Znak zapytania (pytajnik) – znak interpunkcyjny, służący do określenia intencji osoby mówiącej, która chce otrzymać dane informacje od osoby pytanej (wyjątkiem jest pytanie retoryczne). Znak zapytania kończy zdania pytające, a ujęty w nawiasy podaje w wątpliwość część zdania, do której się odnosi.
Znak zapytania w polskiej literaturze pojawił się w epoce renesansu w twórczości Jana Kochanowskiego. Dbał on o przestankowanie i oprócz pytajnika używał też dwukropka (oznaczając nim pauzę) oraz nawiasów. Znak zapytania zaś wyglądał u niego graficznie jak odwrócony do góry nogami średnik.
W innych pismach znak zapytania może mieć inny kształt, np. w piśmie greckim i we wczesnych manuskryptach łacińskich znak zapytania wygląda jak średnik (;). W piśmie Braille’a wytłacza się kropki 26: ⠢.
W matematyce oznacza funkcję pytajnika Minkowskiego, zwaną również gładkimi diabelskimi schodami.
W notacji szachowej ? oznacza słaby ruch (błąd strategiczny), a ?? – oczywisty błąd taktyczny.
Użycie w programowaniu W informatyce stosowany jest w składni niektórych języków komputerowych: operator warunkowy wyrażenie ? jeżeli_prawda : jeżeli_fałsz (a<5 ? a : 0), np. w języku C, C++ i pokrewnych; znak sterujący wprowadzający znak obcy w języku C (??( oznacza [); przeglądanie łańcuchów, z przypisaniem (operator ?:=), w języku Icon; znak zastępujący dowolny, pojedynczy znak, w tworzeniu wzorca nazw grupy plików (pli?.jp?), np. w konsoli tekstowej systemu operacyjnego Windows, DOS, CP/M; operator kodu znaku w języku Lisp (?A = 0101); znak podstawienia parametru w językach Java i SQL; znak dowolności oraz znak podglądania w niektórych systemach zapisu wyrażeń regularnych.
W Unikodzie znak zapytania występuje w wersjach: Znak Unikod Kod HTML Nazwa unikodowa Nazwa polska U+003F ? lub ? QUESTION MARK znak zapytania U+00BF ¿ lub ¿ lub ¿ INVERTED QUESTION MARK znak zapytania odwrócony
Znak zapytania w innych językach Język hiszpański thumb|120px|pytajniki – odwrócony i zwykły W języku tym, począwszy od XVIII w. używa się otwierającego i zamykającego znaku zapytania, np.: ¿Hablas español? W przypadkach, gdy należy użyć zarówno znaku zapytania i wykrzyknika – można zrobić to na dwa sposoby: 1. użyć po jednym z nich na początku i na końcu zdania (według zasady, że te same znaki muszą znajdować się na obu końcach): ¡¿Quién te has creído que eres?! ¿¡Quién te has creído que eres!? 2. odwrócony wykrzyknik dać na początek, pytajnik – na koniec: ¡Quién te has creído que eres?
Język francuski W języku francuskim znak zapytania otoczony jest dwiema spacjami (podobnie wykrzyknik, średnik i dwukropek)Ari Rafaeli, Book typography, Oak Knoll Press, 2005, np. Vous venez de le dire ? – Powiedzieliście to przed chwilą?
Język arabski, perski i urdu W językach arabskim, perskim i urdu zamiast tradycyjnego znaku zapytania używa się jego odwróconej wersji – ؟, przykładowo (w j. arabskim) "من أين أنت ؟" – Skąd pochodzisz?więcej w Polskim Wikisłowniku
Przypisy
Kategoria:Interpunkcja Kategoria:Oznaczenia matematyczne Kategoria:Znaki typograficzne