Depresja psychotyczna – ciężka postać zaburzeń depresyjnych, w której oprócz objawów depresyjnych występują objawy psychotyczne: urojenia i/lub (rzadziej) halucynacje. Depresja psychotyczna częściej niż „klasyczna” depresja wiąże się też z objawami wegetatywnymi, takimi jak np. zaburzenia łaknienia, bezsenność, zmęczenie lub zaburzenia napędu psychoruchowego (pobudzenie lub spowolnienie psychoruchowe mogące przybrać formę osłupienia uniemożliwiającego wykonywanie podstawowych codziennych czynności).
Klasyfikacja Współwystępowanie objawów psychotycznych budzi wiele wątpliwości co do pozycji nozologicznej takiej formy depresji. Formalnie, depresja psychotyczna (np. w DSM-5) nie jest odrębną jednostką, lecz specyfikatorem (ciężki epizod depresyjnymi z objawami psychotycznymi).
Obraz kliniczny i kryteria diagnostyczne Obecne zarówno objawy depresyjne, jak i psychotyczne (wytwórcze): halucynacje lub urojenia. Treść omamów i urojeń może, ale nie musi być zgodna z obniżonym nastrojem.
Kryteria diagnostyczne
spełnienie kryteriów diagnostycznych ciężkiego epizodu depresyjnego (anhedonia, obniżenie nastroju, trudności w koncentracji, zaburzenia snu, zaburzenia łaknienia); występowanie objawów psychotycznych (halucynacje i/lub urojenia przybierające najczęściej formę urojeń nihilistycznych (zob. też zespół Cotarda), katastroficznych, samooskarżających, winy, grzeszności, pokrzywdzenia, samoponiżania lub zubożenia).
Przyczyny Wśród przyczyn depresji psychotycznej wymienia się czynniki biologiczne (wadliwe neuroprzekaźnictwo), genetyczne, hormonalne (zaburzenia w osi podwzgórze-przysadka-nadnercza prowadzące do nadmiaru kortyzolu w organizmie) i psychospołeczne (traumatyczne przeżycia).
Objawy depresji psychotycznej mogą także rozwinąć się wskutek terapii kortykosteroidami.
Leczenie Przede wszystkim farmakologiczne (najczęściej SSRI w połączeniu z lekiem przeciwpsychotycznym; np. fluoksetyna + olanzapina). Psychoterapia poznawczo-behowioralna może przynieść korzystny wpływ na pacjenta, lecz nie powinno traktować się jej jako leczenia I rzutu.
Rokowanie Rokowanie pogarsza współwystępowanie innych zaburzeń psychicznych, takich jak zaburzenia osobowości, zaburzenia lękowe, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne i PTSD.
Przypisy
Kategoria:Zaburzenia depresyjne