Mirosław Baka (ur. 15 grudnia 1963 w Ostrowcu Świętokrzyskim) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, wykonawca piosenki aktorskiej; laureat Grand Prix za rolę męską na 60. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych – Festiwalu Sztuki Aktorskiej (2020) za rolę główną w dramacie Śmierć komiwojażera (1949) Arthura Millera w Teatrze Wybrzeże (2019).
Życiorys Młodość Urodził się i wychowywał w Ostrowcu Świętokrzyskim w rodzinie robotniczejAga Stalińska, Mirosław Baka: Straciłem kontakt z ojcem, gdy miałem 15 lat, „Dobry Tydzień”, 12 marca 2018. Jego matka pracowała w kiosku, a ojciec Adam był tokarzem. Jego ojciec i dziadek byli też pracownikami huty Ostrowiec. Jako dziecko najwięcej czasu, gdy rodzice pracowali, spędzał w domu z dziadkiem Józefem, szewcem, który podczas wojny stracił obie nogi, i jego żoną Zofią oraz pradziadkiem Rochem. Kiedy miał 15 lat, jego rodzice się rozwiedli i stracił kontakt z ojcem. Ukończył LO nr II im. Joachima Chreptowicza. Pociągało go aktorstwo. Sześć razy zmieniał szkoły policealne i pracował jako ratownik w karetce pogotowia ratunkowego, zanim za drugim razem dostał się na wydział zamiejscowy krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej we Wrocławiu.
Kariera Po raz pierwszy na szklanym ekranie pojawił się w telewizyjnym filmie sportowym ówczesnego debiutanta Mirosława Borka Daleki dystans (1985) u boku Jerzego Schejbala. 17 września 1987 roku debiutował w przedstawieniu dyplomowym Juliana Tuwima Bal w Operze na deskach jeleniogórskiego Teatru im. C.K. Norwida, gdzie rok później zagrał jeszcze w spektaklach: Człowiek jak człowiek Brechta, Biesy Dostojewskiego i Sen nocy letniej Szekspira.
W serialu Ballada o Januszku (1987) pojawił się jako kolega tytułowego bohatera. Wielkim sukcesem okazała się jego debiutancka rola kinowa młodego mordercy taksówkarza w dramacie Krzysztofa Kieślowskiego Krótki film o zabijaniu (1987), za którą otrzymał Nagrodę Szefa Kinematografii i Nagrodę Artystyczną Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki.
W 1989 roku po ukończeniu PWST, wyjechał wraz z żoną do Gdańska, gdzie otrzymał angaż do Teatru Wybrzeże i wystąpił m.in. w przedstawieniach: Wolność dla Barabasza jako Barabasz (1988), Pluskwa Majakowskiego (1989), Antoniusz i Kleopatra Szekspira (1992) i Śmierć komiwojażera (1992) w reż. Feliksa Falka.
Na dużym ekranie zagrał m.in. w dramatach – Chce mi się wyć (1989) i Nad rzeką, której nie ma (1991) Andrzeja Barańskiego oraz filmach wojennych – Pierścionek z orłem w koronie (1992) Andrzeja Wajdy i Demony wojny według Goi (1998) Władysława Pasikowskiego. Rola gracza o niejasnej przeszłości, który odnosi na giełdzie spektakularne sukcesy w dramacie sensacyjnym Amok (1998) przyniosła mu nominację do nagrody Orła.
W telewizyjnym dramacie wojennym Andrzeja Wajdy Wyrok na Franciszka Kłosa (2000) wystąpił w tytułowej roli jako policjant Franciszek Kłos, a filmie sensacyjnym Pasikowskiego Reich (2001) zagrał postać „mordercy” pracującego na zlecenie niemieckiego mafiosa Kleina. W 2003 przyjął rolę komisarza policji Igora Szajbińskiego 'Szajby' w serialu kryminalnym Polsatu Fala zbrodni. W filmie Dariusza Zawiślaka Balladyna (2009) wcielił się w postać Kirkora, a partnerowała mu gwiazda kina amerykańskiego Faye Dunaway.
Wykonuje piosenkę aktorską, interpretuje m.in. utwory Włodzimierza Wysockiego, Jacka Kaczmarskiego, Edwarda Stachury i Jana Wołka. W 2006 roku wziął udział w spektaklu Tunel według Jacka Kaczmarskiego przygotowanym na I Festiwal im. Kaczmarskiego „Nadzieja” w Kołobrzegu, a który swoją prapremierę miał w sopockim Teatrze Atelier. Zapis tego spektaklu ukazał się w formie płytowej.
Fundator Fundacji „Żyć z pompą”, która działa od 2009 roku na rzecz dzieci leczonych przy pomocy pomp medycznych: do żywienia, do oddychania, do podaży leków przeciwbólowych i insuliny. W 2010 roku podpisał list otwarty do rządu RP i prezydenta przeciwko organizacji w Warszawie parady Europride; w liście podkreślano sprzeciw wobec legalizacji związków osób tej samej płci oraz adopcji dzieci przez pary homoseksualne, a działania środowisk LGBT w tym kierunku określono jako zamach na wolność słowa, przekonań i sumienia. Niedługo po podpisaniu listu przeciwko Europride zmienił zdanie na temat osób nieheteronormatywnych.
Życie prywatne W 1988 roku poślubił aktorkę Joannę Kreft. Mają dwóch synów – operatora filmowego Łukasza (ur. 1988) i Jeremiego (ur. 1995).
Spektakle teatralne thumb|180px|Mirosław Baka przed spektaklem
Filmografia thumb|Baka i Faye Dunaway w scenie z filmu Balladyna (2009). 1985: Daleki dystans – Andrzej 1987: Krótki film o zabijaniu – Jacek Łazar 1987: Ballada o Januszku – Kolega Januszka (Stasiek Wątroba) 1988: Dekalog V – Jacek Łazar 1989: Lepiej jest tam, gdzie nas nie ma – Jerzy 1989: Chce mi się wyć – Marek 1991: Nad rzeką, której nie ma – Wódz 1991: Obywatel świata – Andrzej 1991: Ostkreuz – Darius 1991: Cień na śniegu – Sandor Gaspar 1991: All of me – Hubert Miras 1992: Pierścionek z orłem w koronie – Tatar 1992: Vaterland – Wojtek 1993: Śliczna dziewczyna – chłopak 1993: Polski crash – Józef Malik 1993: Auf eigene gefahir 1994: Miasto prywatne – Dziurga 1994–1995: Radio Romans – Antoni Wereszczaka 1995: Gnoje – Mały 1996: Krystalbarnet 1996: Autoportret z kochanką – kapral Kos 1998: Amok – Max 1998: Demony wojny według Goi – Cichy 1999: Lot 001 1999: Ostatnia misja – Bruno Wiśniewski, człowiek Murana 2000: Chłopaki nie płaczą – „Cichy”, przyjaciel Kuby 2000: Wyrok na Franciszka Kłosa – Franciszek Kłos 2000: Na dobre i na złe – Tomasz Wejchert, mąż Ewy (odc. 27) 2000: Piotrek zgubił dziadka oko, a Jasiek chce dożyć spokojnej starości – taksówkarz (odc. 2) 2001: Miasteczko – fotograf Jaś 2001: Reich – Andre 2001: Tam i z powrotem – Wiesław Król 2001: Tam, gdzie żyją Eskimosi – zleceniodawca Sharkeya 2003: Zaginieni – Kubak 2003–2008: Fala zbrodni – Igor „Szajba” Szajbiński (odc. 1-103) 2003: Bao-Bab, czyli zielono mi – sierżant Makuła 2004: Glina – Aleksander Zawierski (odc. 8) 2005: Wróżby kumaka – mechanik 2005: Droga Molly – taksówkarz 2005: Kryminalni – Mariusz Karliński (odc. 29) 2006–2008: Pierwsza miłość – Józef Szota (scenarzysta) 2006: Wstyd – ginekolog Tomasz Fedorowicz 2007: Regina – Wiktor Boruta (ojczym Kingi) 2007: Pamiętasz mnie? – mąż 2007: Na boso – Przemek (ojciec Ali) 2007−2008: Pitbull – Czesiek Rosłoń (brat Igora) 2007−2008: Niania – psychoanalityk 2008: Wiosna 1941 – Stefan, szwagier Emilli 2008: Kup teraz – aktor w filmie Zombi ci flaszkę wybombi 2009: Balladyna – Kirkor 2009−2010: Tancerze – Bernard Kruk 2009: Smutna – Paweł 2009: Piotrek trzynastego – kierowca samochodu terenowego 2010: Czas honoru – Sorokin, sowiecki spadochroniarz 2010: 1920. Wojna i miłość – Józef Piłsudski 2011: Prosto z nieba – przyjaciel pilota 2011: 80 milionów – komendant KW MO 2012: Sęp – Mariusz Rajski 2012: Na krawędzi – mecenas Adam Karski 2012: Lubię mówić z tobą 2013: Tajemnica Westerplatte 2013: Wałęsa. Człowiek z nadziei – Klemens Gniech, dyrektor stoczni 2013: Prawo Agaty – komisarz Krzysztof Majewski 2013: Biegnij, chłopcze, biegnij – Mateusz Wróbel 2014: Jack Strong – mjr Putek 2015: Chemia – lekarz 2016: Na Wspólnej – Janusz Szymaniak 2017–2018: Barwy szczęścia – Jakub Nasielski, uczeń Anny Marczak 2017: Ojciec Mateusz – Paweł Lipka (odc. 219) 2019: Kurier – generał Tadeusz Pełczyński 2019: Legiony – Stanisław „Król” Kaszubski 2020: Psy 3. W imię zasad jako komendant 2020: Ojciec Mateusz – Przemek Rewulski (odc. 308) 2021: Pajęczyna – porucznik Tadeusz Mróz 2021: Miłość do kwadratu – ojciec Moniki 2022: Wygrać marzenia – Józef, ojciec Maksa 2022: Jeszcze przed świętami – Ernest 2023: Chłopi – Maciej Boryna 2023: Dewajtis – Paweł Czertwan 2023: Dom pod Dwoma Orłami. Kłamstwa Zofii – kapitan UB 2024: Sami swoi. Początek – Ziębicki 2024: Profilerka – Stefan Barski
Dubbing 2001: Fallout Tactics: Brotherhood of Steel 2003: Gorky Zero: Fabryka Niewolników – Cole Sullivan 2003: Gdzie jest Nemo? – Luzak 2004: Gorky 2: Aurora Watching – Cole Sullivan 2005: Tom Clancy’s Splinter Cell: Chaos Theory – Sam Fisher 2005: Chłopaki nie płaczą – Harasym 2006: Tom Clancy’s Splinter Cell: Double Agent – Sam Fisher 2010: Battlefield: Bad Company 2 – szeregowy George Gordon Haggard Jr 2011: Red Orchestra 2: Bohaterowie Stalingradu – Generał Friedrich Paulus 2023: Cyberpunk 2077: Phantom Liberty – Solomon Reed
Dyskografia Tunel według Jacka Kaczmarskiego, Agencja Artystyczna MTJ, 2006. Szara, Sztywny Pal Azji, 2017.
Nagrody i odznaczenia 1989 – Nagroda Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki za rolę Jacka Łazara w Krótkim filmie o zabijaniu w reż. Krzysztofa Kieślowskiego 1993 – Nagroda Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury „Splendor Gedanensis” 1994 – Statuetka Pegaza za rolę Chłopca w Godzinie Kota Pera O. Enquista w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 1994 – Nagroda na XXIX Ogólnopolskim Przeglądzie Teatrów Małych Form w Szczecinie za rolę w Godzinie Kota w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 27 marca 1994 – Nagroda Teatralna Wojewody Gdańskiego 11 października 1996 – Srebrny Krzyż Zasługi „za wzorowe, wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków wynikających z pracy zawodowej”. z okazji 50-lecia Teatru Wybrzeże 1997 – Nagroda Prezydenta Gdańska na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku za rolę tytułową w Hamlecie w Teatrze Wybrzeże 1997 – Nagroda Wojewody Gdańskiego za rolę Hamleta 25 marca 1998 – Nagroda im. Leona Schillera za rok 1997 2001 – tytuł Radiowej Osobowości Roku przyznany przez Radio Gdańsk 2003 – Pomorska Nagroda Artystyczna „Gryf Pomorski” w dziedzinie teatru „za role w Teatrze Wybrzeże, którymi udowodnił wszechstronny wielki talent” 2005 – nagroda na V Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona” w Zabrzu za rolę Willy’ego Brandta w przedstawieniu Demokracja Michaela Frayna w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 2007 – nagroda na II Ogólnopolskim Konkursie na teatralną inscenizację dawnych dzieł literatury europejskiej za rolę tytułową w przedstawieniu Tytus Andronikus w reżyserii Moniki Pęcikiewicz w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku 2008 – Honorowa Złota Ryba na Multimedia Happy End Festiwal Filmów Optymistycznych w Rzeszowie za kreowane pogodne i optymistyczne postacie 2009 – nominacja do nagrody „Złotych Kaczek” za główną rolę męską w filmie Balladyna 2009 – nagroda dla najlepszego aktora 5. Festiwalu Filmów Niezależnych „Bartoszki Film Festiwal” w Tarnobrzegu za rolę w filmie Smutna w reżyserii Piotra Matwiejczyka 25 marca 2014 – Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 2014 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 25-lecia pracy artystycznej w Teatrze Wybrzeże 2015 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny” 2015 – Statuetka „Orła Pomorskiego” - nagroda w plebiscycie czytelników „Magazynu Pomorskiego” za szczególne osiągnięcia w kulturze 2016 – Nagroda Teatralna Miasta Gdańska za 2015 rok za rolę George’a w spektaklu Kto się boi Virginii Woolf? Edwarda Albeego w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego na scenie Teatru Wybrzeże 2016 – Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolę Georg'a w Kto się boi Virginii Woolf? w Teatrze Wybrzeże 2019 – Nagroda Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury z okazji jubileuszu 30-lecia pracy artystycznej 2019 – Nominacja do nagrody Złotego Szczeniaka na Festiwalu Aktorstwa Filmowego im. Tadeusza Szymkowa za najlepszą drugoplanową rolę męską 2020 – Grand Prix i statuetka Wojciecha Kaliskich Spotkań Teatralnych - Festiwalu Sztuki Aktorskiej za rolę męską - rolę Willy’ego w Śmierci komiwojażera w Teatrze Wybrzeże 2022 – Wielka Pomorska Nagroda Artystyczna za wirtuozerię aktorską, tworzenie mistrzowskich, pełnokrwistych kreacji teatralnych i filmowych zbudowanych na emocjach, poprowadzonych szalenie precyzyjnie, świadomie, prawdziwie, swobodnie, które jednocześnie ogląda się ze ściśniętym gardłem 2024 – nagroda MocArty RMF Classic 2023 w kategorii: Człowiek Roku