Danuta Rzepka-Plevneš (ur. 9 lutego 1942 w Kielcach, zm. 26 stycznia 2010 w SzczecinieEncyklopedia Szczecina. Suplement do wydania jubileuszowego z 2015 roku. Szczecińskie Towarzystwo Kultury, Szczecin 2019, s.319. ISBN 978-83-942725-8-6) – polska profesor nauk rolniczych w zakresie biotechnologii, genetyki i hodowli roślinProf. dr hab. Maria Danuta Rzepka-Plevneś w bazie „Ludzie nauki” portalu NAUKA POLSKA (dostęp 14.10.2025), nauczyciel akademicki
Życiorys Do 1947 przebywała wraz z rodzicami w NiemczechDanuta Rzepka-Plevneš. „Forum Uczelniane. Pismo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie” 2010, 2 (6), s.31 (dostęp 14.10.2025). Po ukończeniu II Liceum Ogólnokształcącego im. Śniadeckich w Kielcach studiowała w latach 1961–1966 na Wydziale Rolniczym Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie, otrzymując dyplom magistra inżyniera rolnictwa50 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Akademii Rolniczej w Szczecinie. Red. Stanisław Dzienia. Dziekanat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa. Wyd. I. Szczecin 2004, s.132-133, 152. ISBN 83-7317-065-0.. Bezpośrednio po studiach rozpoczęła pracę na macierzystym wydziale, gdzie przeszła przez kolejne szczeble kariery akademickiej od stanowiska asystenta stażysty, starszego asystenta, adiunkta do stanowiska profesora zwyczajnego. W 1967 odbyła czteromiesięczny staż naukowy w Instytucie Hodowli Roślin w Zurichu Oerlikon w Szwajcarii. W 1975 po obronie dysertacji Ocena odporności na porastanie i spoczynku pożniwnego żyta di- i tetraploidalnego (promotor: prof. dr Andrzej Słaboński) otrzymała stopień doktora nauk rolniczychAkademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954–1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydaw. Akademii Rolniczej w Szczecinie, Szczecin 1979, s.280.. W latach 1976–1993 pracowała w Katedrze Hodowli Roślin. W 1991 otrzymała stopień doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie hodowli roślin na podstawie dorobku naukowego i monografii Studia nad mieszańcami międzygatunkowymi, właściwości rolnicze, odporność na mączniaka, przydatność dla hodowli żyta S. cereale L. Od 1994 pełniła funkcję kierownika Zakładu Hodowli Roślin Ogrodniczych oraz Laboratorium Kultur Tkankowych, które organizowała wraz z prof. dr hab. Marią Krystyną Ostrowską. W 1994 przebywała na stażach naukowych na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie, Uniwersytecie Technicznym w Monachium oraz na Uniwersytecie Hohenheim w Stuttgarcie. Pełniła liczne funkcje organizacyjne, dydaktyczno-wychowawcze i społeczne, m.in. prorektora Akademii Rolniczej w Szczecinie ds. kształcenia (1996–1999)50 lat Akademii Rolniczej w Szczecinie. Praca pod redakcją Lecha Pałasza. Szczecin, Akademia Rolnicza w Szczecinie 2004, s.9, 164. ISBN 83-7317-125-8 (dostęp 15.10.2025), członka Senatu Akademii tej uczelni (1991–1993 i 1996–1999). W 2001 uzyskała tytuł profesora nauk rolniczychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 stycznia 2001 r. o nadaniu tytułu naukowego profesora ().. W latach 2000–2003 pracowała na etacie profesora na Politechnice Koszalińskiej.
Została pochowana w SulechowieSylwetki aktualnych pracowników Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa oraz pracowników emerytowanych posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego. „70 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954–2024”. Opracowanie elektroniczne.
Praca naukowo-dydaktyczna Danuta Rzepka-Plevneš w początkowych latach pracy zajmowała się hodowlą odpornościową pszenicy, hodowlą heterozyjną kukurydzy, metodami selekcji, sporządzania inokulum oraz metodami oceny pojedynków60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014. Wydaw. Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2014, s.246-247. ISBN 978-83-7663-180-6 (dostęp 14.10.2025). Uzyskała 90 rodów żyta wyprowadzonych z mieszańców międzygatunkowych S. cereale x S. montanum, S. cereale x S. kuprijanovii, S. cereale x S. vavilovii i ulepszonych pod względem cech użytkowych poprzez krzyżowania wsteczne z odmianami uprawnymi. Wszystkie wymienione rody charakteryzowały się dobrą plennością oraz odpornością na mączniaka prawdziwego lub rdzę brunatną żyta lub też odpornością na porastanie ziarna na pniu. Rody te jako cenny materiał wyjściowy przekazała do Pracowni Zasobów Genowych IHAR w Radzikowie. W późniejszych latach do warsztatu badawczego włączyła metody roślinnych kultur in vitro do wytwarzania materiałów wyjściowych przydatnych w hodowli odmian żyta tolerancyjnych na niedobory azotu i potasu w podłożu. Zajmowała się poszukiwaniem markerów molekularnych sprzężonych z ważnymi cechami użytkowymi roślin uprawnych: tolerancją na niedobory pokarmowe (żyto, pszenżyto) i tolerancją na zasolenie i suszę (pomidor), a także mikrorozmnażaniem wybranych gatunków roślin ozdobnych oraz mutagenezą chemiczną stanowiącą źródło nowych materiałów wyjściowych do hodowli. Opublikowała 200 prac naukowych.
W zakresie dydaktyki prowadziła wykłady, ćwiczenia laboratoryjne i seminaria dla studentów z przedmiotów genetyka i hodowla roślin ogrodniczych, hodowla odpornościowa, genetyka patogenów, wstęp do biotechnologii, biotechnologia, biotechnologia w hodowli roślin, mikrorozmnażanie roślin, terapia genowa, a także z genetyki i selekcji ryb oraz inżynierii genetycznej. Wypromowała 7 doktorów nauk rolniczych oraz 90 magistrów inżynierów rolnictwa, ogrodnictwa, ochrony środowiska, biotechnologii i rybactwo.
Odznaczenia i nagrody
Brązowy Krzyż Zasługi (1976) Odznaka Honorowa „Gryfa Pomorskiego” (1976) medal pamiątkowy „20-lecie Akademii Rolniczej w Szczecinie” (1976) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1996) medal „Zasłużony dla Akademii Rolniczej” (1999) Złoty Krzyż Zasługi (2002) medal „Zasłużony dla Ziemi Strzelecko-Krajeńskiej” Medal Pamiątkowy Zachodniopomorskiego Centrum Edukacyjnego z okazji 50-lecia jego istnienia podziękowania z Urzędów Miast i Gmin Strzelce Krajeńskie, Pyrzyce oraz wojewody województwa pomorskiego nagrody rektora Akademii Rolniczej w Szczecinie, cztery indywidualne nagrody I°, II°, III° oraz nagrody zespołowe I i III°
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1942 Kategoria:Polscy naukowcy Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk rolniczych Kategoria:Polscy agronomowie Kategoria:Absolwenci Akademii Rolniczej w Szczecinie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Rolniczej w Szczecinie Kategoria:Ludzie związani ze Szczecinem Kategoria:Ludzie nauki związani ze Szczecinem Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową Gryfa Pomorskiego Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Zmarli w 2010