Poturzyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 852 Józefówka - Nowosiółki - Witków.

Wieś tenuty poturzyńskiej w XVIII wiekuWiesław Bondyra, Własność ziemska w województwie bełskim w czasach saskich, Lublin 2015, s. 41.. Do 1954 istniała gmina Poturzyn. W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie zamojskim.

Wieś jest sołectwem w gminie Telatyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 591 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Nowosiółkach.

Poturzyn sąsiaduje z Wasylowem, Suszowem, Witkowem i Nowosiółkami. Położony jest w zachodniej części Grzędy Sokalskiej. Jednym z najważniejszych elementów rzeźby są doliny, przeważnie głęboko wcięte, o dość stromych zboczach i wąskich, płaskich dnach. Na terenie miejscowości przeważają gleby wytworzone z lessów. Są to czarnoziemy i w małym stopniu gleby brunatne.

Części wsi +Integralne części wsi Poturzyn SIMC Nazwa Rodzaj 0901708 Cegielnia część wsi0901714 Kolonia Poturzyn część wsi0901720 Korea część wsi0901737 Pustki część wsi

Historia Od XV do XIX wieku Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1472Była wówczas wsią królewską, liczącą 6 łanów użytków. Posiadała też karczmę i cerkiew.; Józef Niedźwiedź: Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego, Zamość 2003, s. 399-400, .. W 1588 król Zygmunt III Waza nadał Poturzyn Janowi Zamoyskiemu. W XVII w. wieś należała do dóbr królewskich, wchodząc najpierw w skład starostwa sokalskiego, a w XVII w. należała do niegrodowego starostwa w Poturzynie.

Jednym z późniejszych właścicieli Poturzyna był Tytus Woyciechowski - bliski przyjaciel Fryderyka Chopina, były pensjonariusz prowadzonej przez rodziców Chopina pensji w Warszawie. W lipcu 1830 Chopin przyjechał na zaproszenie Woyciechowskiego do Poturzyna. Kompozytor wspominał pobyt w Poturzynie w liście do Woyciechowskiego, napisanym po powrocie do Warszawy: Szczerze Ci powiem, że mi przyjemnie wspomnieć na to wszystko: jakąś tęsknotę zostawiły mi Twoje pola, ta brzoza pod oknami nie może mi wyjść z pamięci. Według Jarosława Iwaszkiewicza, Nokturn g-moll (op. 15 nr 3) stanowi muzyczną reminiscencję pobytu Chopina w Poturzynie.

Wiek XX 14 sierpnia 1914 miała miejsce w Poturzynie bitwa, w której rany odniosło 1300 żołnierzy z armii rosyjskiej oraz austriackiej.

Podczas ewakuacji ludności polskiej z ich siedzib, doszło w dniu 1 kwietnia 1944 w Poturzynie do masowej zbrodni. Według Mariusza Zajączkowskiego, ataku na wieś dokonał oddział UNS-UPA, podszywając się pod partyzantkę AK. Partyzanci weryfikowali narodowość każdej spotkanej osoby przez posiadaną przez nią kenkartę, jak i rozmowy prowadzonej w języku polskim. Mordowano każdego, kto nie okazał dokumentu i odpowiadał po polsku. Wskutek tego ogółem zabito ok. 100 Polaków i ok. 20 Ukraińców, którzy najpewniej nie wiedząc z kim mają do czynienia, podawali się za Polaków. Z kolei według Jerzego Markiewicza sprawcami byli ukraińscy żołnierze z 14 Dywizji Grenadierów SS współdziałający z pododdziałem UPAJerzy Markiewicz, Partyzancki kraj, Lublin 1980, , s. 189, a liczba ofiar wyniosła 162 osoby.

Około 1947, podczas Akcji „Wisła”, wysiedlono wszystkich prawosławnych mieszkańców. Zabytkowa cerkiew z 1912 została w 1962 przetransportowana do odległej o 300 km wsi Rajsk„Święci pod cebulami”, Turystyka - dodatek do Gazety Wyborczej, nr 13 (324), 03.04.2010. mały|240px|none|Mogiła wojenna zamordowanych przez nacjonalistów ukraińskich

W miejscowości była stacja kolejowa kolei wąskotorowej Poturzyn.

Urodzeni w Poturzynie

Mieczysław Augustyniak – polski polityk i samorządowiec, poseł na Sejm w II RP, podporucznik rezerwy żandarmerii Wojska Polskiego. Jadwiga Dąbrowska – polska bibliotekarka, bibliograf, redaktor „Urzędowego Wykazu Druków” i „Przewodnika Bibliograficznego”. Stanisław Radwański – polski rzeźbiarz, malarz, rektor Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Kawaler Orderu Orła Białego.

Zobacz też Cerkiew Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Rajsku Strona miejscowości Poturzyn: http://www.poturzyn.pl Wirtualny Poturzyn: http://ePoturzyn.pl

Przypisy GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części ()

Strona gminy, sołectwa Opis parafii na stronie diecezji

Kategoria:Wsie tenuty poturzyńskiej