Ilja Wasiljewicz Bałdynow (ros. Илья Васильевич Балдынов, ur. 3 sierpnia 1903 w ułusie Mołojewskim w gminie bardynskiej w powiecie irkuckim guberni irkuckiej (obecnie terytorium wsi Bułusa rejonu echirit-bułagatskiego obwodu irkuckiego), zm. 22 września 1980 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, generał major, Bohater Związku Radzieckiego (1945).
Życiorys Urodził się w buriackiej rodzinie. W 1920 skończył szkołę drugiego stopnia w Irkucku, po czym został sekretarzem rady wiejskiej w rodzinnej wsi, od stycznia 1921 do października 1922 był żołnierzem oddziałów specjalnego przeznaczenia w powiecie irkuckim, po czym został zastępcą przewodniczącego gminnego komitetu wykonawczegoBiogram na stronie warheroes.ru (ros.) [dostęp 2025-10-18].. Od października 1923 do grudnia 1924 był pełnomocnikiem ajmakowego oddziału GPU na trzy gminy, następnie starszym milicjantem gminy Olzonowskiej, w pierwszej połowie lat 20. brał udział w likwidacji grup zbrojnych na terenie powiatu irkuckiego. W 1925 był kierownikiem czytelni gminy olzonowskiej, po czym został instruktorem powiatowego komitetu Komsomołu w Wierchnieudinsku (obecnie Ułan Ude), od sierpnia 1925 służył w Armii Czerwonej. Do 1927 uczył się w szkole kawalerii w Leningradzie, w 1928 ukończył Północnokaukaską Górską Narodową Wojskową Szkołę Kawalerii w Krasnodarze, po czym został dowódcą plutonu 74 pułku kawalerii, 1929-1930 dowodził plutonem samodzielnego buriacko-mongolskiego narodowego szwadronu kawalerii w Zabajkalskim Okręgu Wojskowym. Brał udział w walkach o Kolej Wschodniochińską jesienią 1929. W 1931 ukończył kursy wojskowo-polityczne przy Kijowskiej Zjednoczonej Szkole Wojskowej, po czym w lipcu 1931 został politrukiem szwadronu, a w grudniu 1931 adiutantem szwadronu samodzielnego buriacko-mongolskiego narodowego pułku kawalerii. Od września 1932 do marca 1933 był I pomocnikiem szefa sztabu samodzielnego buriacko-mongolskiego narodowego pułku kawalerii w Zabajkalskim Okręgu Wojskowym w stacji Diwizjonnaja (obecnie część Ułan Ude). W lipcu 1933 ukończył kawaleryjskie kursy doskonalenia kadry dowódczej Armii Czerwonej w Nowoczerkasku, po czym ponownie objął funkcję I pomocnika szefa sztabu samodzielnego buriacko-mongolskiego pułku kawalerii, w 1936 ukończył Akademię Wojskową im. Frunzego, po czym został szefem sztabu, a we wrześniu 1937 dowódcą 11 pułku kawalerii Samodzielnej Buriacko-Mongolskiej Brygady Kawalerii w Zabajkalskim Okręgu Wojskowym.
W czerwcu 1938 został zwolniony z armii i 3 lipca 1938 aresztowany przez NKWD, następnie osadzony w więzieniu śledczym w Czycie. W czerwcu 1940 został zwolniony i w lipcu 1940 przywrócony do służby w armii. Objął funkcję wykładowcy taktyki kawaleryjskich kursów doskonalenia kadry dowódczej Armii Czerwonej Nowoczerkasku, a od lipca do listopada 1941 wykładał taktykę w Nowoczerkaskiej Szkole Kawalerii, w listopadzie 1941 został dowódcą pułku kawalerii w Północnokaukaskim Okręgu Wojskowym w Krasnodarze.
Od grudnia 1941 brał udział w wojnie z Niemcami jako dowódca 190 pułku kawalerii, od czerwca do września 1942 szef sztabu Samodzielnej Brygady Zmotoryzowanej, a od września 1942 do marca 1943 dowódca 40 Brygady Piechoty. Walczył na Froncie Zakaukaskim (grudzień 1941), Kaukaskim (od grudnia 1941 do stycznia 1942), Krymskim (od stycznia do maja 1942), Północno-Kaukaskim (od maja do września 1942 i od lutego do marca 1943) i w składzie Czarnomorskiej Grupy Wojsk Frontu Zakaukaskiego (od września 1942 do lutego 1943). Brał udział w obronie Krymu i Kaukazu, operacji armawirsko-majkopskiej, tuapseńskiej, północnokaukaskiej i krasnodarskiej. Od marca do maja 1943 był zastępcą dowódcy 55 Gwardyjskiej Dywizji Piechoty Frontu Północno-Kaukaskiego, brał udział w walkach ofensywnych na Kubaniu, w maju 1943 był trzykrotnie ranny i do lipca 1943 przebywał na leczeniu w Majkopie. W lipcu 1943 został dowódcą 109 Gwardyjskiej Dywizji Piechoty, walczył na Froncie Północno-Kaukaskim (od lipca do września 1943), Południowym (we wrześniu i październiku 1943), 4 Ukraińskim (od września 1943 do lutego 1944), 3 Ukraińskim (od lutego do września 1944 i od grudnia 1944 do lutego 1945) i 2 Ukraińskim (od września do grudnia 1944 i od lutego do maja 1945). Uczestniczył w wyzwoleniu Półwyspu Tamańskiego, operacji melitopolskiej, nikopolsko-krzyworoskiej, bieriezniegowato-snigiriowskiej, odeskiej, jasko-kiszyniowskiej, belgradzkiej, bukaresztańskiej, debreczyńskiej, budapesztańskiej, wiedeńskiej, bratysławsko-brnowskiej i praskiej.
Jako dowódca 109 Gwardyjskiej Dywizji Piechoty Frontu Zabajkalskiego brał udział w wojnie z Japonią w 1945. Wyróżnił się podczas operacji chingano-mukdeńskiej, gdy od 9 do 28 sierpnia 1945 dowodzona przez niego dywizja przebyła 1500 km forsownego marszu przez stepy Mongolii i Mandżurii, pokonując Wielki Chingan i forsując wiele górskich rzek oraz docierając do Tongliao, zadając straty Armii Kwantuńskiej.
Po wojnie nadal dowodził 109 Gwardyjską Dywizją Piechoty do maja 1946 (we Wschodniosyberyjskim Okręgu Wojskowym), od maja do września 1946 dowodził 6 Gwardyjską Brygadą Piechoty (w Zachodniosyberyjskim Okręgu Wojskowym w Tiumeni), następnie do marca 1947 kierował wydziałem wojskowym Odeskiego Instytutu Kredytowo-Ekonomicznego. W 1948 ukończył Wyższe Kursy Akademickie przy Wyższej Akademii Wojskowej, od kwietnia 1948 do listopada 1950 dowodził 23 Samodzielną Brygadą Piechoty w Uralskim Okręgu Wojskowym (miasto Kamyszłow), od listopada 1950 do lutego 1955 był starszym wykładowcą taktyki Akademii Wojskowej im. Frunzego, po czym został zwolniony do rezerwy. Do maja 1970 pracował w Państwowym Komitecie RFSRR ds. kształcenia profesjonalno-technicznego. Był deputowanym do Rady Najwyższej ZSRR 2 kadencji (od 1946 do 1950). W 1967 otrzymał honorowe obywatelstwo miasta Ułan Ude. Miał też honorowe obywatelstwo miast Berysław (obwód chersoński) i Budapesztu. Został pochowany w Ułan Ude. Jego imieniem nazwano m.in. ulicę w Ułan Ude i innych miejscowościach oraz szkołę.
Awanse starszy porucznik (20 grudnia 1935) kapitan (31 marca 1937) major (4 kwietnia 1941) podpułkownik (kwiecień 1942) pułkownik (18 czerwca 1943) generał major (8 września 1945)
Odznaczenia Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego (8 września 1945) Order Lenina (dwukrotnie, 8 września 1945 i 30 kwietnia 1947) Order Czerwonego Sztandaru (czterokrotnie, 1930, 20 marca 1944, 3 listopada 1944 i 21 sierpnia 1953) Order Kutuzowa II klasy (28 kwietnia 1945) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (1942) Order Czerwonej Gwiazdy (31 stycznia 1936) Order Zasługi Węgierskiej Republiki Ludowej I klasy (1953) Order 9 września 1944 II klasy z mieczami (Ludowa Republika Bułgarii) I inne.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Bohaterowie Związku Radzieckiego Kategoria:Buriaci Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR Kategoria:Generałowie majorowie Sił Zbrojnych ZSRR Kategoria:Odznaczeni Orderem 9 września 1944 Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonej Gwiazdy Kategoria:Odznaczeni Orderem Kutuzowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Wojny Ojczyźnianej I klasy Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej Kategoria:Urodzeni w 1903 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Wojskowej im. M. Frunzego Kategoria:Zmarli w 1980