Derby Krakowa (znane też jako Święta Wojna albo Wielkie Derby Krakowa) – derby piłkarskie rozgrywane pomiędzy Cracovią a Wisłą Kraków. Są to jedne z najważniejszych derbów w polskiej piłce nożnej, jedne z najstarszych (obok wielkich derbów Lwowa), a także są to najczęściej rozgrywane derby w Polsce. Zaliczane są także do najważniejszych derbów w Europie. Brytyjskie pismo Daily Mail w 2009 umieściło derby Krakowa na 13. miejscu swej listy największych derbów świata.
Kluby
Cracovia i Wisła Kraków to najstarsze wciąż istniejące kluby piłkarskie w Polsce. To także jedne z najstarszych polskich klubów obok lwowskich zespołów Lechii, Czarnych i Pogoni oraz Pogoni Stryj. Porównanie klubów Cracovia Wisła Kraków 13 czerwca 1906 Data założenia wrzesieńsprawozdanie II Szkoły Realnej w Krakowie za rok szkolny 1906/07 1906 1(w tym pierwsze mistrzostwo – 1913)Mistrzostwa Galicji 0 5(w tym pierwsze mistrzostwo – 1921) Mistrzostwa Polski 13(w tym pierwsze ligowe mistrzostwo – 1927) 1 Puchary Polski 5(w tym pierwszy Puchar Polski – 1926) 1 Superpuchary Polski 1 46 Liczba sezonów w EkstraklasieWłącznie z sezonem 2024/2025. 82 61921, 1922, 1926 i 1947 oraz niedokończone mistrzostwa Polski w roku 1920 i 1927. Liczba sezonów w finałach nieligowych mistrzostw Polski 41923, 1925, 1946 i 1947 2 Liczba sezonów w mistrzostwach Galicji 2 11. Miejsce w tabeli wszech czasów EkstraklasyStan na koniec sezonu 2024/2025. 2. 21 sierpnia 1921 Debiut w rozgrywkach o mistrzostwo Polski 12 sierpnia 1923 25 marca 1928 Debiut w Ekstraklasie 3 kwietnia 1927 2 królowie strzelców Ekstraklasy 20 6 Liczba sezonów w klasie A przed utworzeniem Ligi(na 6 zorganizowanych) 6 Ekstraklasa Obecny poziom ligowy (2026/2027) Ekstraklasa 180pxStadion Cracovii im. J. Piłsudskiego(Pojemność: 15 114) Stadion 170x170pxStadion Miejski im. H. Reymana(Pojemność: 33 326) Współzałożyciel PZPN Współzałożyciel Ekstraklasy
Historia thumb|240px|Mecz towarzyski Cracovii i Wisły 18 kwietnia 1909 thumb|240px|Mecz Wisła – Cracovia w kwietniu 1921 Pierwsze odnotowane w prasie Derby Krakowa rozegrano dnia 20 września 1908 roku i zakończyły się one remisem 1:1. Prawdopodobnie grano już wcześniej, lecz daty i wyniki nie zachowały się. Dnia 8 maja 1913 roku na własnym stadionie Cracovia pokonała Wisłę Kraków 2:1, a mecz ten to historyczne pierwsze spotkanie polskich drużyn w oficjalnych rozgrywkach mistrzowskich w ramach struktur FIFA – Mistrzostwach Galicji.
Najsłynniejszy pojedynek obu klubów odbył się w sezonie 1948. W pierwszych po II wojnie światowej rozgrywkach I ligi oba kluby miały identyczna liczbę punktów i o mistrzostwie Polski decydował dodatkowy mecz na neutralnym stadionie. 5 grudnia 1948 na stadionie Garbarni Kraków Cracovia pokonała Wisłę 3:1 i to ona została mistrzem.
Trzykrotnie w Świętej Wojnie orzeczono walkower. Za każdym razem ukarana została Wisła. Po raz pierwszy stało się tak w roku 1913, podczas meczu decydującego o mistrzostwie Galicji dla jednej z tych drużyn (w drużynie Białej Gwiazdy pod fałszywymi nazwiskami wystąpili nieuprawnieni gracze), wówczas walkower wynosił 5:0. W 1933 w meczu ekstraklasy i ponownie w 1943 w meczu okupacyjnych mistrzostw Krakowa wiślacy zeszli z boiska nie zgadzając się z decyzjami sędziego co przerwało mecz i spowodowało walkower dla Pasów.
„Święta Wojna” Określenie „Święta Wojna” jest autorstwa obrońcy Cracovii Ludwika Gintela, który przed jednym z meczów z Wisłą miał powiedzieć do kolegów w szatni No to chodźmy panowie na tę świętą wojnę. Wcześniej wyrażenia tego używano na określenie derbów między dwoma żydowskimi klubami z Krakowa Makkabi i Jutrzenką, której Gintel był wychowankiem. „Święta Wojna” to także tytuł opiewającej derby Krakowa piosenki kapeli Andrusy.
Bilans pojedynków Cracovia – Wisła Stan na 5 maja 2022 r.
Spotkania ogółem mecze zwycięstwa Cracovii remisy zwycięstwa Wisły bramki najwyższa wygrana Cracovii najwyższa wygrana Wisły razem 203 64 48 91 248–324 5:0 1:7
Mecze w oficjalnych rozgrywkach mecze zwycięstwa Cracovii remisy zwycięstwa Wisły bramki najwyższa wygrana Cracovii najwyższa wygrana Wisły razem 110 37 29 44 132–160 5:0 0:5
Mecze w poszczególnych rozrywkach rozgrywki mecze zwycięstwa Cracovii remisy zwycięstwa Wisły bramki ekstraklasa 84 23 253685:126 druga liga 4 2 0 23:6 Mistrzostwa Galicji 33 0 010:2 klasa A 159 2 431:19 razem mecze ligowe 106 37 27 42 129:153 Puchar Polski 2 0 113:5 Puchar Ekstraklasy 2 0 110:2 razem mecze pucharowe 4 0 2 2 3:7 okupacyjne mistrzostwa Krakowa 5 1 137:14 o puchar KOZPN 11 0 02:0 o puchar KS "Łagiewianka" 1 0 011:3 o puchar SDKKFiT "Zwierzyniec" 1 0 1 0 0:0 o puchar Związku Strzeleckiego 11 0 01:0 turniej błyskawiczny 11 0 02:0 turniej w Zakopanem 11 0 04:2 turniej w Zielone Święta 1 0 1 0 1:1 razem mecze turniejoweturnieje z udziałem innych drużyn 12 5 3 4 18:20 Herbowa Tarcza Krakowa 16 3 31016:31 o puchar Prezydenta M.Krakowa 11 0 01:0 o Puchar Rektora UJ 1 0 010:2 inne towarzyskie 63 18 133281:111 razem mecze towarzyskie 81 22 16 43 98:144
Miejsca pojedynków Cracovia – Wisła Stan na 8 listopada 2021 r. stadion mecze zwycięstwa Cracovii remisy zwycięstwa Wisły bramkiKraków, Błonia41123:4Kraków, boczne boisko Wisły20021:4Kraków, boisko starego stadionu Wisły10010:2Kraków, stadion Cracovii93352731132:117Kraków, stadion Hutnika10101:1Kraków, stadion Jutrzenki10101:1Kraków, stadion Juvenii61237:15Kraków, stadion Makkabi10101:1Kraków, stadion Wawelu20021:6Kraków, stadion Wisły431062732:74Kraków, stadion zlotowy na Błoniach11001:0Kraków, stary stadion Garbarni740311:12Kraków, stary Stadion Miejski10011:2Kraków, stary stadion Wisły31861739:71Kraków, tor wyścigów konnych21104:2ŁagiewnikiW 1941 włączone przez władze okupacyjne do Krakowa, zgodnie z polskim prawem włączone do granic miasta dopiero w 1945., boisko Łagiewianki10011:3Sosnowiec, Stadion Ludowy11001:0Zakopane11004:2b.d.41216:7
zestawienie zbiorcze stadion mecze zwycięstwa Cracovii remisy zwycięstwa Wisły bramkistadion Cracovii93352731132:117stadiony i boiska Wisły7718124773:151inne obiekty291071237:49b.d41216:7
Lista pojedynków Cracovia – Wisła Legenda: rozgrywki oficjalne 1L – ekstraklasa 2L – drugi poziom ligowy kA – klasa A MG – Mistrzostwa Galicji PL – puchar ligi PP – Puchar Polski rozgrywki nieoficjalne turnieje z udziałem innych drużyn oMK – okupacyjne mistrzostwa Krakowa pK – o puchar Krakowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej pŁ – o puchar KS "Łagiewianka" pZ – o puchar Społecznego Dzielnicowego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki "Zwierzyniec" pZS – o puchar Związku Strzeleckiego tb – turniej błyskawiczny tZ – turniej w Zakopanem tZŚ – turniej w Zielone Święta pojedynki z udziałem tylko Cracovii i Wisły HTK – Herbowa Tarcza Krakowa pPMK – o puchar Prezydenta Miasta Krakowa pRUJ – o puchar Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego tow – mecz towarzyski