Borcz (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Bórcz, niem. Bortsch) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino. Leży przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia, na turystycznym szlaku Wzgórz Szymbarskich.
Siedziba sołectwa Borcz.
W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.
W Borczu znajduje się dwór (obecnie przekształcony na hotel) z parkiem, a na północ od miejscowości położony jest rezerwat przyrody Jar Rzeki Raduni.
+Integralne części wsi Borcz SIMC Nazwa Rodzaj0172391 Borcz-Leśniczówka część wsi0172400 Mały Dwór część wsi
Nazwa miejscowości Wieś pierwszy raz wzmiankowana w czasach książąt pomorskich, w 1241 r. w formie Borzce, którą to formę należy oddać w postaci Borzec, co uwzględniając zasady słowotwórcze oznacza mały bór'. Przejście formy Borzec do Borcz dokonało się pod wpływem niemieckim. Z kolei urzędowa nazwa niemiecka oddawała tę samą nazwę, tylko w swojej pisowni Bortsch''.Breza Edward. Nazwy miejscowości powiatu kartuskiego. Kartuzy 2017. s.157
Historia miejscowości Wieś z pewnością istniała już w XIII wieku. Najprawdopodobniej została spustoszona i opuszczona (villa deserta) podczas wojny trzynastoletniej, bo nie wspomina jej inwentarz z lat 1570-1571. Pojawia się w inwentarzu z roku 1648 z właścicielami ziemskimi Jerzym Burskim i Stanisławem Pawłowskim. Pod koniec XVII wieku dobra borskie wraz z dobrami w Leźnie nabyli Przebendowscy.
Na koniec 1892 r. w Borczu mieszkało 195 osób, 165 Kaszubów (159 katolików i 6 ewangelików) oraz 30 Niemców ewangelików.
Z kolei w roku 1913 było 275 mieszkańców. W majątku funkcjonowała parowa gorzelnia. Jego właścicielem był Gregor Hoene z Leźna, a zarządcą Oskar Arke.
W czasie II wojny zarządcą majątku był pochodzący z rodziny gdańskich patrycjuszy z ul. Piwnej (Höhne Haus) Albert Höhne, wstawiający się u władz niemieckich za aresztowanymi i wytypowanymi do deportacji Polakami oraz otaczający ochroną miejsca kultu religijnego.
Zabytki Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisany jest -zespół dworski i folwarczny z XIX/XX w., nr rej.: 1047 z 20.07.1988: dwór, 1911 park folwark: magazyn, 2 budynki inwentarskie i gorzelnia.
Zobacz też Somonino, Egiertowo, Hopowo, Majdany, Szymbark, Żukowo inne miejscowości z prefiksem Borcz''': Borczyn, Borczysko
Przypisy Raport o stanie gminy Somino w 2025. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2025 s. 22 Strona gminy, samorząd >> sołectwa Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Linki zewnętrzne