Ubezpieczenia społeczne – ubezpieczenia, których celem jest zapewnienie bezpieczeństwa socjalnego osobom, które z powodu zajścia określonych przez prawo zdarzeń losowych (np. choroba, kalectwo, ciąża, starość) nie mogą utrzymać się z własnej pracy. Wypłaty świadczeń z tych ubezpieczeń mogą mieć charakter krótkoterminowy, długoterminowy lub dożywotni. Obok pomocy społecznej i zaopatrzenia społecznego stanowią podstawowy instrument polityki socjalnej państwa.
Historia System ubezpieczeń społecznych, mający w I poł. XIX w. charakter dobrowolny, stopniowo stawał się elementem działalności państwa. Przodowały w tej sferze Niemcy, gdzie kanclerz Otto von Bismarck przyjął tezy Stowarzyszenia Polityki Społecznej (Verein für Sozialpolitik), głoszącego „socjalizm z katedry”. Dzięki Bismarckowi stworzony został w latach 80. XIX w. system obowiązkowego ubezpieczenia robotników na wypadek choroby i niezdolności do pracy oraz ustanowiono prawo do emerytury i renty inwalidzkiej. Ubezpieczenia społeczne były finansowane w części przez robotników, pracodawców, samorządy lokalne i państwo.
System ubezpieczeń społecznych był stopniowo przyjmowany przez inne kraje europejskie (Belgię, Francję, Holandię, Rosję). W Anglii, poza innymi formami ubezpieczeń socjalnych, od 1911 r. wprowadzano zasiłki dla bezrobotnych. Rozwój ubezpieczeń dowodził ingerencji państwa w kwestie społeczne. Jej przesłanką była chęć zachowania pokoju społecznego w warunkach narastającej siły związków zawodowych.
W okresie międzywojennym wprowadzono obowiązkowe ubezpieczenia społeczne w większości państw europejskich i w USA.
Ubezpieczenia społeczne w Polsce Rodzaje ubezpieczeń społecznych ze względu na rodzaj zdarzeń objętych ochroną ubezpieczeniową: Ubezpieczenie emerytalne – przedmiotem ochrony jest osiągnięcie ustalonego wieku przez ubezpieczonego Ubezpieczenie rentowe – przedmiotem ochrony jest niezdolność do pracy lub śmierć żywiciela rodziny Ubezpieczenie chorobowe – przedmiotem ochrony jest niezdolność do pracy wywołana chorobą, rodzicielstwem lub koniecznością opieki nad członkiem rodziny Ubezpieczenie wypadkowe – przedmiotem ochrony jest niezdolność do pracy wywołana zdarzeniem zakwalifikowanym jako wypadek przy pracy lub choroba zawodowa
Podstawowymi aktami prawnymi dotyczącymi ubezpieczeń społecznych są: ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych () oraz ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników ().
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) – podstawowy organ zarządzający systemem powszechnych ubezpieczeń społecznych, obsługuje Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS), a pośrednio także otwarte fundusze emerytalne Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) – organ zarządzający systemem ubezpieczeń społecznych rolników i ich rodzin
Ubezpieczenia społeczne za granicą Stany Zjednoczone W Stanach Zjednoczonych programy, które spełniają tę definicję obejmują: Ubezpieczenie Społeczne (ang. ) jest programem ubezpieczeń społecznych, który jest w głównej mierze finansowany poprzez specjalne podatki od wynagrodzeń o nazwie ., MedicareMedicare jest programem ubezpieczeń społecznych administrowanym przez rząd Stanów Zjednoczonych, zapewniający ubezpieczenie zdrowotne dla osób, które w wieku 65 lat i ponad, którzy są poniżej wieku 65 lat i są fizycznie niepełnosprawne lub które mają wrodzoną niepełnosprawność fizyczną, lub dla tych, które spełniają inne specjalne kryteria., (), kolejowy program emerytalny (ang. ) i sponsorowany przez państwo program ubezpieczeń na wypadek bezrobocia (ang. )Zasiłek dla bezrobotnych (ang. ) – są to pieniądze otrzymywane od rządu federalnego Stanów Zjednoczonych i rządu stanowego przez pracownika, który stał się bezrobotnym nie z własnej winy. W Stanach Zjednoczonych, to odszkodowanie jest klasyfikowane jako rodzaj zasiłku socjalnego. Według , tego rodzaje świadczenia muszą być uwzględnione jako dochód brutto..
Kanada (CPP) jest społecznym programem ubezpieczeń w Kanadzie.
Zobacz też emerytura renta ubezpieczenie zdrowotne
Przypisy
Kategoria:Pomoc społeczna