Ciepłowody (niem. Tepliwoda, w latach 1939–1945: LauenbrunnRozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości ()) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.
Podział administracyjny W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Ciepłowody. Do wsi należał przysiółek Zakrzów, nazwa została zniesiona w 2004 rokuRozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia i zmiany urzędowych nazw niektórych miejscowości. ().
Nazwa Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Ceplowod notuje wraz z sąsiednimi wsiami spisana po łacinie w latach 1269–1273 Księga henrykowska we fragmencie (…) vuocabulo Albertus, cognomine in Polonico Lyka, sedens in Ceplowod czyli w tłumaczeniu nazywany Albertem, noszącym polskie nazwisko Łyka, siedzącym w Ciepłowodach. Nazwa miejscowości wielokrotnie wymieniona jest w formie Ceplowod w tym średniowiecznym dziele.
Nazwa miejscowości jest połączeniem dwóch polskich wyrazów ciepło oraz woda i literalnie oznacza ciepłą wodę. Z języka polskiego wywodził ją niemiecki historyk Gustav Adolf Stenzel. W komentarzach do Księgi henrykowskiej wydanej w roku 1854 pisze on: Cieplo, polnisch warm, woda das Wasser, jetzt Topliwode.
Demografia thumb|right|Ciepłowody – ruiny zamku rycerskiego Według Narodowego Spisu Powszechnego (2011-03) liczyły 1104 mieszkańców. Są największą miejscowością gminy Ciepłowody.
Zabytki Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są: kościół Niepokalanego Poczęcia NMP, parafialny, z , Dawniej ewangelicki pw. św. Michała. Wzmiankowany w 1318, rozbudowany pod koniec – dobudowano wówczas prezbiterium i zakrystię. W czasach reformacji (po 1534) dodano empory, usunięte w 1963Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas: Dolny Śląsk – przewodnik. Warszawa: Sport i Turystyka, 1977 s. 105-106. W 1666 w protokole wizytacyjnym parafii odnotowano istnienie zegara „średniej wielkości” na wieży, który spłonął zapewne w 1808 r. w wyniku wielkiego pożaru kościoła, szkoły, plebanii i wielu wiejskich zabudowań. W dokumencie datowanym na 30 października , który umieszczono w gałce na szczycie odbudowanej wieży, wspomina się, że nowy zegar wykonał kowal i zegarmistrz Lampel z Komorowic. W wrocławski zegarmistrz August Winkler wykonał kolejny zegar, którego poświęcenie miało miejsce 8 listopada. Mechanizm zegara zachował się do dziś na wieży, tarcze zaś zostały zdemontowane i zdeponowane w zabudowaniach parafialnychPawłowski Kamil, Zegary powiatu ząbkowickiego. zespół zamkowy z , : zamekŁuczyński Romuald M. Zamki, dwory i pałace w Sudetach, Legnica, 2008, ss. 66-67 ogrody oficyna (nr 28A)
Osoby związane z miejscowością Do ludzi, którzy zapisali się do kart historii wsi, należą: Johann Adam Steinmetz (1684–1762), wybitny śląski teolog luterański, pedagog i pietysta Max Näther (1899–1919), as lotnictwa niemieckiego Luftstreitkräfte z 26 zwycięstwami w I wojnie światowej
Szlaki turystyczne Ziębice – Lipa – Jasłówek – Krzelków – Zameczny Potok – Ciepłowody – Kawia Góra (Łysica) – Ruszkowice – Ostra Góra – Podlesie – Przerzeczyn-Zdrój – Grzybowiec – Piława Górna – Piława Dolna
Sienice – Kondratowice – Rakowice – Maleszów – Janowiczki – Bednarz – Stachów – Las nad Czerwieńcem – Jakubów – Ciepłowody – KarczowiceInformacje zawarte na stronie PTTK Strzelin; dostęp: 2014-08-15
Przypisy
Bibliografia