Gliniszcze Wielkie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Wieś położona jest na obszarze polodowcowym, bez wód podziemnych i o małej ilości wód powierzchniowych i gruntowych. Skałę macierzystą, na której kształtuje się gleba, stanowi glina. W związku z tym występuje tu dużo nieużytków i lasów.
Nazwa miejscowości pochodzi od gliny, stanowiącej podłoże geologiczne, na którym leży wieś. Wzmianki o wsi, pochodzące z X w., są wysnute na podstawie oględzin wielkiego cmentarzyska, zwanego Mohlicą (od mogił), leżącego obok wsi. Cmentarz powstał prawdopodobnie w XI w., w czasie wielkiego pomoru ludności miejscowej i zwierząt. W XV w. powstała tu wielka cegielnia, w której ręcznie produkowano cegły z gliny (z cegieł tych wybudowano koszary wojskowe na Osiedlu Zielonym w Sokółce).
Wieś Hliniszcze powstała na początku XVI wieku przy trakcie z Kuźnicy do Goniądza na fali osadnictwaEUGENIUSZ ŻUK – NOWY DWÓR. ZARYS DZIEJÓW.. W latach 1558–1563, wskutek pomiary włócznej przeprowadzonej przez królową Bonę w powiecie grodzieńskim, nieregularna zabudowa i rozproszony układ pól zostały zastąpione przez regularny charakter wsi. W lipcu 1578 roku część wsi Hliniszcze została nadana przez króla Stefana Batorego JelskimNARB, op. cit. V. Kisjaliov, Za odvażnyja spravy prodka tago doma, „Biełaruskaja Minuszczyna”, nr 3, Minsk 1995. – w ten sposób od Hliniszcz oddzieliła się wieś Jelskie. W XIX wieku Hliniszcze zmieniły nazwę na Gliniszcze StareSłownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XV cz.1, a w II RP na Gliniszcze Wielkie.
Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Sokolanach.
Zobacz też Gliniszcze Małe
Przypisy GUS. Wyszukiwarka TERYT Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () Opis parafii na stronie diecezji
Kategoria:Sokółka (gmina)