mały|Treatise on Invertebrate Paleontology w księgozbiorze podręcznym biblioteki paleontologicznej Treatise on Invertebrate Paleontology – seria wydawnicza w języku angielskim, standardowe kompendium z dziedziny paleontologii bezkręgowców. Od 1953 roku wydano ponad 50 tomów, będących dziełem około 300 autorów z całego świata. Założycielem i długoletnim redaktorem serii był amerykański geolog i paleontolog Raymond Cecil Moore.
Założenia wydawnicze i historia serii Początkowo zamierzano wydać zwięzły przegląd wszystkich grup bezkręgowców kopalnych na podstawie istniejących danych; objętość takiego wydawnictwa obliczano na około 3000 stron. Z czasem Treatise stał się całościowym kompendium, uwzględniającym również protisty, opracowywanym w ramach specjalnych projektów badawczych; poszczególne tomy podają najpierw ogólne dane na temat przedstawicieli danej grupy (często z uwzględnieniem ekologii i paleoekologii), a następnie szczegółowy przegląd wszystkich jej podgrup systematycznych do szczebla rodzaju włącznie (w tym synonimiki rodzajów).
Serię wydawały wspólnie Amerykańskie Towarzystwo Geologiczne (ang. ) i Uniwersytet Kansas, od 2009 wydawcą jest Instytut Paleontologii Uniwersytetu Kansas. Gotowe rozdziały nieukończonych jeszcze tomów są udostępniane na stronach Treatise Online. Według informacji, umieszczanej na początku tomów Treatise, przygotowanie i wydanie całej serii było możliwe dzięki:
funduszom zapewnionym przez Amerykańskie Towarzystwo Geologiczne oraz zbiorowych i indywidualnych sponsorów Uniwersytetu Kansas oraz samego projektu Treatise; współpracy uczonych z całego świata [dwie autorki z Polski, patrz niżej]; zgodzie Uniwersytetu Kansas na wydawanie poszczególnych tomów bez zysku dla wydawnictwa (tylko zwrot kosztów druku). Z Polski autorkami Treatise były dwie paleontolożki z Instytutu Paleobiologii PAN, badaczka ramienionogów Gertruda Biernat (tom H, pierwsze wydanie, 1965) i badaczka graptolitów Anna Kozłowska (tom V, trzecie wydanie, 2023).
Zarys podziału na części Poniżej podano zarys planu wydawniczego serii. Większość części (oznaczonych literami) podzielona jest na tomy (oznaczone cyframi). Niektóre części miały dwa wydania; w 2023 jedna z części (tom V, poświęcony graptolitom) została wydana po raz trzeci. A – Wprowadzenie B–D – Prokarionty i protisty (B: bakterie, archeony, ramienice; C: otwornice: D: promienice) E – Gąbki F – Parzydełkowce G – Mszywioły H – Ramienionogi I–N – Mięczaki (I–J: chitony, łódkonogi, ślimaki, K–M: głowonogi; N: małże) O–R – Stawonogi (O: trylobity; P: szczękoczułkowce; Q: małżoraczki; R: skorupiaki i owady) S–U – Szkarłupnie (S: szkarłupnie paleozoiczne; T: liliowce: U: rozgwiazdy, wężowidła, jeżowce) V – Graptolity W – Suplement, skamieniałości śladowe, konodonty
Przypisy
Linki zewnętrzne Treatise on Invertebrate Paleontology, strona domowa (Instytut Paleontologii Uniwersytetu Kansas) Treatise Online (dostępne rozdziały nieukończonych tomów, Instytut Paleontologii Uniwersytetu Kansas)
Kategoria:Czasopisma paleontologiczne