Ośrodek hodowli koni – jednostka utworzona celem doskonalenie pogłowia koni w rasie, przewidzianej dla rejonu, na którego terenie znajduje się ośrodek oraz produkowanie wartościowego materiału zarodowego koni. Materiał zarodowy koni wyhodowanych na terenie ośrodka służył do doskonalenia hodowli koni w samym ośrodku, jak również na innych terenach objętych rejonem tej rasy lub typu.

Organizacja ośrodka Terenowe ośrodki hodowli koni zostały utworzone w 1955 r. na mocy zarządzenia Ministra Rolnictwa w sprawie organizacji ośrodków hodowli zwierząt gospodarskichZarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 27 sierpnia 1955 r. w sprawie organizacji ośrodków hodowli zwierząt gospodarskich. M. P. 1955 nr 93, poz. 1197.. Powołując się na ustawę z 1960 r. o hodowli zwierząt gospodarskich, Minister Rolnictwa przyjął zarządzenie w sprawie organizacji ośrodków hodowli koni, zniósł w 1969 r. ośrodki hodowli innych zwierząt gospodarskich (bydła, trzosy chlewnej, owiec), pozostawiając tylko ośrodki hodowli koniUstawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o hodowli zwierząt gospodarskich. Dz. U. 1960 nr 54, poz. 310.Zarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 16 kwietnia 1969 r. w sprawie organizacji ośrodków hodowli koni oraz zniesienia ośrodków hodowli innych zwierząt gospodarskich. M. P. 1969 nr 17, poz. 146..

Zadania ośrodka Zgodnie z treścią zarządzenia, działalność ośrodków hodowli koni była prowadzona w oparciu o plany hodowlane o charakterze rocznym i wieloletnim, które stanowiły podstawowy instrument zarządzania procesem hodowlanym. Opracowanie tych planów należało do kompetencji kierowników ośrodków, przy czym obowiązywała zasada ich hierarchicznej akceptacji i zatwierdzania.

Wieloletni plan hodowlany opracowywany w ośrodku podlegał akceptacji organu prezydium wojewódzkiej rady narodowej właściwego do spraw rolnych, a następnie zatwierdzeniu przez Ministra Rolnictwa. Plan ten miał charakter strategiczny i obejmował założenia rozwojowe w zakresie hodowli koni, uwzględniające zarówno krajowe potrzeby hodowlane, jak i wytyczne Ministerstwa Rolnictwa w zakresie kierunków rozwoju tej gałęzi produkcji zwierzęcej.

Zarządzenie Ministra Rolnictwa stanowiło istotny element centralnie planowanego systemu hodowli zwierząt w kraju, podporządkowanego polityce państwa w zakresie produkcji rolniczej i hodowlanej.

Kierowanie ośrodkiem Zgodnie z przepisami, nadzór nad pracą hodowlaną w ośrodku sprawował kierownik wojewódzkiego związku hodowców koni lub w wyjątkowych przypadkach, pracownik Polskiego Związku Hodowców Koni, wyznaczony przez tę organizację i zatwierdzony przez Ministra Rolnictwa. Oznaczało to, że działalność hodowlana była prowadzona w oparciu o centralnie ustalone wytyczne, a osoby kierujące ośrodkiem działały w imieniu organów nadrzędnych, reprezentujących państwową politykę hodowlaną.

Służba zootechniczna prezydiów rad narodowych pełniła funkcje pomocnicze i wspierające wobec wojewódzkich związków hodowców koni. Do jej zadań należało udzielanie wsparcia organizacyjnego w zakresie realizacji programów hodowlanych, a także zapewnienie odpowiedniej bazy paszowej. Ponadto służba ta była odpowiedzialna za organizację przeglądów, pokazów i prób użytkowości ogierów. Działania te miały na celu usprawnienie selekcji hodowlanej i podniesienie poziomu produkcji koni w ramach państwowej gospodarki rolnej.

Z kolei dyrekcje państwowych stad ogierów były zobowiązane do zaopatrywania ośrodków w odpowiednią liczbę wartościowych ogierów reproduktorów, przeznaczonych do punktów rozpłodowych działających na terenie danego ośrodka. Oznaczało to istnienie ścisłej współpracy pomiędzy jednostkami hodowlanymi o charakterze terenowym a centralnymi instytucjami hodowli państwowej, co zapewniało koordynację działań hodowlanych w skali ogólnokrajowej.

Zadania Polskiego Związku Hodowców Koni Polski Związek Hodowców Koni wykonywał pracę hodowlaną na terenie ośrodka w następującym zakresie:

opracowywanie planu selekcji i doboru materiału zarodowego koni na terenie ośrodka i jego realizowanie, współudział w organizowaniu sieci państwowych punktów rozpłodowych koni, określanie wielkości produkcji materiału hodowlanego koni, organizacja jego zbytu oraz ustalanie lokalizacji materiału hodowlanego koni pochodzącego z zakupu, organizowanie wystaw i pokazów koni oraz prób użytkowości ogierów, określanie potrzeb prac badawczych w zakresie hodowli koni dla ośrodka, współpraca z zainteresowanymi jednostkami gospodarki uspołecznionej nad realizacją założeń ustalonych przez Ministra Rolnictwa w zakresie hodowli koni w państwowych stadninach ogierów i innych państwowych gospodarstwach rolnych hodujących materiał zarodowy koni dla ośrodka, współpraca z przedsiębiorstwem obrotu zwierzętami hodowlanymi przy ustalaniu i realizacji planu obrotu końmi na terenie ośrodka.

Rejonizacja koni Na podstawie zarządzenie Ministra Rolnictwa z 1969 r. w sprawie rejonizacji hodowli koni ustano, że obszar kraju dzieli się na następujące rejonyZarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 6 stycznia 1969 r. w sprawie rejonizacji hodowli koni. M. P. 1969 nr 2, poz. 16.:

rejon konia małopolskiego, rejon konia wielkopolskiego, rejon konia śląskiego, rejon konia zimnokrwistego i pogrubionego, rejon dwukierunkowy konia uszlachetnionego półkrwi i pogrubionego.

Na podstawie zarządzenie Ministra Rolnictwa z 1973 r. w sprawie rejonizacji hodowli koni uznano za odpowiednie do hodowli na obszarze całego krajuZarządzenie Ministra Rolnictwa z dnia 26 października 1973 r. w sprawie rejonizacji hodowli koni. M. P. 1973 nr 49, poz. 273.:

konie ras szlachetnych: małopolskiej, wielkopolskiej, śląskiej, pełnej krwi angielskiej, czystej krwi arabskiej i czystej krwi angloarabskiej; konie ras prymitywnych: huculskiej i konik polski.

Z kolei według zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 1983 r. w sprawie rejonizacji hodowli koni uznano za odpowiednie do hodowli na obszarze całego kraju konie ras szlachetnych: małopolskiej, wielkopolskiej, śląskiej, pełnej krwi angielskiej, czystej krwi arabskiej, czystej krwi angloarabskiej i szlachetnej półkrwi oraz konie ras prymitywnych: huculskiej, konik polskiZarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 30 czerwca 1983 r. w sprawie rejonizacji hodowli koni. M. P. 1983 nr 25, poz. 135..

Ośrodki hodowli koni W załączniku do zarządzenia Ministra Rolnictwa z 1969 r. wykazano ośrodki hodowli koni, które znajdowały się na obszarze następujących województw: Rasa lub typNazwa ośrodkaWojewództwoWielkopolskiWielkopolskiPoznańskieMałopolskiLubelskiLubelskieMałopolskiSądeckiKrakowskieMałopolskiPińczowsko- MiechowskiKieleckie. KrakowskieŚląskiOpolskiOpolskieŚląskiWrocławskiWrocławskiePogrubionySokólski BiałostockiePogrubionySztumskiGdańskiePogrubionyKoszalińskiKoszalińskiePogrubionyŁowicko-SochaczewskiŁódzkie, WarszawskiePogrubionyLidzbarskiOlsztyńskieMały pogrubionyFiordzkiSzczecińskieMały pogrubionyMurinsulanaWrocławskieKonikGrójeckiWarszawskie

Patrz również

Organizacja hodowli zwierząt zarodowych

Przypisy

Kategoria:Hodowla koni