4. Dalej miała iść prosto nad linią nr 1.

Nieopodal Baranowa linia miała przeciąć budowaną specjalnie na olimpiadę w Moskwie w 1980 roku drogę tzw. Olimpijkę, która miała połączyć Berlin z Moskwą przez Warszawę. Wybudowano tu filary, które zostały zburzone w czasie budowy w 2010 roku odcinka autostrady A2. W ramach budowy A2 w miejscu przecięcia linii z autostradą powstał wiadukt w ciągu autostrady.

Dalej linia nr 5 miała w Teresinie krzyżować się z linią kolejową nr 3, planowano w tym rejonie budowę dwóch łącznic umożliwiających pociągom zjazd z CMK w kierunku: zachodnim (Regów – Szymanów) oraz wschodnim (Regów – Błonie). Współczesne trasowanie, związane z planami budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego w Baranowie oraz nową linią kolejową nr 85 z Ożarowa Mazowieckiego i Warszawy Gołąbek do Poznania przez Łódź, zakłada budowę czterech łącznic z przecięciem się CMK Północ z linią nr 3 w rejonie Piasecznicy oraz zakończenie linii kolejowej nr 88, biegnącej obok niej.

Następnie linia miała omijać Kampinoski Park Narodowy przez Wyszogród, gdzie zakładano również budowę mostu przez Wisłę. Rozważano budowę dwupoziomowego mostu kolejowo-drogowego. Za Wyszogrodem planowano odgałęzić od linii łącznicę do Nasielska (na linii nr 9), natomiast współcześnie temat budowy tego odgałęzienia został porzucony, mimo że główny przebieg linii kolejowej nadal zakłada przebieg przez Wyszogród.

Dalej linia miała iść wzdłuż Wisły do Płocka, potem prawdopodobnie równolegle do istniejącej linii kolejowej nr 33 (Kutno – Brodnica), przez Sierpc i Brodnicę. Współczesny przebieg, zaproponowany dla Centralnego Portu Komunikacyjnego przez firmę, wyłonioną w przetargu, zakłada trasowanie przez zachodnią stronę Lipna (z łącznicą tylko w kierunku Torunia), Oleszno (z dodaniem nowego połączenia Oleszno – Inowrocław (do linii kolejowej nr 18) i łącznicy między CMK Północ a nowym połączeniem kolejowym) i Płock Trzepowo z dwoma łącznicami oraz włączeniem również stacji Płock nową linią od strony południowej.https://openrailwaymap.org/

Następną stacją miało być Jabłonowo Pomorskie, prawdopodobnie w pobliżu tego miasta planowano wybudować rozgałęzienie szlaku w kierunku Olsztyna. Współcześnie projektowane trasowania CMK Północ zakładają jednak przebieg linii przez Ryńsk z budową łącznic do linii kolejowej nr 353 i modernizację stacji Wąbrzeźno.

Dalej linia przecinać miała linię kolejową nr 218 (Kwidzyn – Prabuty), po czym prawdopodobnie linia miała iść aż do Malborka lub do miejsca przed Malborkiem, gdzie linia łączyłaby się z inną linią kolejową, na przykład z linią nr 207 (Toruń Wschodni – Malbork) lub z linią nr 9. W kilku wariantach nowych trasowań Kwidzyn miałby zostać włączony do nowej linii z możliwością kursowania pociągów w kierunku zarówno północnym i południowym. Obecnie spółka CPK planuje połączyć linią kolejową nr 242 Magistralę Węglową i CMK Północ z Warlubia przez Grudziądz, krzyżując się tam z linią nr 207, zaś nowa linia we wszystkich planowanych trasowaniach pomija Malbork od strony zachodniej lub przebiega w rejonie Sztumu. Wszystkie z trasowań w tym rejonie posiadają łącznice do Gdańska, natomiast tylko jedno (W30) zakłada budowę łącznicy w kierunku Elbląga od strony południowej, przecinając ponadto linię kolejową nr 256 bez mostu, co jest zastanawiające ze względu na to, że mówi się o rewitalizacji tej linii w kontekście budowy nowej trasy kolejowej Gdańsk – Nowy Dwór Gdański – Elbląg.

Po doprowadzeniu linii do Malborka zakładano przedłużenie do Gdańska, lecz nie wiadomo czy planowano linię poprowadzić inaczej niż przebiega linia nr 9, czy zamierzano zakończyć linię kolejową nr 5 w Malborku i dalej pociągi skierować na linię nr 9 przez Tczew i Pruszcz Gdański do stacji Gdańsk Główny. Współczesne trasowania do Gdańska, zaproponowane dla CPK przez firmy projektowe, wyłonione w przetargu mają wykorzystać linie kolejowe nr 9, 260 i 226 i stosownie się odgałęziać do nich. Spółka Centralny Port Komunikacyjny, realizująca program inwestycyjny Port Polska, podjęła decyzję o wskazaniu wariantów W7 i W20 jako wariantów najkorzystniejszych spośród pięciu dotychczas rozpatrywanych. Dwa inne – W30 i W40 miały obejmować wyłącznie ruch pasażerski na odcinku między Grudziądzem a wpięciem w linię kolejową nr 9 między Tczewem a Malborkiem. Nie jest to jednak jednoznaczne z wyborem wariantu inwestorskiego, który planowany jest w IV kwartale 2026 r.

Przypisy

Kategoria:Zaniechane projekty budowlane i inżynieryjne w Polsce Kategoria:Linie kolejowe w Polsce