thumb thumb|Bazydiospory Masłoborowik różowoszary (Butyriboletus roseogriseus (Šutara, M. Graca, M. Kolařík, Janda & Kříž) Vizzini & Gelardi) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Butyriboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisali go w 2014 r. Josef Šutara, M. Graca, M. Kolařík, V. Janda i M. Kříž, nadając mu nazwę Boletus roseogriseus. W tym samym roku Alfredo Vizzini i Matteo Gelardi przenieśli go do rodzaju Butyriboletus. Polską nazwę zarekomendowała Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego w 2021 r.
Morfologia Kapelusz Średnica 7–12 cm, kształt początkowo półkulisty, a następnie spłaszczony do wypukłegolub poduszkowatego. Powierzchnia jest matowa, pokryta aksamitnymi (jedwabistymi) włókienkami, które z wiekiem mogą tworzyć drobno kłaczkowatą (wełnistą) lub ziarnistą teksturę, a młode okazy często wydają się oprószone. Ubarwienie jest zmienne – jasnoróżowe lub szaroróżowe u młodych osobników, później przechodzące w szare, ochrowe lub brązowe, ale różowe lub czerwonawe odcienie często utrzymują się na brzegu. Hymenofor Rurkowaty. Rurki o długości do 20 mm, pory okrągłe o średnicy do 1 mm. Zarówno pory, jak i rurki są jasnożółte i w kontakcie z powietrzem sinieją na zielonkawoniebiesko lub ciemnoniebiesko. Trzon Wysokość 5 do 9 cm, grubość do 5 cm. Powierzchnia jednolicie żółta z wyraźną żółtą siateczką (wzór przypominający pajęczynę) na górnej części, która w miejscach uszkodzeń przybiera niebieskawe, a czasami rdzawobrązowe zabarwienie. Miąższ Pod skórką kapelusza jest żółty lub jasnożółty, brązowiejący w kierunku podstawy trzonu. Smak łagodny, z przyjemnym, grzybowym aromatem. Cechy mikroskopowe Skórka kapelusza typu trichoderma, zbudowana z nitkowatych strzępek o szerokości 3–8,5 μm, bez wyraźnej inkrustacji. Trama hymenoforowa jest obustronna, typowa dla borowikowatych. Podstawki przeważnie 4-zarodnikowe, maczugowate o wymiarach 28–44,5 × 8,5–12,5 μm. Pleurocystydy i cheilocystydy o kształcie od cylindrycznego do wrzecionowatego lub butelkowatego i długości do 61 μm. Na powierzchni trzonu znajdują się płodne kaulobazydia i kaulocystydy o długości do 58 μm. Bazydiospory gładkie, wrzecionowato-elipsoidalne z niewielkim hilum, zazwyczaj o wymiarach 12–14,5 × 5,2–6,5 μm. W odczynniku Melzera wydają się żółtawe do brązowawych. Gatunki podobne Cechy charakterystyczne masłoborowika różowoszarego to: matowe, zmienne zabarwienie z różowymi brzegami, jaskrawożółte rurki i siateczkowaty trzon, który szybko przebarwia się na niebiesko. Mikroskopowo charakteryzuje się szerokimi, gładkimi zarodnikami.
Występowanie Występuje w niektórych krajach Europy. W Polsce jego stanowiska po raz pierwszy podano w 2020 r. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną.
Naziemny grzyb mykoryzowy. W Polsce podano jego stanowiska w lesie, głównie jodłowym z pojedynczymi bukami, leszczyną i innymi drzewami. Może rosnąć w lasach z różnymi gatunkami drzew, ale zawsze z domieszką jodły, która ma dla niego kluczowe znaczenie.
Przypisy
Kategoria:Borowikowate Kategoria:Mykobiota Polski