Zadzim – meteoryt żelazny do spadku którego doszło 17 kwietnia 2026 roku w gminie Zadzim, woj. łódzkie. Przelot bolidu został zarejestrowany przez wiele kamer sieci bolidowej Skytinel i dzięki temu precyzyjnie wyliczono pole spadku (dawniej elipsę rozsiania).
Jest to pierwszy obserwowany spadek meteorytu żelaznego w Polsce, drugi na świecie meteoryt żelazny (pierwszym był Ådalen), którego orbitę wyliczono z nagrań kamer oraz trzeci spadek obserwowany w Polsce z wyliczonym polem spadku.
Spadek 17 kwietnia 2026 r. o godzinie 20:53:59 (UTC +02:00) meteoroid o masie 100 kg wszedł w atmosferę nad województwem łódzkim, wchodząc z prędkością 13 km/s w jasną fazę lotu na wysokości 84 km nad ziemią i pod kątem 69° do płaszczyzny gruntu. Bolid leciał przez 6 sekund z północnego zachodu na południowy wschód, gasnąc na wysokości zaledwie 14 km. W szczycie jasności osiągnął blask -12,7 mag – tyle samo co Księżyc w pełnihttps://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02UgAJSnvWLXEwLwhEDBxQGLoWMotwPCFSbeaJVkHVj1z8EN7bqWUuwPUZTnyEFBFFl&id=61551450983416. Przelot został zarejestrowany przez 24 stacje bolidowe oraz dwa spektrografy Skytinel co pozwoliło na oszacowanie miejsca spadkuhttps://www.facebook.com/skytinel/posts/pfbid02ZjAwwnWvzYzBpFiNQr93dKRbz842wZwsNnujuj2UiP1Kk1bvKLCDfANkF3D3pFjul.
Zjawisko miało miejsce podczas XIV Konferencji Meteorytowej w Koluszkachhttps://www.facebook.com/skytinel/posts/pfbid0FBLwQXXF48PAfkKRCv9AfeJR6pwjXVjrajdsvbwcneZfJvAbHC2LSgE8KXPTBjbdl.
Poszukiwania i meteoryt Wstępna ekipa poszukiwawcza wyruszyła w teren 18 kwietnia. Ustalono, że do spadku doszło na dogodnym terenie, gdyż niektóre pola nie zostały jeszcze zasiane, a roślinność w regionie była stosunkowa niska, zdominowana przez zboże ozimehttps://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid02uwymtEcekidbCy4hX1uJp3viSW4ay3wvR8TeSmJCAzaddKSuUGCQcQJGg9RQWkJBl&id=61551450983416.
Następna próba znalezienia okazu o masie od 1,5 kg do 4 kg została dokonana dzień później, 19 kwietnia przy zespole złożonym z 26 osób. Użyte zostały wykrywacze metali oraz drony, ale nie dało to skutków.
Miejsce spadku zostało ponownie przeliczone dzięki naukowcom z Instytutu Astronomii Czeskiej Akademii Nauk, którzy otrzymali bliskie trajektorii bolidu dwa nagrania i porównali je z danymi z Europejskiej Sieci Bolidowej.
22 kwietnia P. Spurný, J. Borovička oraz L. Shrbený poinformowali, że bolid skutkował spadkiem jednego okazu o masie ~2,7 kg. Dane te uzyskano z zapisu czeskich radiometrów rejestrujących obraz w częstotliwości 5 kHz. Ponowna symulacja prowadzona przez M. Żmiję (koordynatora sieci Skytinel) i G. Kővágó wskazywała na upadek meteorytu w przedziale masy 2,5 – 3 kg w obszarze o wymiarach ~200 na ~300 metrów.
Tego samego dnia pierwszy i jak dotąd jedyny okaz meteorytu Zadzim został znaleziony – meteoryt żelazny o masie 2896 gramów, który zarył się w glebę na głębokość 40 cm i utworzył przy tym eliptyczny dołek. Znaleziony został ok. godziny 13:30 przez Annę Walczak oraz Pawła Walczaka, którzy nadzorują stację bolidową SN12.
Okaz ma wymiary 14,5 cm × 11,5 cm × 6,5 cm i cechuje się wyraźnymi liniami spływowymi zastygłej masy spowodowanymi ustabilizowaniem się meteoroidu podczas przelotu przez atmosferę.
Badanie krótkotrwałych izotopów promieniotwórczych odbyło się w środę, 25 kwietnia 2026 roku.
18 maja 2026 roku na Wydziale Mechatroniki Politechniki Warszawskiej wykonano wysokorozdzielczy skan 3D okazu meteorytu Zadzim. Prace przeprowadziła Heritage Imaging sp. z o.o., spółka typu spin-off Politechniki Warszawskiej. Do odwzorowania obiektu zastosowano fotogrametrię z lampą błyskową oraz światłem spolaryzowanym krzyżowo. Model opracowano na podstawie blisko 1500 fotografii, rejestrując geometrię, barwę i charakter powierzchni meteorytu. Zastosowanie polaryzacji ograniczyło odbicia światła, umożliwiając dokładniejsze odwzorowanie drobnych szczegółów powierzchni. Powstały model 3D udostępniono publicznie w serwisie Sketchfabna potrzeby dokumentacji naukowej, badań i cyfrowej prezentacji obiektu.
Linki zewnętrzne Portal Wiki.Meteoritica.pl - Zadzim
Przypisy
Kategoria:Meteoryty żelazne Kategoria:Meteoryty znalezione w Polsce